Wat is mediteren? Betekenis en soorten / vormen van meditatie

Wat is mediteren precies? Wat doe je tijdens meditatie en hoe doe je dat? In dit artikel vind de betekenis van meditatie en een uitleg van de soorten meditatie die er bestaan.

Het snelle antwoord: mediteren betekent…

Meditatie kan eigenlijk niet in woorden gezet worden, maar wil je toch een poging doen, dan zou je bij de volgende betekenis uit kunnen komen…

Mediteren betekent dat je de toeschouwer / getuige wordt van alles wat je ervaart, zoals je gedachten, emoties of je ademhaling. Die vredige, stille getuige is wie je daadwerkelijk bent.

Je kunt het met verschillende woorden beschrijven. Als je andere woorden zou gebruiken om meditatie te beschrijven, dan zou je kunnen zeggen: het ‘contact maken’ met je ziel / intuïtie / hart! Dat is namelijk net zo belangrijk als het contact maken met je lichaam en verstand.

Dit was de betekenis van meditatie al, maar in de volgende paragrafen vind je nog een heldere uitleg over de verschillende soorten meditatie.

Maar meditatie betekent toch dat je je gedachten traint?

In het westen durven we vaak niet ‘te spiritueel’ te doen, waardoor we mediteren ietwat onterecht definiëren als ‘trainen van je gedachten’ of ‘checken hoe het vanbinnen met je gaat’.

Deze uitleg kan ook kloppen, maar het ‘spirituele aspect’ hoort er eigenlijk wel bij, waarbij je jezelf afstemt op je ziel (de getuige) en zo ervaart wie je écht bent. Een van de positieve effecten hiervan is dat je als die vredige getuige je gedachten observeert, waardoor je gedachten rustiger worden.

Er zijn daarnaast veel positieve effecten van meditatie die we in het westen als ‘te spiritueel’ of ‘zweverig’ bestempelen en dus nauwelijks betrekken: een gevoel van vrede, eenheid, liefde en verbinding met iedereen voelen.

Dus… meditatie is niet per se iets ‘spiritueels’?

soorten meditatie

Is meditatie iets ‘spiritueels’? Ja en nee. Er zijn verschillende soorten meditatie. De soorten meditatie waarbij je vanuit een afstand naar je gedachten en emoties kijkt, zijn niet per se ‘spiritueel’ omdat je vooral je verstand aan het trainen bent. Een voorbeeld hiervan is mindfulness-meditatie (oftewel ‘Vipassana’ in het verre oosten).

Daarnaast zijn er meditatie-vormen die wel ‘spiritueel’ zijn. Dat zijn bijvoorbeeld de meditatievormen waarbij je een gevoel van verbinding voelt met al het andere op de wereld. Een voorbeeld hiervan is transcendente meditatie.

Let wel: hoe ‘gewoner’ je bent, hoe spiritueler je bent. Hoe ‘spiritueler’ je bent, hoe on-spiritueler je bent.

Video: De betekenis van meditatie? De uitleg van wetenschapper Jon Kabat-Zinn

Jon Kabat-Zinn staat aan het hoofd van talloze wetenschappelijke onderzoeken over de effecten van meditatie. In onderstaande video legt hij uit wat meditatie volgens hem betekent.

Hoewel hij een ‘niet-spiritueel-meditatie-curriculum’ groot heeft gemaakt in het westen, namelijk het bekende mindfulness-programma, zegt ook hij dat meditatie ‘verbinding voelen met alle wezens’ is. Het spirituele aspect hoort er dus wel degelijk bij. Zijn uitleg is zeker de moeite waard als je een paar minuutjes hebt.

Wat voor soorten meditatie bestaan er?

Meditatie is een verzamelwoord voor een aantal verschillende oefeningen voor je verstand en/of ziel. De soorten meditatie vind je hieronder:

1. Objectgerichte, concentratie-meditatie

Objectgerichte, concentratie-meditatie is het vestigen van je aandacht op een object. Dat object kan van alles zijn, zoals een beeld, je ademhaling, een geluid, een emotie of een gevoel. Ook Yoga is hier een voorbeeld van, omdat daarbij je lichaam het ‘meditatie-object’ is. Transcendente meditatie maakt hier ook gebruik van.

2. transcendente meditatie

Bij transcendente meditatie wordt je aandacht op een object gericht – zoals een mantra (een zin die je uitspreekt) – zonder dat je daar concentratie voor gebruikt, en na een tijdje keert het verstand zich naar binnen toe. Eenmaal naar binnen gericht, overstijg je alle gedachte-activiteiten. Tegelijkertijd ontspant het lichaam zich diep. Ook hier krijg je een gevoel van eenheid/non-dualiteit.

3. Objectvrije, non-duale meditatie

Objectvrije, non-duale meditatie gaat als volgt: het onderscheid tussen object (het waargenomene) en subject (de waarnemer) vervalt: alles smelt samen tot één. Hierbij doe je niks met je aandacht. Je vestigt je aandacht dus niet op bijvoorbeeld een voorwerp of gevoel, maar je doet gewoon helemaal niks met je aandacht. De aandacht ontspant en de meditatieve staat ontstaat vanzelf.

4. Vipassana-meditatie (de oosterse formele variant van mindfulness)

Vipassana-meditatie: dit is gelijk aan formele mindfulness, wat ook wel keuzeloos gewaarzijn genoemd wordt. Hierbij vestig je je aandacht juist niet op één punt, maar op alle veranderingen die in je lichaam en verstand plaatsvinden. Hierdoor word je je bewust van hoe veranderlijk de werkelijkheid is. Je wordt je bewust van alle opkomende gedachten en emoties en je laat ze ook weer gaan. Je kijkt er afstandelijk naar.

5. Zitmeditatie / (Za)zen-meditatie

Bij Zazen-meditatie zit je zonder doel in gedachte. Je zit om te zitten. Je hebt er geen intenties mee.

6. Contemplatie

Contemplatie is het beschouwen van een religieuze tekst of het nadenken over een diepe vraag zoals: ‘Wie ben ik?’ ‘Zijn mijn overtuigingen echt?’

7. Gebed

Je maakt tijdens gebed contact met de heilige geest (om met God te communiceren) en zielen, zoals engelen, zielen van religieuze figuren en overleden dierbaren. Je kunt dit als een download van het universum zien of een upload naar het universum. Een van de ‘downloads’ die je kunt vragen, is jouw eigen succes in jouw levensmissie. Het universum is namelijk altijd aan het organiseren: het is altijd aan het organiseren voor jouw succes. Inclusief de partners die je tegenkomt en krijgt.

Steeds weer en weer en weer en weer is het universum de perfectie omstandigheden aan het creëren voor jouw succes. En je kunt niet genoeg om méér hulp vragen.

8. Combinaties van alle bovenstaande meditatie-vormen

Tot slot kun je elementen van alle bovenstaande soorten meditatie gaan combineren, bijvoorbeeld door een boswandeling te maken of te dansen.

De wetenschappelijk bewezen voordelen van meditatie

meditatie wetenschappelijk bewezen effecten

Klik hier om 10 wetenschappelijk bewezen voordelen van meditatie te lezen, inclusief bron. Die 10 bewezen voordelen zijn al prachtig, maar het domein van meditatie, waarbij je je ziel/intuïtie betrekt, is voor een deel het beste beschreven in niet-wetenschappelijke, maar anekdotische termen. De voordelen zijn namelijk van een heel ander niveau dan dat. Als jij mediteert, manifesteer je gedurende je dag het ‘Goddelijke’. Dat betekent in ‘niet-wetenschappelijke termen’ het volgende:

  • Je bent stralend en volledig wakker.
  • Iedereen met wie je in contact komt, zal geroerd worden door je aanwezigheid en beïnvloed worden door de vrede die je uitstraalt. Ook de natuur.
  • Je bespaart tijd en geld op een heleboel verslavingen die je voorheen als middel gebruikte om te vluchten (voor jezelf en voor de stilte).
  • Je wordt het licht van de wereld, een manifestatie van puur bewustzijn. Er is dan geen continue ontevredenheid.
  • Je hebt geen anticipatie, angst, dagdromen, herinneren en gewacht meer. Alleen alerte aanwezigheid. In iedere cel van je lichaam.
  • Die ‘jij’ met een verleden en toekomst (ego) is er bijna niet meer. Toch is niks kostbaars verloren gegaan. Je bent nog steeds jezelf in essentie. Sterker nog, je bent zelfs meer jezelf dan je ooit bent geweest.
  • Je bent snel, wakker, alert, kalm, aanwezig om iedere kans wat in het nu gebeurt te grijpen.
  • Je koppelt je los van aardse bezigheden. Je hecht je niet aan de constant fluctuerende vormen van de uiterlijke wereld. Nu kun je van ze genieten, ermee spelen, nieuwe vormen creëren, de schoonheid ervan waarderen, maar je hebt geen behoefte om je eraan te hechten, of er vervulling in vinden.
  • Je kunt de innerlijke stem van je hart weer horen. Je weet hierdoor wie je bent. Je krijgt richtingsgevoel. Je weet wat je wil doen en waarom (je missie).
  • Door met engelen, zielen en gidsen te communiceren, kom je op een andere frequentie. Je wordt gevoelig voor hogere frequenties.
  • Met meditatie kunnen we tijdelijk onszelf onthechten van dat wat van deze wereld is, en kunnen we voor even van het oneindige proeven.
  • Je wordt hierdoor meer alert, aanwezig en wakker, maar je denkt niet.
  • Als je in verbinding bent met het geheel, de tijdloze intelligentie, het ongemanifesteerde, de innerlijke verbondenheid, de onderdompeling van bewustheid in de wereld, gebeuren toevalligheden, synchroniciteit en spontane nuttige gebeurtenissen vaker.
  • Er zal meer intelligentie in je leven opereren. Toevalligheden en wonderen komen dan in je leven.
  • Je pakt de autoriteit over je leven (terug). Want je bent geaard en niet meer beïnvloedbaar door energieën van anderen (dit is een proactieve eigenschap).
  • Negativiteit heeft geen grip meer op je.
  • Je hebt een hoger energieniveau.
  • Je wordt geankerd in het nu.
  • Vreugde, gemak en lichtheid in wat je doet: aanwezigheid in het nu.
  • Je verliest jezelf niet in de externe wereld en ook niet in je gedachten.
  • Emoties en gedachten, angsten en verlangens kunnen er nog prima zijn tot een zekere hoogte, maar ze nemen je niet over.
  • Geen weerstand.
  • Acceptatie van de onvermijdelijkheid van alle veranderingen.
  • Geen oordeel.
  • En geen hechting.
  • Leidt tot ware vrijheid en verlicht leven.
  • Stilte in jezelf.  Aandacht geven aan uiterlijke stilte, creëert innerlijke stilte.
  • De vreugde van ‘zijn’,
  • De geleefde ervaring, je levend voelen, energie
  • Vreugde
  • Aanwezig, alert, waakzaam, scherp en tegelijk ontspannen en stabiel
  • Levend, zuiver bewustzijn
  • Bevrijding en vervulling: vrede. Als je vrede en rust ervaart, dan heb je succes in de meditatie!
  • Creativiteit
  • Vergeving
  • Het gevangen bewustzijn eindelijk uit de gedachten laten ontsnappen en naar het lichaam gaan.
  • Een speelsheid in je leven.
  • Je wordt vrij van de uitkomst.
  • Dingen verliezen hun zwaarte, hun serieusheid.
  • Dat is de toestand van verbondenheid met de bron. Dat noemen we verlichting.
  • Eenvoudiger in het hier-en-nu raken, verbonden raken met het Grotere Geheel (God).
  • Je voelt je ontspannen, bewust, helder en geconcentreerd.
  • Als jouw geest (verstand) rustig wordt, hoor je duidelijker wat het Grotere Geheel tegen je te zeggen heeft. Als je een probleem in je leven hebt en je weet niet hoe je het moet oplossen, test dan eens uit om te mediteren en bidden. Richt je aandacht naar binnen en zoek oprecht naar antwoord, en dan zal de deur van innerlijke wijsheid, binnen in je, geopend worden.
  • Geconditioneerd, automatisch gedrag dat beperkend is, kun je eenvoudig verbreken nadat je aan meditatie hebt gedaan. Denk aan angst, zorgen maken en stress.

Hoe kun je meditatie volhouden?

wat is meditatie en soorten meditatie

Sommige mensen hebben de wens om iedere dag te mediteren, omdat ze hebben ervaren hoe effectief meditatie is! Maar dan zeggen ze het volgende: ‘Het is zo moeilijk om daar genoeg tijd voor vrij te maken!’ Het antwoord hierop is: ‘Het is juist zo moeilijk om daar geen tijd voor te hebben!’

Dit is het mooie van meditatie: het genereert tijd! ‘Ik moet zoveel dingen doen vandaag, ik moet die en die bellen…’ Dan mediteer ik en realiseer ik me: ik hoef die persoon helemaal niet te bellen. Geen enkele van deze mensen. Je richt je op de grotere dingen van die je echt wil en alles zal goedkomen, en dat weet je.

Vergelijk zelfs hele uren op een dag mediteren met een hele dag niet mediteren. Lijkt mediteren dan geen tijdverspilling te zijn? Hele uren op een dag niks doen, dat is toch hartstikke gek? Eigenlijk is het tegenovergestelde waar: het is veel gekker om op een hele dag alleen maar te rennen met een op angst gebaseerde ‘ik’!

En ondertussen krijg je met meditatie wel een gigantische update van snelheid, alertheid, plezier, bewustzijn, creativiteit, ontvankelijkheid voor wonderen, rekruteerbaarheid door wonderen, meer ideeën, het kunnen zien van meer mogelijkheden, meer voldoening én het ruimt oude overtuigingen, patronen en verhalen op (ego).

Soms ga je vooruit door stil te staan.

Mediteren is eigenlijk als eten. Je kunt niet zonder. Je ziel kan er niet zonder. Voor mij is het dan ook een gewoonte, net als tandenpoetsen. Ik kan het gerust een dag niet doen naar dan voel ik de hele dag mijn vieze tanden. Dan voel ik me de rest van de dag alsof ik op de automatische piloot leef, waardoor mijn dag geen diepte kent.

Zit en luister… Zit en luister…. En sta toe nieuwe geweldige dingen naar je toe te komen!

Een andere veelgehoorde reden waarom het moeilijk zou zijn om meditatie vol te houden: ‘Ik kan het niet doen omdat het moeilijk is.’ Daarom doen we het ook juist: om het makkelijker te maken. Wordt het moeilijker? Daar houd ik van! De enige manier waarop het moeilijk kan zijn is als je er niet van houdt.

Eigenlijk wil je niks liever dan dagelijks mediteren!

Wanneer we in een erge situatie zitten, denken we: diep vanbinnen zal alles oké zijn. En wat gebeurt er als je niet dagelijks mediteert? Van ‘diep vanbinnen’ maken we dan een plek waar we naar kijken maar niet daadwerkelijk instappen. We gebruiken het enkel onszelf eraan te herinneren dat het er is voor wanneer we het nodig hebben. Maar we leven er niet in. Wat zou er gebeuren als je daar je thuis van zou maken? Als je erin leeft, zodat chaos niet meer gebeurt, omdat je in diep vanbinnen leeft, waar alles altijd al oké is? Zou je dan 1 uur per dag mediteren?

Wil je daarnaast ook gewoon profiteren van de wetenschappelijk bewezen effecten van meditatie, lees jezelf dan hier in over 10 wetenschappelijk bewezen effecten van meditatie.

Als ik mediteer, doe ik niks – Waarom zou ik niks doen? Dan ben ik toch niet productief!

voordelen meditatie

Sommigen zeggen: ‘Meditatie mag dan wel al die voordelen hebben maar ik ben in principe niks aan het doen, waardoor ik niet productief ben. Maar ja, ik ben zo moe en wil wel rusten maar ik ben het gevoel dat ik dingen moet doen en productief moet zijn.’ Het antwoord hierop is: als je iets wil doen, moet je ook niets doen. Zonder ‘niets doen’ kan geen ‘iets doen’ bestaan.

De grap is: meditatie brengt je niks, en toch juist alles!

Bekijk onderstaande anekdotes:

Een discipel vroeg aan zijn zenmeester: ‘Wat heeft meditatie je gebracht?’ ‘Niks’

Een zenmeester vroeg aan zijn discipel: ‘Begrijp je zen?’ ‘Nee.’ ‘Ik ook niet.’

‘Ik begrijp nog steeds niet wat je bedoelt met ruimte-bewustzijn.’ Eckhart Tolle: ‘Natuurlijk niet!’

Samengevat: waarom mediteren? Met meditatie vang je een glimp op van ‘oneindigheid’

voordelen meditatie

Je hebt door het mediteren een glimp opgevangen van een realiteit die niet van deze wereld is. Al deze voordelen worden normaal gesproken verduisterd door het verstand. Hoe intens ga jij deze voordelen ervaren? Kun je straks zeggen: ‘Ik kreeg weer die levensvreugde door het mediteren, en ik werd me bewust van mijn lichaam en dat ik voelde dat ik dat lichaam niet ben, en dat het grotere geheel van eenheid pas echt belangrijk is.’

Tot slot: is het erg om bezig te zijn met ‘spiritualiteit’?

Dat mag je voor jezelf beslissen. Misschien is het soms moeilijk om toegang tot spiritualiteit te hebben doordat het door veel mensen ‘afgekeurd’ wordt vanwege misstanden van heiligen of terrorisme… Ik hoef waarschijnlijk niet uit te leggen dat die dingen niks met spiritualiteit, maar alles met dogma en ego te maken hebben. Het blijft jammer, want we zijn in onze natuur spirituele mensen die nu een aardse ervaring ondergaan. Als we geen toegang tot spiritualiteit hebben, lijden we.

Wil je beginnen met mediteren? Op de volgende pagina vind je prachtige teksten voor meditatie.

Tot slot hebben we de volgende bronnen voor je:

Gerelateerd: Lees verder...

Stel hier je vraag over dit artikel of geef een tip of compliment. En... sharing is caring!