Interactief Lesgeven & Presenteren? Briljante Werkvorm & Tips!

In dit artikel vind je de beste werkvorm met ideeën, vormen en links naar voorbeelden voor een interactieve presentatie. Hierdoor kun jij jouw publiek maximaal betrekken bij jouw presentatie of workshop. ‘Ik weet dat ik interactief moet lesgeven, maar hoe maak ik mijn presentatie interactief en origineel?’ Lees verder…

Interactief Presenteren | Stap 0 van 8 – Begin altijd met een connectie te maken

Bouw een connectie op met het publiek voordat je ook maar iets anders gaat doen. Anders val je zo met de deur in huis. Neem even de tijd om te vragen hoe het met de groep gaat en wat ze zojuist hebben gedaan.

Ook is het fijn om jezelf voor te stellen als ze je nog niet kennen. Dit heet rapport maken. Gebruik deze stap eventueel ook om kort het onderwerp van je workshop of presentatie alvast te benoemen.

Interactief Presenteren | Stap 1 van 8 – Introduceer je onderwerp met een metafoor

interactief presenteren tips

De beste manier om jouw presentatie of workshop te introduceren, is door middel van een metafoor.

  • In deze eerste stap vertel je een metafoor waarin jouw lessen van vandaag impliciet verborgen zitten. Ook kun je er met je metafoor voor zorgen dat je toehoorders in een bepaalde gemoedstoestand komen waarin ze open staan voor je lessen. Gebruik het handige artikel over metaforen. Daar vind je een compleet stappenplan voor het maken van een metafoor.
  • Vertel je meerdere metaforen, of zitten er wellicht meerdere ‘tijden en ruimtes’ (scènes) binnen je metafoor? Geef dan iedere tijd-en-ruimte (scène) een eigen plaats-anker op het podium. Je bedenkt deze locaties van te voren, en denk eraan dat het vanuit het perspectief van het publiek chronologisch gezien van links naar rechts moet gaan.
  • Geef je een training van meerdere dagen? Laat dan, naast metaforen voor iedere les, ook metaforen gedurende de hele training doorlopen en sluit ze allemaal in het laatste half uur van de training af. Het begin van deze metaforen markeert het begin van de training. Het einde van deze metaforen markeert het einde van de training. Een mogelijke boodschap van het eind-metafoor zou kunnen zijn dat je met het metafoor duidelijk maakt dat de deelnemers niet terug gaan naar huis, maar dat ze voorwaarts naar huis gaan!

Voorbeelden van gemoedstoestanden die je in je metafoor kunt stoppen, omdat ze altijd bruikbaar zijn voor een training:

  • Stop in dat geval ook nieuwsgierigheid, openheid en ontvankelijkheid in je metafoor.
  • ‘Als je doet wat je altijd hebt gedaan, krijg je wat je altijd hebt gedaan. Test iets nieuws. Daarvoor zit je hier. Je bent uitgenodigd om deel te nemen in de spirit van een ontdekker, en om als een avonturier nieuwe territoria te ontdekken om daar een kaart van te maken. Verkenners die nieuw territorium verkennen, kunnen dat niet doen als ze de kaarten van hun thuissteden meenemen. Als ze dat zouden doen, zouden ze snel verdwaald raken en dan zou hun avontuur ernstig beperkt worden. De avonturier heeft zijn zintuigen volledig openstaan voor nieuwe kansen, terwijl ze ook comfortabel zijn met onbekend gebied.’

Interactief Presenteren | Stap 2 van 8 – Geef het expliciete kader

interactier presenteren vormen

Je geeft een kader aan voor je interactieve workshop of presentatie, en dit kader kun je vervolgens gedurende je workshop verdedigen.

  • Leg uit wat je de groep vandaag gaat leren. Met andere woorden: wat is je intentie en je doelstelling? Dit is de sleutel om waarde te bieden in je training: wat is het doel achter het doel? Je kunt op dit punt eventueel de intentie-vragen aan het publiek stellen om het doel achter het doel van de deelnemers uit te vragen. ‘Wat is je doel voor deze training? En daarachter? En daarachter?’
  • Ook introduceer je de planning van de workshop: vertel wat de onderdelen van je workshop zijn. Denk eraan om expliciet aan te geven wanneer er vragen gesteld kunnen worden. Veel vragen worden al vanzelf opgelost nadat deelnemers zelf geoefend hebben. Dus de beste plek voor vragen is bij stap 7. Stelt iemand een vraag terwijl je bezig bent met een onderdeel dat voor stap 7 ligt, zoals een demonstratie, wuif hem dan gerust weg: het kader is al gezet, en dat kun je gerust verdedigen. ‘Ik waardeer de intelligentie en de intentie achter de vragen. Vanwege het kader gaan we nu verder met…’ ‘Ik heb je vraag gezien, daar komen we zo meteen bij, tijdens het vragendeel.’
  • Als je volledig inductief wil lesgeven, dan kan deze stap overgeslagen worden. Voor zakelijkere contexten is deze stap wel gewenst.

Interactief Presenteren | Stap 3 van 8 – Geef voorbeelden die uit het echte leven gegrepen zijn

interactief presenteren tips

Dit is een essentiële stap voor een interactieve presentatie of workshop. In deze stap is het namelijk belangrijk om herkenning te creëren. Daarnaast creëer je de ‘waarom’ en het geloof van waarom we überhaupt jouw lessen moeten gaan leren.

Tot slot heeft deze stap een heel ander bijzonder nut: gedurende deze stap let je goed op wie in het publiek enthousiast genoeg reageert op de voorbeelden om gekozen te worden om de demonstratie (stap 4) mee te doen.

  • Geef voorbeelden uit je eigen leven waarbij de lessen/tools van vandaag handig geweest hadden kunnen zijn. Geef er bij voorkeur minimaal drie zodat er voor iedereen wel een passend voorbeeld bij zit. Ondertussen kalibreer je in het publiek of iedereen deze voorbeelden herkent en al enthousiaster wordt.
  • Vraag in het publiek welke mensen soortgelijke situaties hebben meegemaakt.
  • Vraag op het einde: denk je dat {voorbeeld uit het echte leven} wel gebruik had willen maken van {de lessen van vandaag}? Zou dit interessant zijn om te leren?
  • Vat de ‘waarom’ (en de ‘waarom niet’) samen. Door dit te doen bouw je motivatie op om jouw lessen te willen leren. Waarom is het zo belangrijk of zinvol om de lessen te leren die zo meteen aan bod komen?

Interactief Presenteren | Stap 4 van 8 – Geef een transparante demonstratie: laat het effect van jouw lessen zien!

presentatie interactief

  • Het is ideaal als je de stof die je aan je publiek wil leren, ook in de praktijk kunt laten zien. Een demonstratie is hiervoor ideaal, als het natuurlijk mogelijk is in de tijd en ruimte die je hebt.
  • Leent jouw techniek of les zich niet voor een demonstratie, of is het genoeg als je publiek je les in de praktijk kan herkennen, dan is het altijd handig om met kaartjes te werken die je in het publiek uitdeelt. Op ieder kaartje staat een (of meerdere) voorbeeld of een onderdeel van jouw techniek/lesstof. Je vraagt aan het publiek of ze een soortgelijk voorbeeld kunnen bedenken of dat ze de techniek kunnen toepassen door een voorbeeld te bedenken.
  • Je kunt ook voorbeelden van je techniek/les aan het publiek demonstreren waarbij zij het kunnen herkennen. Laten we het voorbeeld van nemen waarbij je een taal-techniek zou presenteren: het Meta-model. Dan zou je onderdelen van het Meta-model op het publiek kunnen afvuren zodat het publiek kan herkennen wat er gebeurt. Je geeft dan bijvoorbeeld vijf voorbeelden van het oorzaak-gevolg-patroon: ‘Peter, je lacht, dus jij vindt het leuk om hier te zijn.’ En daarna vraag je wat het publiek in de vijf voorbeelden herkent.
  • Wil je de lesstof demonstreren op een van de deelnemers die je hiervoor naar voren wil laten komen, vraag dan wie dit goed kan gebruiken, in plaats van ‘Wie wil komen?’ Want dan heb je ook iemand die ook echt wat aan de demonstratie van de techniek kan hebben, waardoor je meer medewerking krijgt.

Interactief Presenteren | Stap 5 van 8 – Schep een context voor ontdekking

interactief presenteren tips

Ook dit is onmisbaar in een interactieve presentatie. Stel vragen over de zojuist uitgevoerde demonstratie en schrijf de antwoorden van het publiek op. Op deze manier zet je een model van de beleving van de groep op een flip-over.

  • Wat hebben we gezien en gehoord?
  • Wat ging goed?
  • Wat ging niet niet perfect in deze demonstratie? Gaat een demonstratie niet goed, dan gebruik je dat juist om met het publiek te ontdekken in welke gevallen het niet werkt!
  • Wat heb je geleerd? Wat zijn de leerpunten?
  • Wat is de essentie van deze leerpunten? Wat is belangrijk? (Wat zou geschrapt kunnen worden?)
  • Wat zijn belangrijke stappen van deze techniek? Wat heb ik als eerste gedaan, en daarna?
  • Wat is de intentie (van stap X)?

Interactief Presenteren | Stap 6 van 8 – Bied een goed gestructureerde oefening aan

interactief presenteren tips

Een oefening is een gestructureerde ervaring. Een goede, inductieve trainer, creëert ervaringen. Door het te ervaren, komt het in je zenuwstelsel en leer je dus het snelst. Mensen gaan jouw lessen pas geloven als ze het echt ervaren hebben. Dit is het beste bewijs voor de kwaliteit van jouw lesstof!

  • Zet je oefening op een flip-over en gebruik bullets: stap 1: stap 2: etc.
  • Zet zo min mogelijk woorden en stappen op de flip-over. Houd het bij de essentie: wat zijn de meest essentiële stappen die ik op de flip-over zet? Wat kan ik schrappen?

Het is belangrijk om een veilige sfeer te creëren waarbij alles gezegd en gedaan kan worden. Hierdoor kan het meeste uit de oefening gehaald worden. Bemoedig mensen echt om met elkaar te experimenteren en laat ze weten hoe waardevol het is en hoe belangrijk het is om elkaar te vertrouwen.

Heb je jouw oefenpartner gevonden? Het eerste wat je doet, is samen bewust worden van het volgende: het universum is altijd aan het organiseren. Het is altijd aan het organiseren voor jouw succes. Inclusief de partners die je tegenkomt en krijgt. Steeds weer en weer en weer en weer om de perfectie omstandigheden te creëren voor succes, inclusief de partners waarmee je bent. Erken de partner waarmee je bent en vraag elkaar of je elkaar bereid bent te vertrouwen gedurende de volgende tien minuten. De ander laat weten dat hij vertrouwd kan worden: ‘Je kunt me vertrouwen.’

Interactief Presenteren | Stap 7 van 8 – Schoon de boel op: bied ruimte voor vragen

interactieve presentatie tips

  • Begin met een open vraag: wat heb je ontdekt/geleerd tijdens het doen van de techniek?
  • Vraag vooral naar de fouten die zijn gemaakt. Die zijn ongelooflijk waardevol als leerervaringen! Moedig de groep aan om meer fouten te maken en beloon ze zelfs voor. ‘Ik houd bij hoeveel fouten iedereen maakt.’
  • Wat ga je de volgende keer anders doen?
  • Daarna: zijn er nog vragen?

Interactief Presenteren | Stap 8 van 8 – Generalisatie: hoe zijn deze lessen te gebruiken in de toekomst (Wat als…)?

interactief presenteren tips

In dit dialoog ontdek je concrete toepassingen van wat je je publiek geleerd hebt. Je gebruikt hierbij onder andere de wondervraag.

  • Hoe zijn deze lessen in ons leven te gebruiken in toekomstige situaties? Wees hierbij specifiek. Wat zijn specifieke voorbeelden die je hebt? Wat moeten we weten? Waarom zouden we deze lessen in toekomstige situaties gebruiken, en waarom niet?
  • Gebruik eventueel de reflectiemethoden.
  • Heb je het metafoor bij stap 1 met een cliffhanger afgekapt (een open loop)? Sluit hem dan hier weer af. Was het metafoor bij stap 1 al afgerond? Generaliseer het metafoor nu dan door naar de toekomst of gebruik hier een nieuw metafoor.
  • Stop posthypnotische suggesties in dit metafoor.
  • Gebruik het Pavlov-effect om het metafoor van deze les te verankeren. Zo kun je dit anker tijdens de volgende les weer afvuren om deze les met de volgende les te verbinden.

Verder lezen over werkvormen voor interactief presenteren

Deze werkvorm voor interactief lesgeven is een vorm van de inductieve methode. We hebben daarnaast nog twee waardevolle artikelen over interactieve presentaties en workshops geven. Lees dus ook het artikel met tientallen presentatie-tips en het artikel over de opbouw en structuur van een presentatie. Daarmee is je vraag: ‘Hoe maak je je presentatie interactief?’ dubbel en dwars beantwoord.

Gerelateerd: Lees verder...

Stel hier je vraag over dit artikel of geef een tip of compliment. En... sharing is caring!