Omdenken is een krachtige vaardigheid die je zeker wilt leren. In dit artikel vind je 362 voorbeelden en tientallen technieken om zelf te leren omdenken! Hier vind je dus de meest uitgebreide theorie met voorbeelden, teksten, quotes en spreuken voor omdenken, inclusief voorbeelden uit de politiek, relaties en coaching.

Geraadpleegde bronnen: Vidarte, Omdenken & Sleight of Mouth

Inhoud van deze pagina:

Voordat we gaan beginnen met omdenken en alle voorbeelden: waarom is omdenken zo krachtig?

Omdenken houdt in dat je met kaders werkt. Door met kaders (frames) te werken, bijvoorbeeld door te herkaderen, daag je iemands bestaande overtuigingen en patronen uit.

Als je deze referentiekaders kunt neerzetten, weghalen of veranderen, zal dat je erg veel helpen bij je coaching, overtuigingskracht of debatvoering. In dit artikel lees je tientallen manieren om met omdenken voor magie te zorgen.

Omdenken is niet zomaar een truc. Je herprogrammeert iemands zenuwstelsel. Er moet iets vastzitten: de ander moet er emotioneel aan gehecht zijn (‘ermee getrouwd zijn’). Dat vastdenken kunnen we nu gaan losweken. Als de rivier al stroomt, heeft het geen zin om erin te roeren om er beweging in te krijgen.

Wat is eigenlijk de betekenis van omdenken? Dat je om kaders heen kunt gaan!

Omdenken betekent dat je goed met kaders kunt werken. Je kunt kaders neerzetten, om kaders heenlopen of je kunt kaders op allerlei manieren veranderen.

Een kader bepaalt welk gedrag geoorloofd is. Wie het kader neerzet of verandert, heeft een gigantische hoeveelheid invloed. Je geeft bijvoorbeeld de grenzen (van communicatie) aan, of je gebruikt een kader om aan verwachtingsmanagement te doen. In dit artikel gaan we alle mogelijke herkader-technieken bekijken.

Ook zijn er inmiddels talloze praktische boeken geschreven over omdenken / framing / herkaderen. De technieken van dit artikel zijn vooral verwijzingen naar het werk van Robert Dilts – Sleight of Mouth – en Omdenken.

In de komende paragrafen vind je tientallen omdenk-technieken met honderden voorbeelden.

Alle omdenken-technieken, quotes en voorbeelden staan hieronder!

omdenken

Terugkaats-omdenken (de boemerang)

Evalueer de uitspraak met een van de criteria van de ander / de uitspraak zelf. Je kaatst de bal gewoon terug. ‘Ga dus meta’ over de uitspraak en gebruik het criterium op de uitspraak zelf om de overtuiging weg te vagen.

Voorbeelden:

  • “Ik ben niet goed genoeg…” “Ik vind het juist heel goed van je dat je dat van jezelf zegt! Alleen al omdat je dat over jezelf zegt, betekent dat je een goed mens bent.”
  • “Ik ben een opgever en een zwakkeling.” “Je bent een geweldige doorzetter, doordat je daar zo in gelooft!”
  • “Het kost me veel te veel energie om te sporten.” “Kost het je niet veel meer energie om niet te sporten?”
  • “Gemene dingen zeggen betekent dat je een slecht persoon bent.” “Vind je het niet gemeen dat je dit zegt?” Of: “Slechte personen hebben altijd de neiging om alleen het slechte in anderen te zien.”
  • “Dat je laat bent, betekent dat je niet om mij geeft.” “Iemand die echt veel om iemand geeft, ziet zo nu en dan een beetje laatheid door de vingers.”
  • “Je laat je vriend helemaal alleen nu je met mij aan het praten bent.” “Ben je niet precies hetzelfde aan het doen met jouw vrienden?”
  • “Nieuwe dingen proberen is riskant.” “Is het niet riskant om zo te denken? Om te geloven dat…?”
  • “Mensen spannen me voor hun karretje spannen.” “Mensen kunnen die gedachte voor hun karretje spannen.”
  • “Dat je zegt dat je flexibel moet zijn is geen flexibele bewering.”
  • Als de enige reden dat iemand nog ruziemaakt is om zijn positie te behouden dat je flexibel moet zijn in plaats van specifiek: “Ben jij flexibel genoeg om specifiek te zijn?” Zo valideer je zijn flexibiliteit in plaats van er tegenin te gaan. Het is juist een expressie van flexibiliteit.
    Pace dus hun criteria, overtuigingen, gebaren en denkprocessen (bijvoorbeeld bij flexibiliteit grote gebaren maken en bij specifiek kleine gebaren maken)
  • Ik kan me deze investering niet veroorloven”. “Kun je het veroorloven om de investering niet te gaan doen?“ Het criterium, namelijk de investering kunnen betalen, wordt in een andere vorm teruggegeven.
  • “Wat je zegt vind ik helemaal niet lief.” “De manier waarop je dit zegt is niet bepaald lief.”
  • ”Ik kan niet leren.” ”Hoe heb je geleerd dat je niet kunt leren? Dat is een interessante les die je getrokken hebt over niet kunnen leren. Het feit dat je deze overtuiging hebt geleerd, bewijst dat het niet waar is. Het feit dat je deze overtuiging hebt geleerd, bewijst dat je veel meer dingen kunt leren.”
  • ”Mensen mogen niet egocentrisch zijn.” ”Is dat geen egocentrische manier om in het leven te staan?”
  • ”Mensen met slechte manieren zijn onbeschoft.” ”Is dat geen onbeschofte manier om mensen te zien?” ”Alleen iemand met slechte manieren zou dat zeggen/geloven.”
  • ”Ik word te veel beperkt.” ”Hoe beperkt het blijven vasthouden van deze overtuiging jou?”
  • ”Mensen moeten geen vooroordeel hebben.” ”Heb jij vooroordeel tegen die mensen?”
  • ”Jouw gebrek aan aandacht betekent dat je niet geïnteresseerd bent.” ”Het feit dat je die statement maakt, laat zien dat jij juist geen aandacht/interesse voor mij hebt.”
  • ”Ik accepteer andermans fouten veel te makkelijk.” Die statement maakt je niet echt een accepterend persoon, of wel?” Of: ”Deze fout accepteer je niet.” Of: ”Kun je dat accepteren als een van die fouten?”
  • ”Ik wil alleen maar plezier! Iedere dag iedere minuut. Alleen maar plezier, plezier plezier! Het moet altijd leuk zijn!” ”Die overtuiging is niet echt leuk, of wel?”
  • “Als iemand echt een goede vriend is, moet hij altijd klaar staan om te helpen.” “Wat heerlijk is dat voor jouw vrienden, dat jij altijd klaarstaat om te helpen.”
  • “Roken is zo gezellig!” “Ja, heel gezellig ja! Om gif uit een wit stokje te gaan zitten zuigen.”
  • “Het is goed dat ons land kernwapens maakt. Dat zorgt voor veiligheid en bescherming.” “Weet je zeker dat dit een veilige overtuiging is om hem zo sterk te geloven?”
  • “Spelletjes zijn voor kinderen.” “Is dat niet juist ietwat kinderachtig om te zeggen?”
  • “Jullie dienst is te duur voor mij.” “Dat is precies het soort gedachte dat ervoor zorgt dat dit te duur wordt.”
  • ”Ik houd niet van extremen en absolute uitspraken!” ”Was dat een absolute uitspraak?”
  • ”Ik kan dit nog niet perfect.” ”Dat heb je perfect verwoord.”
  • ”Ik denk dat je te kritisch bent.” ”Dat is een kritische opmerking.”
  • ”Ik kijk op tegen het doen van mijn administratie, want het voelt alsof ik door iemand gepusht word om het te doen. Alsof er een autoritair figuur achter me staat die me forceert om het te doen. Dus moet ik daar natuurlijk tegen rebelleren.” ”Omdat deze overtuiging je forceert, moet je ertegen rebelleren. Hoe zou je tegen die overtuiging willen rebelleren?”
  • ”Jij bent zo oordelend!” ”Ik voel me geraakt door dat oordeel dat je over mij maakte.”
  • Ook relevant: het artikel over ‘perceptie is projectie’.
Hierna lezen:  Overtuigingen: belemmerende ombuigen in bekrachtigende [HowTo]

Als je een ezelsbruggetje wilt voor deze herkader-methode, dan kun je in drie richtingen denken: vermijden, bereiken en contradictie.

Terugkaatsen van het vermijden-criterium:

  1. Herhaal de overtuiging. Bijvoorbeeld: “Ik hou niet van x.”
  2. Zeg, “Deze overtuiging is x.”.

Voorbeeld: “Ik houd niet van absolute waarheden.” Reactie: “Is die overtuiging een absolute waarheid?”

Terugkaatsen van het bereiken-criterium:

  1. Herhaal de overtuiging. Bijvoorbeeld: “Ik wil x.”
  2. Zeg: “Deze overtuiging weerhoudt je ervan om x te hebben.”

Voorbeeld: “Ik moet altijd mensen tevreden stellen.” Reactie: “Ik voel me daar niet tevreden over.”

Contradictie-terugkaatsen

  1. Herhaal de overtuiging.
  2. Zeg: “Het feit dat je dit geloof hebt, bewijst dat het niet waar is.”

Voorbeeld: “Ik kan niet leren.” Reactie: “Die overtuiging heb je echt goed geleerd, nietwaar?”

Omdenken via het tegenvoorbeeld: het tegenovergestelde

herkaderen sleight of mouth technieken

Dit is een metamodel-patroon, maar omdat het uitstekend werkt om overtuigingen los te weken, is het ook een officiële sleight of mouth-patroon. Stel jezelf de vraag: “Wanneer is dit niet waar?”

  • “Gemene dingen zeggen betekent dat je een slecht persoon bent.” “Dat is niet altijd zo, want is het niet mogelijk om gemene dingen te zeggen en geen slecht persoon te zijn?” “Is het niet mogelijk om een slecht persoon te zijn zonder gemene dingen te zeggen?”
  • “Dat je zo laat bent aangekomen, betekent dat je niet om me geeft.” “Is het niet mogelijk om laat te zijn en nog steeds om iemand te geven?”
  • “Hij haat me want hij schreeuwt tegen mij.” “Heb je wel eens geschreeuwd tegen iemand die je aardig vindt?” “Ja!”
  • Je kan de ‘counter example’ ook direct vertellen en daarna vragen: “Wat ga je doen/veranderen?” Je bent op deze manier nog steeds niet pushend maar socratisch bezig.
  • “Ik heb weinig tot geen zelfvertrouwen.” “Hoe zou je weten wanneer je wel zelfvertrouwen hebt?”
  • “Ik heb vanavond een etentje toegezegd en ik heb echt geen zin…” “Zou je je kunnen voorstellen dat het mogelijk is dat je een eenmaal genomen besluit zou kunnen intrekken?” (Modale operator van mogelijkheid)
  • Dit kun je ook als zwart-wit-kader zien. Even een extreem voorbeeld: ‘Dus je stemt niet op PVDA: dan ben je een fascist.’
  • “Het andere uiterste is…”
  • “Ik denk steeds: is het al voorbij? Ik wil van die gedachte af.” “Geen zorgen. Er is genoeg tijd.”
  • “Ik kan er niet zo veel bedenken.” “Ik weet dat je er zoveel wil vertellen maar je hoeft/mag er maar 1 te vertellen.”
  • “Als iemand een sceptische vraag stelt, wil hij/zij niet van je kopen.” “Heb je ooit ervaren dat iemand een sceptische vraag stelde en wel kocht?”
  • Ook kun je dit combineren met wereldmodel-omdenken, wat verderop in dit artikel behandeld wordt: “Het is onmogelijk om een relatie te krijgen met een respectvol persoon.” “Denk je dat dit waar is voor iedereen? Dat niemand een respectvol persoon kan aantrekken om een relatie mee te hebben? Of geloof je dat dat nu alleen maar waar is voor jou? Op welke manier zouden die mensen het anders aanpakken?”
Hierna lezen:  Byron Katie's 4 vragen: The Work - Stap voor stap uitgelegd (Uitgebreid!)

Gebruik het model van de cartesiaanse coördinaten voor meer inspiratie om vragen te bedenken. Dan zou je “Als je langzamer dan anderen leert, betekent het dat je dom bent,” als volgt kunnen uitdagen:

  • Niet A: “Zijn er momenten in je leven geweest waarin je sneller dan anderen had geleerd?”
  • Niet B: “Heb je wel eens ervaren dat je slim bent?”
  • Wel A, maar niet B: “Ken je iemand die snel leert hoewel hij of zij dom is? Hij of zij is niet echt de meest stralende ster aan de hemel, maar wat die persoon ook leert, dat leert hij of zij snel.”
  • Niet A, maar wel B: “Zijn er momenten geweest waarin je je dom voelde hoewel je geen aandacht gaf aan je leertempo?”

Omdenken via de perspectief-herkadering

  • Het probleem bekijken vanaf het plafond.
  • Vanaf de grond: een worm.
  • Vanuit een kind.

‘Er is eigenlijk geen probleem’-omdenken (accepterend en proactief omdenken)

er is geen probleem omdenken

Een van de fundamentele omdenk-technieken voer je uit door niet in problemen maar in mogelijkheden te denken, óf door in te zien dat er eigenlijk geen probleem is, óf door in te zien dat zorgen maken alleen maar tussen de oren zit, óf…

Zo kunnen we nog een tijdje doorgaan met de filosofische ideeën achter deze omdenk-techniek. Bekijk bovenstaande flowchart maar eens!

Deze omdenk-flowchart gaat onder andere uit van je vermogen om te accepteren en om proactief te zijn. Bovendien is dit de inductieve levenshouding.

What if-kader (‘wat als’-omdenken)

De ‘wat als’, oftewel ‘as if’-herkadering is een van de effectiefste herkaderingen. Wat zou gebeuren als je het wel/niet deed? Dit is in veel gevallen ook een vorm van humor en creatief ‘out of the box’ denken. Dit is een uitstekend kader om beperkende gedachten tegen te gaan. Verander het kader qua tijd, ruimte, grootte etc. om argumenten te creëren.

  • Lukt het een coachee niet om bijvoorbeeld te visualiseren? Zeg dan: ‘Wat als je het wel kon zien… Doe gewoon maar alsof’.
  • Zie jezelf dat op dit moment doen, en merk op hoe je dat in het verleden ook al eens hebt gedaan.
  • Wat als iedereen dat zou doen?
  • Doe een what if heel enthousiast en zo vroeg mogelijk om een positieve gemoedstoestand uit te lokken: “Zou het niet geweldig zijn als x wel lukte!”

Consequenties omdenken

omdenken voorbeelden

  • ‘Je zegt gemene dingen tegen mensen.’ ‘Ik zeg alleen gemene dingen tegen mensen om ze beter te maken.’
  • Een verkoper kan bij bezwaar de consequenties noemen: “Het wordt alleen maar duurder. Het is er straks niet meer. Heb je ooit meegemaakt dat een trui er de volgende dag niet meer was omdat iemand anders hem mee had genomen?”
  • Aangeven van de consequenties: wat de ander allemaal zal missen. ‘Hoeveel leuke dingen mis je dan in je leven?’
  • De leverage-techniek van Tony Robbins past hier ook in: ‘Wat gebeurt er als je over een jaar nog steeds die overtuiging hebt (bijv: ‘Alle mannen zijn varkens!’)/ nog steeds je doel niet hebt bereikt?’
  • Wat gebeurt er wanneer je dit blijft geloven?
  • “Jullie dienst is te duur voor mij.” “Is het niet zo dat het doel de middelen heiligt?”
  • “Jullie dienst is te duur voor mij.” “Als je nu denkt dat het duur is, wacht dan maar tot het probleem groter wordt (het probleem dat het product oplost).”
  • Vraagt iemand naar hoeveel je verdient, wat not done is, dan kun je het over de consequenties van je inkomsten hebben, in plaats van over je inkomsten zelf: ‘Hoeveel verdien je?’ ‘Ik kan lekker op vakantie gaan.’
  • Ook kun je de richting van oorzaak-gevolg omkeren: A zorgt niet voor B, maar B zorgt juist voor A. ”Armoede veroorzaakt criminaliteit.” ” Ik heb in een artikel gelezen dat criminaliteit armoede veroorzaakt.”

Omdenken via het meta-kader

‘Meta gaan over iets’ haalt de intensiteit uit de emotie! Je gaat hierdoor dissociëren. Als je namelijk over iets aan het praten bent, zit je er niet meer middenin. Denk eens aan de dating-context: daarin wil je het liefst zo min mogelijk ‘meta gaan.’ De kracht en mysterie is eruit als je erover praat.

Schuif de schuld af op het kader:

  • Dit is een vergadering, het is logisch dat we het niet met elkaar eens zijn. Het is niemands fout.
  • Dit is een leerframe: “Jullie komen hier om te leren.”
  • Je bent het alleen met mij oneens door de locatie waar we nu in zijn/doordat je niet bij deze groep hoort/doordat je bij een andere groep hoort.
  • Dit is een opleiding: je bent hier om te leren. Voor wat je wil, is coaching geschikt.

Bovenstaande voorbeelden zijn officiële voorbeelden van Robert Dilts (hij heeft omdenken, oftewel ‘sleight of mouth’ inzichtelijk gemaakt). Hieronder gaan we door met een aantal nieuwe voorbeelden die we ook als meta-kader kunnen zien:

Je kunt ook ‘meta gaan’ over het gesprek:

  • “Sorry, zijn we hier om onze gevoelens te uiten of om te kaarten?” Slim gebruik van het meta-kader van The Mentalist (TV-personage) toen hij provocerend commentaar kreeg tijdens het pokeren.
  • “Ik wil dokter genoemd worden.” “Jij bepaalt de grenzen en regels hier niet.”
  • “Waarom ga je nu met mij in discussie?”
Hierna lezen:  Zelfliefde & Zelfacceptatie vergroten? 26 tips om van jezelf te houden!

Een andere toepassing van het meta-kader is het woordje ‘die’, wat het mogelijk maakt om uit de overtuiging te stappen, het vanuit een afstandje te bekijken en erover te praten zodat je de overtuiging als object ziet. Hierdoor ontstaat dissociatie ten opzichte van de overtuiging:

  • ”Omdat vrouwen zwakker zijn, zijn ze inferieur.” ”Weet je, het is interessant dat je die statement hebt gemaakt.”
  • ”Omdat vrouwen zwakker zijn, zijn ze inferieur.” ”Het feit dat je die overtuiging-statement hebt gemaakt, is erg interessant.”
  • ”Onze bazen zijn zo hoog kunnen komen omdat ze misbruik maakten van anderen.” ”Ik vraag me af wat je van die overtuiging vindt.”
  • ”Onze bazen zijn zo hoog kunnen komen omdat ze misbruik maakten van anderen.” ”Heeft die overtuiging je mooie en interessante ervaringen opgeleverd?”
  • “Je zegt dat alleen omdat je oversensitief bent/in je eigen wereldmodel vastzit/het niet snapt.”
  • “De enige reden dat je op deze manier hierover denkt is ervaring x die je ooit hebt gehad.”
  • “Denk jij wellicht op deze manier omdat…”

Of maak een meta-opmerking over de identiteit van de ander:

  • ‘Deze man kunnen we niet geloven, hij is te emotioneel onstabiel.’ ‘Ben jij opeens de psycholoog?’

Ook is het mogelijk om meta te gaan om een vraag te ontwijken:

  • Je date vraagt je hoe oud je bent en je wil niet als eerste prijsgeven hoe oud je bent: ‘Wat is dit, spelen we opeens een vragenspel?’

En zo kun je op nog veel meer manieren ‘meta gaan’. Je kunt ook meta gaan via het relevantie-kader:

  • “Deze vraag is hier niet relevant.”
  • “Dit onderwerp is hier niet relevant.”
  • “Hoe helpt dit ons bij ons doel?”

Meer voorbeelden van ‘meta gaan’:

  • “Ik ben een zwakkeling en een opgever.” “Moeten mensen dan altijd sterk zijn en doorzetten?”
  • “Het regent, het verpest mijn humeur!” “Dus voor jou geldt dat weersomstandigheden jouw humeur bepalen?
  • “Het heeft alleen maar met je te hoge onrealistische verwachtingen te maken dat je teleurgesteld bent.”
  • Het probleem is al een stukje weg, maar nog niet helemaal. ‘Vier je vooruitgang. Het leven hoeft niet perfect te zijn.’

Tot slot kun je meta gaan over de hele structuur van een overtuiging:

  • “{Verschijning}, {betekenis} en {waarde} hebben niks met elkaar te maken.”

Verderop in dit artikel vind je uitleg over de termen verschijning, betekenis en waarde. Dit is namelijk onderdeel van de structuur van een overtuiging.

Omdenken via het contrast-kader

Dan Ariely heeft de in de marketingwereld beroemde prijsanker-experimenten gedaan waarbij bekend werd dat we iets minder groot of klein vinden als we voorheen geankerd zijn voor iets wat veel sterker was.

  • “Ik steun al andere goede doelen.” “Uitstekend! Dat is erg positief. Daarom wil ik ook geen jarenlange hulp vragen aan u. Daarom wil ik u om een paar maandjes/keertjes aan hulp vragen. Daarmee zijn we al gigantisch geholpen.”
  • “Deze fout heeft ons 100 euro gekost!” “Dat valt mee ik, dacht 1.000.”
  • Dat valt me ik dacht: dit is het einde van de wereld

Ecologie-kader

herkaderen techniek

  • Hoe passen deze acties in het bredere systeem met andere mensen in ons leven (vrienden, familie) en andere gebieden in ons leven (zakelijk, gezondheid)?
  • Is dit congruent met je diepere zelf?

Lees ook dit artikel over ecologie en ziektewinst.

Agreement-kader (overeenstemming-omdenken)

Dit is vergelijkbaar met ‘piggyback’, waarbij je momentum creëert en daarachter jouw idee of suggestie te introduceren.

  1. Bevestig wat ze al doen: agree
  2. En daarachter kan je jouw idee of suggestie toevoegen.

Voorbeelden:

  • Ik ben het daarmee eens, en ik zou … ook toevoegen.
  • Ik ben het er bijna mee eens, en ik zou … toevoegen.
  • Ik zou het ermee eens kunnen zijn, en ik zou … ook toevoegen.
  • Het klopt, je hebt gelijk dat je niet in trance kan raken, en ik ga je ook niet vertellen dat je in trance kan raken, Debbie, nu. Want je kan helemaal niet IN TRANCE RAKEN, op een heel comfortabele manier. Heel goed. En het is niet belangrijk dat je in trance raakt, met veel genot. Precies Debbie.
  • Het klopt, je hebt gelijk dat je het product niet zou kopen, voordat je je realiseert dat dit product alleen voor echt gemotiveerde mensen is.

Dit komt uitgebreider aan bod in het artikel over volgen en leiden.

Omdenken via de context-herkadering

herkaderen-omdenken1

In welke situatie/context zou dit probleem goed / normaal / waardevol zijn / een andere betekenis krijgen? ‘Daar dachten ze in {plaats/tijd} anders over {verschijnsel}, namelijk…

Wat wil ik includeren of excluderen in het kader, bijvoorbeeld qua locatie, tijd, bronnen, hoeveelheid mensen en waarden? Waar en wanneer is dit zinvol? Het haalt de schuld af van het ongewenste gedrag. Hierdoor ontstaat een nieuwe betekenis.

Ieder gedrag en ieder gevoel is zinvol als je er een geschikte context voor vindt.

Bij het veranderen van de context, verander je vaak ook automatisch de betekenis van het gedrag. Voorbeelden:

  • “Té assertief zijn zorgt er op zijn werk voor dat hij meer geld verdient.”
  • “Dat uw dochter nu bazig is betekent dat ze straks prima op haar eigen benen kan staan.”
  • ”Mijn vader is vaak teleurgesteld in mij.” ”Was er een tijd waarin zijn zijn teleurstelling niks met jou te maken had?” Of: ”Op welke manieren kan het omgaan met de teleurstelling van je vader, jou toestaan om in de toekomst op betere manieren met teleurstelling om te gaan?”
  • “Ik haat het dat mijn vrouw snurkt.” “Dat is lang niet zo erg als wonen langs een spoorweg.”
  • “Ik stel alles voor altijd uit.” “Als je slechte dingen voor altijd uitstelt, zoals koekjes eten, ben je dan niet heel goed bezig?
  • “5,5 is genoeg.” “Wat ben ik blij dat de chirurg die jou opereerde met een 5,5 is afgestudeerd.”
  • “Ik heb het zo druk!” “Veel mensen kunnen niet die verantwoordelijkheid nemen.”
  • Geldt dat niet voor 97% van de mensen? Zelfs de koning!”
  • “Ik ben zenuwachtig voor mijn presentatie omdat er iets fout kan gaan.” “Wat voel je bij je veters strikken of de tv aanzetten? En als het fout gaat?” “Niks.” Wat als je je presentaties ook zo ziet? Denk eraan dat je leven 90 jaar kan duren. Wat voor grootse dingen heb je meegemaakt en kan je meemaken? Wat is dat uurtje dan, ook al gaat het niet 100% lekker?
  • “Mijn ritmegevoel is niet goed.” “Er zijn er heel veel die slechter zijn dan jij “
  • Al die huizen die je ziet. Daar wonen allemaal mensen. Zouden zij er wat om geven als ze je probleem horen? Niemand geeft wat om je kapotte horloge of je angsten. Niemand geeft wat om je problemen en je zorgen. Ze hebben hun eigen problemen en zorgen. Ze zullen die van jou niet eens opmerken.
  • Voor een perfectionist: ‘Jouw 60% is iemand anders zijn 110%.’
  • Terwijl je door de regen loopt of fietst: “Kijk hoeveel regendruppels je niet raken!”
  • “Iedereen haatte mij.” “Wie haatten ze nog meer?” “Wie haat jou allemaal niet?” “Is het niet geweldig hoeveel mensen wèl mogen?”
  • “Ik heb ADHD… Ik kan mezelf niet goed concentreren…” “Wees blij! Anders had je boekhouder moeten worden!”
  • “Ik schreeuw te veel.” “In de kerk is dat niet zinvol. Bij het wegjagen van vandalen is dat zinvol.”
  • “Soms ben ik te moe. “Wanneer je naar bed gaat ie het een goed moment om moe te zijn.”
  • “Jullie dienst is te duur voor mij.” “Als iedereen dat zou geloven, dan zou de mensheid niet vooruit zijn gegaan.”
  • Is het glas halfvol of halfleeg? Het glas is hervulbaar! Omdat elders een kraan te vinden is.
  • Dus jij hebt moeite met nee zeggen omdat je nu heel veel mensen wilt helpen? Als je nu iedereen wilt helpen, put je jezelf uit waardoor je op lange termijn niet meer voor alle mensen en je familie kunt zorgen en geen impact op ze kunt hebben.
  • ”Ik let niet goed op de behoeften van anderen in die situatie.” ”Is dat geen zinvolle vaardigheid om in deze andere situatie te gebruiken, waarin je bij mensen bent die jou niet waarderen?”
  • Je partner: “Je bent koppig.” “Het is goed dat ik koppig vasthoud aan onze huwelijksbeloften.”

In een verzorgingshuis had men heel veel last van een demente vrouw die steeds het eten van anderen pakte.

Context-herkadering: Dus zetten ze haar naast een paranoïde vrouw die altijd dacht dat haar eten vergiftigd is. Het gedrag werd opeens zinvol omdat ze voor de paranoïde vrouw als proefpersoon diende om te testen of het daadwerkelijk giftig was.

Betekenis-herkadering: De paranoïde vrouw vertelden ze dat haar nieuwe buurvrouw het eten voor haar zou testen.

De context-herkadering in een formele techniek:

  1. Denk aan het gedrag dat je niet meer wilt. Ik vroeg dit aan iemand en zijn ogen gingen omlaag. Ad. Hij dacht: “Het is niet goed… Ik schaam me ervoor.”
  2. In welke context is dit gedrag zinvol?
  3. Zijn ogen gingen van linksboven naar rechtsboven – steeds heen en weer. Alleen al dat zoeken is al een verandering in het onderbewustzijn rondom dit gedrag!
  4. Ga nu naar binnen en vraag je onderbewustzijn om de verantwoordelijkheid te nemen om dit gedrag alleen toe te passen in de contexten waarin het zinvol is. Stel je voor hoe het is in zo’n situatie te zijn terwijl je die vaardigheden in die nieuwe context benut voor positieve effecten.
Hierna lezen:  Persoonlijke Waarden Bepalen & Betekenis [Voorbeelden & Lijst]

De uitzonderingscontexten-omdenking

herkaderen

  • Misschien voel je je over het algemeen wat onproductief, maar op je studie is niks aan te merken.

Herdefiniëren van woorden

  • “Jij zei toen iets gemeens!” “Ik was inderdaad wat te krachtig in mijn communicatie daar.”
  • “Hij is niet ongeorganiseerd, maar hij is creatief in zijn planning.”
  • “Hij is geen beginner maar expert in wording/opleiding.”
  • “Gemene dingen zeggen betekent dat je een slecht persoon bent.” “Ik zeg geen gemene dingen, ik vertel de waarheid/Ik laat de feiten zien.” “Ik ben geen slecht persoon, ik ben gewoon eerlijk/oprecht/niet zo gevoelig als jij.”
  • “Dat je laat bent, betekent dat je niet om mij geeft.” “Het is niet dat ik niet om je geef. Jet is gewoon zo dat ik op andere manieren laat zien dat ik om je geef.”
  • “Je kunt beter x doen, je doet het anders slecht.” “Inderdaad. Hij kan beter x doen, dan doet hij het nóg beter!”
  • Bij een conflict: “Ligt gewoon aan verschillende persoonlijkheden, dus andere metaprogramma’s.”
  • “Hij is niet psychotisch, hij is speciaal.”
  • “Hij is niet anders, hij is speciaal.”
  • “Hij is niet beperkt, hij heeft potentie.”
  • Gehandicapten worden mensen met mogelijkheden genoemd. Gebruik deze herdefiniëring vaker! Bijvoorbeeld: “Ik heb een lichaam met mogelijkheden.”
  • “Ik ben altijd zo moe na een week werken…” “Het is niet zozeer moe, maar het is ontspannen en een afglijding van stress.”
  • Ben je niet bekwaam of heb je nog een paar dingen te leren?
  • Geen probleem maar een uitdaging.
  • “We hebben hier een goede mogelijkheid” in plaats van “We hebben werk te doen.”
  • Niet moeten maar morgen.
  • “Mijn collega schreeuwt altijd!” “Hij heeft inderdaad een luide stem.” Of: “Wat fijn! Ik kan mijn collega nooit verstaan.”
  • “Ik heb het zo druk!” “Je hebt inderdaad veel doelen, vaardigheden, successen en ambities.” Of: “Dan ben je inderdaad heel belangrijk voor veel mensen.”
  • Jij noemt het… Ik noem het…
  • Jij noemt het moe. Ik noem het voldaan.
  • Ik ben niet laat, ik ben vertraagd.
  • Ik ben niet verward, ik ben positief gechoqueerd.
  • Het is geen grijs haar, maar zilver haar.
  • Gierig: hij is inderdaad spaarzaam en verantwoordelijk.
  • Depressief: je bent je inderdaad aan het opladen.
  • Doodmoe: je bent inderdaad voldaan!
  • ‘Oh zij is nog over/alleen!’ ‘Ze is inderdaad beschikbaar!’
  • ‘Wat een druk kind heb ik!’ ‘Wow! Wat een boel schitterende energie!’
  • Nerveus: je hebt inderdaad gezonde spanning!
  • Probleem: dat is inderdaad een uitdaging!
  • Conflicten in relaties worden interessant in plaats van problematisch.
  • Overweldigd: je wordt inderdaad lekker uitgedaagd!
  • Verward: je bent aan het leren!
  • Jij noemt het een probleem, ik noem het een kans!
  • Verloren: zoekende!
  • “Je komt ons halen…” “Ik kom jullie inderdaad uitnodigen.”
  • “We moeten weer.” “Jullie mogen inderdaad weer.”
  • “Ik vind sommigen minder…” “Je hebt zo je favorieten.”
  • Bijwerkingen zijn geen bijwerkingen maar gewoon een van de werkingen van het medicijn! ‘Bijwerkingen’ zijn dus een slimme herkadering geweest van de medicijn-industrie.
  • “Is het niet zo dat je iemand aan het controleren bent als je hem aan het coachen bent en hij moet je over een week bellen of hij zijn taak heeft gedaan?” “Het is niet zozeer controleren, maar motiveren.”
  • ‘Ik ben een zwakkeling en een opgever’: ‘Het is niet zozeer dat je een zwakkeling bent, maar je hebt gewoon nog niet datgene gevonden wat jij belangrijk genoeg vindt om voor door te zetten.
  • Je bent een autoverkoper die in gesprek is met een echtpaar. De man wil eigenlijk een snelle auto, maar beiden willen zeker een gezinsauto. Wat zeg jij? ‘Model x is de snelste gezinsauto die we hebben’ (eigenlijk is er geen gezinsauto aanwezig).
  • ‘Ik heb gefaald.’ ‘Dat was inderdaad een feedbackmoment.’
  • Niet twee te veel, maar twee extra!
  • Moeten = mogen of willen.
  • Alleen = beschikbaar.
  • “Ik ben niet goed in koken.” “Je hebt gelijk, tot nu toe was je niet goed in koken.”
  • “Ik kan het niet.” “Ja, tot nu toe heb je het nog niet laten zien.”
  • Verschillende woorden om naar hetzelfde te wijzen: “Wat zijn de kosten?” “Wat is de schade?” “Wat is de investering?” “Wat is de aanschafprijs?”
  • “Mogen we die officieel gebruiken?”
    “Officieus.”
    Dit is een herdefiniëring van ‘nee’. Officieus is best positief.
  • “Het gaat echt slecht.” “Het gaat inderdaad minder dan optimaal.” Of: “Het gaat inderdaad bijna perfect.”
  • “Ik ben aan het zoeken…” “En wat als je gaat vinden?”
  • “Ik probeer het.” “En wat als je het doet?”
  • “Je bent aan het transpireren.” “Ik ben aan het trans-inspireren.”
  • “Jullie dienst is te duur voor mij.” “Het is inderdaad een waardevolle/kostbare dienst.”
  • “Jullie dienst is te duur voor mij.” “Ik zeg niet dat het te duur is. Ik zeg dat je het waard bent.”

In het boek ‘Frogs into Princes’ wordt een casus uit de jaren 70 besproken van een homoseksueel die bij Richard Bandler kwam omdat hij hetero wilde worden. De cliënt zelf noemde het een ‘fout’ dat hij homoseksueel was tot nu toe (opmerking: in de jaren 70 werd in het hoog-religieuze Amerika heel anders tegen homoseksualiteit aangekeken dan in de 21 eeuw in Nederland.). Richard Bandler herdefinieerde dit door het woord ‘fout’ te negeren en te vervangen met dat de client een spirituele verandering naar heteroseksualiteit zou doormaken.

Het onderbewuste van de client zou alleen in kunnen stemmen met een spirituele verandering naar heteroseksualiteit, en niet dat het een fout was, want anders was zijn hele leven een fout.

Omdenken via het model van ‘De structuur van een overtuiging’

overtuigingen

Ken je het model ‘De structuur van een overtuiging’? Onderstaande paragrafen bieden allerlei manieren om via bovenstaand model te herkaderen rondom overtuigingen.

Hierna lezen:  Ouder Worden Humor (& Grappige Felicitaties Verjaardag)

Omdenken via het feiten-kader

Scheid feiten en betekenis. Een feit is een controleerbaar verschijnsel dat je op foto of video kunt vastleggen. Een betekenis is een generalisatie die feiten overstijgt. Dat kan zich als het volgende uiten: mening, evaluatie, opinie, overtuiging, hersenspinsel.

Omdenken via het ‘Het is maar een overtuiging’-kader

Deze valt eigenlijk onder het feiten-kader, omdat een overtuiging een betekenis is, en geen feit:

  • ‘Ik heb geen zelfvertrouwen.’ ‘Dat is geen feit, maar een overtuiging. Misschien lijkt het in jouw beleving wel waar, maar feitelijk klopt daar niks van en kun jij het volgende moment vol zelfvertrouwen zijn.’
  • ‘Ik kan niet bij mijn gevoel komen.’ ‘Nee, dat is niet waar, je kunt wél bij je gevoel komen. Want met ‘Ik kan niet voelen’ pin je het vast alsof jij dat altijd bent, terwijl je morgen of zelfs de volgende minuut compleet nieuw bent.
  • ‘Als ik dat ook geloofde, zou ik dat probleem ook hebben.’
  • Dat is wat jij gelooft.
  • Dat is jouw mening.
  • ‘Ik ben het niet met je eens.’ ‘Dat is jouw keuze.’

Een betekenis kun je ook als herkadering gebruiken (je geeft er een andere, positieve betekenis aan). De betekenis-herkadering is hogerop in dit artikel behandeld.

De context beperken tot de mening van slechts één persoon

Deze techniek heeft sterk te maken met de volgende techniek (het wereldmodel-kader). Er is namelijk geen echte waarheid, en daar wijs je de ander op. Sterker nog: je laat het lijken alsof de ander de enige is die er op deze manier naar kijkt.

  • Dat is inderdaad wat jij gelooft.
  • Dat is inderdaad hoe jij dit beleeft.
  • “Dat is inderdaad wat jij vindt.”
  • Het woordje ‘geloven’ in plaats van ‘weten’. ”Dus jij gelooft persoonlijk dat…”
  • “Jij mag die mening hebben.”

Wereldmodel-omdenken

Je gaat uit van de basisovertuiging dat er geen echte waarheid is: iedereen heeft zijn eigen subjectieve beleving op de waarheid. Geen uitzonderingen!

Hierna lezen:  Chunking: wat is de betekenis van chunken? (Alle upchunk-vragen!)

De intentie van dit patroon is niet per se om een overtuiging te verliezen. De intentie is om het niet als absolute waarheid meer te zien, maar enkel als iets wat een individu gelooft. Je stopt er niet mee het te geloven, maar je wordt je ervan bewust dat het gewoon jouw overtuiging is. Het is mijn model van de wereld, dus dat vooronderstelt dat andere modellen van de wereld ook mogelijk zijn.

Je vernauwt de kracht van de overtuiging en je breidt tegelijk het bereik van nieuwe mogelijkheden uit. Je creëert dus nieuwe opties.

  • In hoeverre weet jij dat dit (deze overtuiging) waar is? (Dit is ook een metamodel-patroon, zie volgende herkadering!)
  • Ik ken veel andere {moeders} die {het tegenovergestelde doen van wat jij doet}.
  • “Ik ben een zwakkeling en een opgever.” “Dat is inderdaad hoe jij de waarheid beleeft. Wie ken je allemaal die daar anders over denkt?”
  • “Amerikaanse studenten hebben zo veel schulden. Wij niks, of maar die luttele paar duizend euro. Leef in overvloed!”
  • “Dat je laat bent, betekent dat je niet om me geeft.” “De meeste mensen die ik ken, beoordelen het geven om de ander aan de hand van de gevoelens die je voor iemand hebt, niet aan de hand van tijd.”
  • “Kanker veroorzaakt sterfte.” “Niet alle medici hebben die overtuiging. Velen geloven dat ieder van ons een aantal gemuteerde cellen heeft, en dat het enkel een probleem wordt als het immuunsysteem verzwakt wordt.”
  • “Jullie dienst is te duur voor mij.” “Dat is niet het geval voor iemand die wil groeien.” Of: “De meeste van mijn klanten zeggen dat ik niet genoeg vraag.”
  • “Dus nu, op dit moment in de tijd, weet je dat..” “Hoe lang denk je er al zo over?”
  • “Het leven is moeilijk.” “Dus voor jou, Piet, is je ervaring geweest dat het leven moeilijk was geweest?” Anderen zien het heel anders. Zij ervaren…
  • “Ik kan niet zingen.” “Dus jouw perceptie is dat je niet kunt zingen?”
  • “Het is moeilijk om geld te verdienen.” “Dus het is moeilijk voor jou om geld te verdienen?”
  • “Ik vind het moeilijk om vroeg op te staan.” “Dus op een gegeven punt in je leven had je de ervaring gehad dat het moeilijk is om vroeg op te staan.”
  • “De wereld is plat.” Dus jij gelooft dat de wereld plat is. Dus jouw perceptie is dat de wereld plat is.”
  • “Dus de manier waarop jij dit beschrijft / ziet, is…”
  • “Ik heb een beperking.” “Dus het is jouw perceptie dat je een beperking hebt.”
  • “Ik kan niet leren.” “Dus jij hebt ervaringen gehad waaruit je geconcludeerd had dat je niet kunt leren.”
  • “Ik denk dat iedereen hebberig is.”Ah, jij denkt dat iedereen hebberig is.”
  • “Ik denk dat iedereen hebberig is.”Ah, jij denkt dat iedereen hebberig is.”
  • “Ik denk dat iedereen hebberig is.”Ah, jij denkt dat iedereen hebberig is?” (Je zet alleen maar een vraagteken achter de zin van de ander.)
  • Dus voor jou is dit een stoel. Jij denkt dat dit een stoel is.
  • Jij beschrijft dit als een stoel?
  • “Dit is een stoel.” “Oh, dus dit is een stoel?” (Je zet alleen maar een vraagteken achter de zin van de ander.)
  • “Het is vermoeiend om hiernaartoe te komen.” “Oh, dus het is vermoeiend om hiernaartoe te komen?”
  • Je kunt ook iemands anders perspectief als motivatie-middel gebruiken: “Bekijk het eens vanuit het perspectief van je kind. Hij neemt jou als rolmodel. Wil je voor jouw kind het rolmodel zijn die zijn nagels bijt om zichzelf te straffen? Of wil je het rolmodel zijn dat zinvollere manieren vindt om met zijn emoties om te gaan?”

Geen idee wie heeft bepaald dat dun aantrekkelijker is dan niet dun. Dat lijkt mij een kwestie van smaak.
– Gwyneth Paltrow

Ook kun je ‘onrealiteit-predikaten’ gebruiken: “Lijkt”, “ziet eruit als” en “doet voorkomen als…”

  • “Dit is een stoel.” “Dit lijkt een stoel te zijn.”
  • “Dit is waar.” ” Dit lijkt (voor jou) waar te zijn.”
  • “De wereld is plat.” “Okee, jouw perceptie is dat de wereld plat is.”

Denk aan je auto. Zie hem voor je. Wat zijn de submodaliteiten? Zeg nu tegen jezelf: het lijkt een auto te zijn. Op welke manier veranderen de submodaliteiten hierdoor?

Ook de volgende herkadering, tijd-context-omdenken, is hier een mooie aanvulling op…

Tijd-context-omdenken

nlp-tijdlijn-therapie

  • “Je hebt gelijk, TOT NU TOE was je niet goed in koken.”
  • “Je hebt gelijk. We hebben MOMENTEEL inderdaad geen geld meer.”
  • “Gemene dingen zeggen betekent dat je een slecht persoon bent.” “Voor hoe lang ben ik dan een slecht persoon?”
  • Een 6-jarig jongetje zoog zijn duim. Erickson vroeg aan hem wanneer hij een 7-jarige jongeman werd. Daarmee toonde Erickson respect voor het kind. Vervolgens zei hij: “Natuurlijk mag je je duim zuigen, want je bent nu nog een 6-jarige. Als je volgende maand 7 wordt ben je een grote jongeman die volwassen gedrag vertoont.”
  • Later, als je erop terugkijkt, zal je erom lachen. Wie zal het verschil weten over 100 jaar? Wie zal het dan wat schelen?
  • “Mijn projectgroep kan ik niet uitstaan!” “Hoe lang duurt dit semester nog?”
  • “Het is goed dat ons land kernwapens maakt. Dat zorgt voor veiligheid en bescherming.” “Voor hoe lang?”
  • “Dat je laat bent, betekent dat je niet om me geeft.” “Beter laat dan nooit.”
  • “Dit is waar.” ” Wellicht is dit op dit moment waar.”
  • “Nu, op dit moment, is dit jouw ervaring.”
  • “Ook dit gaat voorbij.”
Hierna lezen:  6-staps herkaderen [N-Step Reframe], een heerlijke trance voor verandering

Enigszins gerelateerd: het historie-kader…

  • Oud is goed. ‘Het is jaren zo gedaan. Het is een jaren-geleden-bevestigd feit dat…’
  • Oud is slecht. ‘Wil je liever een oude computer, schoen, maaltijd, of een nieuwe?’

Omdenken door te Downchuncken (Het Metamodel-kader) (Realiteitsstrategie)

Gebruik het metamodel om bijvoorbeeld naar specifieke onderdelen en naar bewijzen te vragen. Gebruik het metamodel vooral wanneer je een oorzaak-gevolg of complexe equivalantie spot.

Misschien lijkt het maar zo…

  • Hoe weet je iets?
  • Hoe ga je dat bewijzen, dat het zo is (zintuiglijk waarneembaar)?
  • Welke onderdelen precies?
  • Op welke manier precies?
  • “Jullie dienst is te duur voor mij.” “Je zegt dat je enkel om het geld geeft (en dus niet om de grotere intentie)?”
  • “Als ik mijn huiswerk doe, heb ik geen tijd over om te spelen.” “Hoeveel minuten duurt het precies om je huiswerk af te maken?”
  • “Ik ben maar een student, dus ik heb helemaal geen geld voor goede doelen.” “Ik drink gewoon iedere maand 3 biertjes minder en dan kan ik het al steunen en iets betekenisvols doen in de wereld. Die 3 biertjes kun jij vast toch ook wel missen, of niet?”

Omdenken door te Upchunken (Het Miltonmodel-kader)

  • Hoe voel je je over het algemeen?
  • In een discussie: “Wat probeer je te bereiken hier?”
  • “Jullie dienst is te duur voor mij.” “Het probleem zit hem hier niet in het betalen, maar in de veranderingen die je wil.”
  • “Als ik mijn huiswerk doe, heb ik geen tijd over om te spelen.” “Zeg je dat alleen spelen ervoor kan zorgen dat je kunt genieten?”
  • Wat is je intentie met die vraag?
  • Het is niet je huis, maar je paleis!

Omdenken via de hiërarchie (van waarden)

Dit is omdenken door het criterium (de waarde) in twijfel te trekken en belangrijkere waarden te vinden.

Zet een waarde in het licht van de waarden-hiërarchie van een persoon:

“Wat is nóg belangrijker dan dit? Is het niet veel belangrijker dat…?”.

Dit is een prachtige omdenk-techniek. Je voert deze herkadering uit door dingen op te noemen die belangrijker zijn dan het conflict.

  • “Dat je laat bent, betekent dat je niet om mij geeft.” “Is het niet belangrijker om mijn verantwoordelijkheden te vervullen voor de mensen die op me rekenen, zoals jij, dan om punctueel te zijn?” Of: “Denk je niet dat er belangrijkere dingen zijn: eerlijkheid, oprechtheid?” Of: “Zeg je nou dat het meest fundamentele aspect van onze relatie een kwestie van tijd is?”
  • Vind je het niet belangrijker om succesvol te zijn dan gelijk te hebben?
  • Is het niet belangrijker om grenzen te verleggen, in plaats van simpelweg grenzen te maken?
  • Als iemand zegt dat je gemeen bent: “Vind je het niet belangrijker om realistisch te zijn dan aardig?
  • ‘Ik ben niet goed genoeg…’ ‘Wat vind je nou belangrijker: dát, of dat je het zelf naar je zin hebt?’ Of: ‘Wat is nou belangrijker: dát, of dat je de moed hebt om jezelf te willen verbeteren?’
  • “Ik wil niet naar de sportschool omdat ik videogames wil spelen.” “Wat vind je belangrijker dan videogames spelen?”
  • “Ik vind het jammer dat we onze vriendschap niet zo vaak meer kunnen onderhouden…” “Ach ja… Het leven is keuzes maken. Dat is belangrijker!”
  • ‘Vrijheid is belangrijk voor je: dus is het erg om niet perfect te zijn?’
  • “Jullie dienst is te duur voor mij.” “Denk je niet dat het belangrijker is om te focussen op hoe je meer geld verdient, dan om te focussen op hoe duur dingen zijn?”
  • ‘Jullie scoren wel een stuk minder kijkers dan bij RTL.’ ‘Dus het is belangrijk hoeveel kijkers je hebt?’

Een bijzondere manier om dit uit te voeren, is:

  1. ”Wat is de positieve intentie van het doen van {flossen}, dus wat is daar belangrijk aan?” ”Dan krijg ik sterke, gezonde tanden.”
  2. ”Wat is de positieve intentie van het niet doen van {flossen}, dus wat is daar belangrijk aan?” ”Dan krijg ik ontspanning en dan voel ik me voorbereid.”
  3. Wat is voor jou zelfs nog belangrijker dan die twee? ”Anderen helpen. De persoon worden die ik moet worden om met mijn werk bij te dragen aan de wereld.”
  4. Daarna kun je met de antwoorden gaan spelen en alle waarden met het gewenste gedrag laten vermengen:”Ik vraag me af op welke manier het flossen van je tanden ervoor zal zorgen dat je vollediger kunt ontspannen. Hoe kun je nog meer van jouw ontspanning genieten met schone, sterke, vers geflosste tanden? Deze kennis van hoe flossen je op de lange termijn helpt, is ontspannender, is het niet? Weten dat je sterke, geflosste tanden hebt, is heel ontspannend, is het niet?Optioneel: ”Hoe zorgt het niet-flossen van je tanden ervoor dat je niet meer kunt ontspannen en voorbereiden?”
    ”Op welke manier kan het flossen van je tanden je voorbereiding geven voor alle andere dagen in je leven. Toen was je je niet bewust van hoe het je voorbereidt op de dingen die je iedere dag moet doen, en hoe zorgt het flossen van je tanden er nu voor dat je de persoon kunt zijn die je moet zijn, om anderen te helpen en te bereiken wat je wilt bereiken in het leven? Hoe kom je nu tot het begrip dat het flossen van je tanden helemaal past in je intentie om te ontspannen, voorbereid te zijn voor alle dagen die komen gaan en om de persoon te worden die je moet zijn? Wanneer zal je de voordelen ontdekt hebben rondom die ontspanning, voorbereiding en het worden van de persoon die je moet zijn om bij te dragen aan de wereld? Sta je onderbewuste zich toe om te realiseren dat nadat je je tanden hebt geflost, je dan deze ervaring nog voller in je zal hebben: ontspanning, voorbereiding en de persoon worden die je moet worden om een bijdrage te kunnen leveren, of niet soms?”
Hierna lezen:  Chunking: wat is de betekenis van chunken? (Alle upchunk-vragen!)

Mocht je je naar aanleiding van bovenstaand voorbeeld afvragen wat tanden flossen nou met spiritualiteit / bijdrage aan de wereld te maken heeft… Het heeft er alles mee te maken! Je lichaam is een belangrijke tool in deze wereld. Het is de basis en het is een gift waarmee je bijdrage kunt leveren.

Gebruik bovendien de neurologische niveaus van Bateson/Dilts om het onderwerp in het licht van waarden te zetten.

Omdenken door te accepteren en verder door te buigen (overdrijven)

Deze omdenktechniek heeft sterk te maken met utilisatie. Je utiliseert namelijk datgene wat de ander zegt, en je buigt het verder door.

  • “Ik kan me niet bij jou organisatie voegen. Dan word ik onterfd en verlies ik veel geld!” Spreek de ander niet tegen, maar buig het verder door: “Sterker nog: je verliest alles, en dan ben je vrij.”
  • “Wat stom. Het regent.” “Klopt. Het is echt verschrikkelijk dat het regent. De wereld vergaat. Er is helemaal geen lichtpuntje.”
  • Je mag komende 9 dagen alleen nog maar chocolade eten en 4 glazen water. Hoe voel je je nu?
    Kom op neem er nog eentje,  je bent toch de chocolade kampioen?  Kom op. Is chocola niet het beste! Kan je het al proeven, maakt het je watertanden? Wees heel erg toegevend aan chocolade. Zet je allerslechtste beentje voor!
    “je kan me niet dwingen!”
    Kort daarna realiseerde de client wat hij zei.
    Dit doorbrak zijn patroon.
  • “Ben je zo stom?” “Alleen op woensdagen.”
  • Overdrijf de alles-of-niets-uitspraken (of maak er zelf eentje van om het te overdrijven). “Niemand mag mij.” “Klopt. Helemaal niemand mag je. Er zijn zelfs geen uitzonderingen. Helemaal niemand.”
  • ‘Je verdient toch 200.000?’ ‘Nee, het dertienvoudige.’

De positieve kant-kader (positief omdenken)

  • Wat is goed aan het probleem?
  • Wat is goed aan vandaag/situatie x?
  • Wat is het voordeel van deze situatie?
  • Wat is er fijn aan deze situatie?
  • Hoe gaat deze situatie mij helpen?

Op deze manier gaan beroemdheden bijvoorbeeld met gemene tweets en reacties om:

  • ‘Zij is fugly.’ ‘Aw deze jongen denkt dat ik ‘funny’ en ‘giggly’ ben. Ik heb wel al een vriendje.
  • ‘Waarom kijken 5 miljoen mensen hier in godsnaam naar?’ ‘Aw, hij vindt dat er meer mensen zouden moeten kijken. Dankjewel!’
  • ‘Hoe kan het dat deze stomme bitch zo beroemd is?’ ‘Hij zij dat ik beroemd ben, wat lief!’
  • Wanneer iemand kritiek geeft op iets dat van jou is: “Hey wil je hem soms voor jezelf hebben en stelen? Die krijg je nooit!”
  • Een belediging verkeerd opvatten als compliment.
  • “Iedereen geeft me alleen maar kritiek.” “Wow, je moet wel zoveel voor ze betekenen dat ze allemaal de tijd nemen om je deze dingen te vertellen.” Of: “Wow, je hebt de aandacht van mensen!”
  • Kritiek met intentie om jou pijn te doen, als positief opvatten: “Dankjewel dat je zoveel om me geeft en dat je me steeds beter en beter wilt laten worden.”

Meer voorbeelden:

  • Dat je bang bent voor kakkerlakken betekent dat je van een schone keuken houdt…
  • Dat je steeds maar blijft doorwerken betekent dat je hoge standaarden hebt en dat je werk van hoge kwaliteit is…
  • Dat je steeds maar je administratie gaat doen terwijl je ook plezier zou kunnen hebben, betekent dat je iemand bent die niet alleen waarde hecht aan plezier maken, maar ook aan orde en netheid…

De volgende techniek bouwt hierop voort: de positieve intentie herkaderen. ”…en hoe kunnen we nieuwe manieren genereren om al die prachtige intenties van je te vervullen?”

(Positieve) intentie-kader (lateraal chuncken)

herkaderen en omdenken

Omdenken kun je ook doen door te upchuncken en downchucken met de logische niveaus. Eerst upchuncken, dan downchucken om nieuwe alternatieven te vinden en om de positieve intentie tegemoet te komen.

De Intentie-herkadering is de belangrijkste herkadering – er is zelfs een formele techniek die erg populair is: N-step-reframing. De intentie-herkadering is zelfs zo belangrijk dat er maar liefst drie aparte artikelen zijn gemaakt die diep ingaan op de herkadering van de intentie. Het ene artikel gaat over de positieve intentie en het andere artikel gaat over de techniek achter het lateraal chuncken.

Betekenis-omdenken

Bij NLP gooien we gedrag nooit weg. We respecteren het en vinden er een andere functie voor. Voor ieder gedrag bestaat een context waarin het zinvol is.

Wat heeft deze persoon (nog) niet opgemerkt waardoor een andere betekenis ontstaat en zijn respons anders zal zijn? Wat kan dit allemaal nog meer betekenen? Hoe kan ik dezelfde uitspraak of ervaring op een andere manier omschrijven? Hoe interpreteer ik het? Wat is het? Waar lijkt het op?

Bij betekenis-herkaderen creëer je een andere reactie voor dezelfde stimulus.

Een man raakte altijd van streek doordat zijn vrouw de deur van de keukenkast steeds open liet staan. De psycholoog zei tegen zijn vrouw: “Zeg tegen je man dat wij zeiden dat het psychologisch betekent dat je die avond intiem met hem wilt worden.” De man klaagde nooit meer over de openstaande kastdeur.

Eigenlijk veranderen bijna alle herkader-technieken de betekenis. Dit is bijvoorbeeld op veel manieren hetzelfde als het positieve kant-kader (positief omdenken) dat ook in dit artikel behandeld wordt. Je richt je hiermee namelijk op een zinvolle betekenis van de gebeurtenis. Of je bestempelt opnieuw wat ‘goed’ of ‘fout’ is.

  • ‘Ik maak me zoveel zorgen om mijn kind!’ ‘Dat doe je uit liefde voor je kind!’
  • ‘Ik heb zoveel roos op mijn hoofd, wat erg…’ ‘Wat goed, je hebt een gezonde huid die jouw oude huidcellen uitstekend verschoont!’
  • ‘De studiebegeleider roept me steeds op het matje, dus ik ben een belabberde student.’ ‘Wauw, wat goed! Hij ziet vast veel goede dingen in je omdat hij je zoveel aandacht geeft!’
  • ‘Mijn mentor heeft geen interesse in mij. Na 5 minuten is ons gesprek altijd alweer voorbij. ‘Je mentor heeft zoveel vertrouwen in je en respect voor je dat hij je niet lastigvalt met onnodige details. Hij respecteert jouw tijd, net als een volwassene.’
  • ‘Een slechte eigenschap van mij is dat ik eeuwen bezig ben met details, en dan kom ik er vaak nóg niet uit…’ ‘Je bent dus heel zorgvuldig en precies in wat je doet! Dat is een compliment voor jou!’
  • Dat je bang bent voor kakkerlakken betekent dat je van een schone keuken houdt…
  • Dat je steeds maar blijft doorwerken betekent dat je hoge standaarden hebt en dat je werk van hoge kwaliteit is…
  • Dat je steeds maar je administratie gaat doen terwijl je ook plezier zou kunnen hebben, betekent dat je iemand bent die niet alleen waarde hecht aan plezier maken, maar ook aan orde en netheid…
  • Een student onderbreekt de les constant. ‘Je bent erg intelligent, je hebt veel te vertellen!’ (En daarna leiden naar jouw gewenste situatie: dat hij de klas de ruimte geeft om door te gaan.)
  • “Ik ben als enige in paars gekleed vandaag, wat erg!” “Mooi, kan ik je makkelijk vinden in de menigte!”
  • Reagan: “Is leeftijd een issue voor de verkiezingen?” Raegan nadat iemand zei dat hij oud is met zijn 72: ‘I will not make age an issue of this campaign. I am not going to exploit, for political purposes, my opponent’s youth and inexperience.’
  • ‘Ik heb een gigantische en stomme fout gemaakt!’ ‘Geweldig, je bent menselijk!’ (Een van mijn favoriete herkaderingen – van mijn leraar Saskia van Vidarte)
  • In plaats van: ‘Je hebt de verkeerde gepakt’: ‘Bijna goed!’
  • Ik ben geen vegetariër omdat ik van dieren houd. Ik ben vegetariër omdat ik planten haat.
  • Authentieke rode zalm: gegarandeerd dat het niet roze wordt
  • Je krijgt geen fortune cookie. “Ik heb zoveel fortuin dat ze er geen voor mij konden bedenken.”
  • “Dat is goed want…” kan je bij al het slechte nieuws gebruiken.
  • Rood stoplicht? Fijn. Even ontspannen.
  • “Ik doe het fout.” “Er zijn vele variaties.”
  • ‘Waarom herhaal je wat hij al heeft gezegd?’ ‘Ik vond het wel een goede opmerking. Daarom herhaal ik hem.’
  • Als iemand zegt: “Wil je even weg gaan?” kun je het als volgt omdenken: “Jongens ik moet even een telefoontje plegen ik moet jullie helaas even verlaten.
  • “Doe je jas uit.” “Mag hij uit ja?”
  • “Ik kan niet leren.” “Als iemand niet kan leren komt dat door gebrek aan mentale organisatie en dat komt omdat zijn waarnemingsvermogen niet getraind is, dus als je je zintuigen traint kan je wel leren.”
    omdenken
  • Verwarring betekent dat je het bijna begrepen hebt. Als je meteen alles begreep leerde je niks en verdeed je je tijd en geld.
  • “Ik haat het dat mijn vrouw snurkt.” “Ik wou dat ik mijn vrouw kon horen snurken!”
  • “Het regent…” Wat een goed nieuws, dan kun je mooi je regenkleding testen!” Of: “Wat een goed nieuws, dus de pollen werken niet meer: geen hooikoorts!”
  • Verwarring is goed-kader: er kan alleen maar een regenboog komen als het daarvoor geregend heeft.
  • Wat is het fijn dat we nu zo ernaar kunnen kijken en leren van die vervelende ervaring die gelukkig al achter de rug is.
  • “Ik ben gefrustreerd.” “Dat betekent dat je graag beter wil worden dan je nu bent en dat geloof je. Het is een heel positief teken. Het betekent dat wat je wil binnen handbereik is, maar dat wat je nu doet nog niet werkt. Je moet dus je strategie veranderen.
  • Een metafoor om iets wat je bent kwijtgeraakt om te denken: “Een zwempak maakt je langzamer. Wat een vreselijke handicap. Met je huid kan je veel soepeler zwemmen.”
  • “Ik word heel achterdochtig van het metamodel (een model waarbij je de duidelijkheid van je taal verbetert). Je moet overal op letten!” “Je kunt het ook zo zien: ik kan hiermee heel goed boodschappen uitzenden.”
  • “Ik voel me echt verschrikkelijk vandaag.” “Je kent je gevoelens. Wat heerlijk!”
  • Het is leuk om raar te zijn!
  • ‘Het is hier wel warm hè, in de zaal?’ ‘Goedzo, dat krijg je er allemaal gratis bij.’
  • Angstig: je bent inderdaad goed in contact met je gevoel, wat knap!
  • Iemand heeft al voor de vierde keer in een week een ongeluk gehad: ‘Blijkbaar ben jij een expert in het verwonden van jezelf! Ik zou niet weten hoe je het doet, het is een expertise!’
  • “Ik mis Marie zo.” “Als je iemand mist, betekent het dat je iemand hebt om te missen! Als je niemand had om te missen was dat niet fijn geweest.”
  • ‘Ik ben niet in balans…’ ‘Wat fijn! Je disbalans kun je toelaten, want alles wat in balans is staat stil.’
  • ‘Ik heb een fout gemaakt/ik ben afgewezen.’ ‘Super, je hebt er weer een referentie-ervaring bij! Je bent aan het leren!’
  • Nadat je gaapt: ‘Ik ben ontspannen!’
  • Niet: “Mag ik wat van jouw eten?” Maar: “Als een echte vriend help ik hem met het eten te eten.”
  • Een crisis is een kans!
  • Mislukking/problemen is vooruitgang en in beweging zijn!
  • Vind je iets lastig? Groei ligt buiten je comfortzone. Dus misschien ben je nu wel aan het beginnen met leren!
  • “Jij eet veel!” “Ik moet nog groeien.”
  • Reis je met de train en schudt de trein hevig heen en weer in de ochtend? ‘We zijn extra wakker geworden nu!’
  • Voelt iemand zich somber? ‘Wat goed dat als je dit kunt, dan kun je ook de andere kant op.’ Of: ‘Wat goed. Er zijn nu dingen in beweging.’
  • Imperfectie is menselijk!
  • Lijden is motivatie!
  • Wat een “problemen” om te hebben, nietwaar?
  • Frustratie is een doel hebben!
  • Je baalt… Wat sta jij mooi in contact met jezelf!
  • Tegen een verkoper aan de deur: “Ik heb geen tijd. Ik moet zo weg / de kinderen in bed stoppen.” Nieuwe betekenis: het moet kort, in plaats van: ik moet weg. Dus: “Dan zal ik het eventjes kort houden. Ik kom voor {belangrijke reden}, daar kun je natuurlijk wel een minuutje voor vrij maken, of niet?”
  • Te laat? Dat betekent dat jij mooi in het hier-en-nu bent.
  • Te duur? Zie het als een investering.
Hierna lezen:  Ouder Worden Humor (& Grappige Felicitaties Verjaardag)

Herkaderen via het consistentie-kader

Zit je bijvoorbeeld in een situatie waarin iemand niet verder wil vertellen en niet meer informatie wil geven? Zoek dan een manier om duidelijk te maken dat de andere persoon het onderwerp überhaupt als eerste opbracht. “Jij was degene die ermee begon!” Je maakt hiermee gebruik van de kracht van consistentie: mensen willen graag consistent zijn met zichzelf, en zichzelf niet tegenspreken. Ze zullen dus toegeven en alle verdere informatie geven.

Ook met de volgende herkadertechniek (logische niveaus) maak je gebruik van het consistentie-principe. Zie volgende paragraaf…

Herkaderen via de logische niveaus

Dit is een van de meest krachtige omdenk- en beïnvloedingstechnieken. Bekijk eerst de logische niveaus:

  • Missie
  • Identiteit
  • Waarden en overtuigingen
  • Capaciteiten
  • Gedrag
  • Omgeving

Bepaal op welk niveau de probleemsituatie zich bevindt. Zeg deze situatie vervolgens in het licht van een hoger logisch niveau, waardoor er meer kracht ontstaat voor het lagere logisch niveau. Laten we dit met een voorbeeld schetsen:

Ben je met een vriend aan het fitnessen, maar wil hij al gaan stoppen terwijl jij nog een half uur door wil trainen? Dan kun je de ander als volgt overtuigen: de probleemsituatie, trainen, zit op gedragsniveau. Gebruik daarom een hoger logisch niveau om het lagere gedragsniveau extra brandstof te geven.

  • Capaciteiten: ‘Heb je nog energie over?’
  • Waarden, oftewel criteria: ‘Wat vind je belangrijker: genoegen nemen met minder of excellentie?’
  • Overtuigingen: ‘Geloof jij dat je er beter van wordt als je nog een half uur blijft?’
  • Identiteit: ‘Ben jij een doorzetter?’

Doel-kader (dit is ook een intentie-kader)

Je evalueert de gebeurtenis door naar de doelen te kijken.

  • Benoem je eigen doel.
  • Vraag het doel van de andere betrokkenen uit.
  • Verbind de doelen.
  • Vragen om te stellen: voor welk doel gebeurt dit? Wat is hier de intentie van? Wat is je intentie?

In mijn enthousiasme heb ik {fout} gedaan.

Herdefiniëren langs de logische niveaus

omdenken voorbeelden

Herdefinieer ook van identiteit naar gedrag of van gedrag naar omgeving:

  • “Hij is geen slecht persoon maar hij koos de verkeerde woorden.”
  • “Dit huis is te duur ik kan het niet betalen.” “OK, dat betekent niet dat het te duur is maar dat het uitzonderlijke waarde heeft.”
  • “Je was laat.” “Nee, ik had vertraging.”
Hierna lezen:  Overtuigingen: belemmerende ombuigen in bekrachtigende [HowTo]

Scope-reframe

Met de scope-reframe ga je letterlijk het kader uitrekken of verkleinen.

  • Zijn jullie alleen maar aan het inzoomen op de probleemstelling waardoor jullie vergeten naar het grotere plaatje te kijken? Zoom dan uit.
  • Ben je in helikopter-view? Zoom dan in.
  • “Ik kan geen baan in filosofie vinden.” “Inderdaad, in Nederland zijn er momenteel geen banen. Heb je al over de grens gekeken?”
  • In plaats van in discussie te raken over de rekening – “Nee, ik betaal.” “Nee, laat mij nou betalen,” – vergroot je de scope door tegen de verkoper te vertellen: “Accepteer geen geld van hem.”
  • “Ik wil niet maandelijks dit goede doel steunen, maar gewoon eenmalig.” “Tegenwoordig gaat bijna alles maandelijks. Bijvoorbeeld de telefoon, het internet, de huur… is het niet veel fijner als er niet in een keer een heleboel geld weg is?”

Als een ongeluk in een klein hoekje zit, dan zit geluk overal.

De pre-frame: je stelt zelf de kaders op!

De pre-frame is misschien wel de krachtigste herkader-techniek doordat je hiermee de kaders zelf als eerste neerzet. Je kunt het zien als verwachtingen managen. Klik op de link om in het bijbehorende artikel alles hierover te leren.

Circulair omdenken

Dit is circulair beredeneren:

  • Het werkt: geef meer geld.
  • Het werkt nog niet: geef meer geld.
  • Het werkt niet omdat je het verkeerd hebt gebruikt.

Omdenken van de emoties: humor is een herkadering

  • Erickson zei tegen een kind dat verdrietig was omdat ze sproetjes had: “Je bent een dief. Ik weet precies wat je hebt gestolen, wanneer en waar je was. Ik heb er zelfs bewijs van.” Ten eerste zorgt dit voor verwarring waardoor het patroon doorbroken wordt. “Je hebt het de koekjes open willen doen toen opeens een hele doos met kaneel uit de kast op je is gevallen. Nu heb je een kaneelgezicht.” Hiermee is het probleem herkaderd naar opluchting en humor. Het was achteraf niet zo erg: de beschuldiging werd ingetrokken. Voortaan moest ze alleen lachen als ze aan haar kwaal dacht.
Hierna lezen:  Zelfliefde & Zelfacceptatie vergroten? 26 tips om van jezelf te houden!

Balans-omdenken

Deze omdenk-methode gaat uit van het principe van evenwicht: er moeten ‘goede dingen’ bestaan op de wereld, maar er moten ook een paar ‘slechte’ dingen bestaan, zodat er evenwicht en balans is. Dit staat dicht bij non-dualiteit.

Dit kun je uitstekend gebruiken voor wanneer er slecht nieuws verteld moet worden:

  • Naast al dat positieve wil ik ook wat slecht nieuws vertellen. Er moet evenwicht zijn.

Provocatieve omdenk-herkadering: voorschrijven van het symptoom

sleight of mouth omdenken

Je maakt het symptoom verplicht. Je spuugt zo in iemands soep. Ze kunnen het nog wel eten, maar ze zullen er niet van genieten. Doordat je het negatieve bevestigt doorbreek je het patroon dat de client al jaren van iedereen te horen krijgt en laat je de cliënt terugvechten naar het positieve. Dit is een provocatieve techniek. Provocatieve gespreksvoering is sowieso een vorm van omdenken!

  • Je kan het inderdaad niet. Zelfs niet een beetje.
  • Wedden dat je niet {symptoom} kan doen? Wedden dat je het mij niet kan bewijzen?
  • “Je bent echt dom.” Met die zin doorbreek je het patroon nog eens extra. “Als je intelligent was had je het zo en zo aangepakt om persoon x, y en z echt goed te irriteren.
  • Erickson kreeg een client die wilde afvallen, maar ze kwam juist steeds aan. Ze haatte afvallen. Dus eiste Erickson dat ze precies 11 pond moest bijkomen die week. Ze doet het tegenovergestelde en valt juist af, óf ze komt 11 pond aan en heeft dus controle over haar gewicht. Dat is de presupposition.
  • Als de client al een hele tijd iets heel hard probeert vertel je haar dat ze juist het tegenovergestelde moet doen, bijvoorbeeld het wegnemen van zichzelf.
  • Een kind sloeg constant met deuren. Terwijl het kind iets anders leuk aan het doen was zei Erickson: “Wil je alsjeblieft de deur dichtslaan? Dankjewel.” Het kind deed het. “Doe het nog een keer.” Dankjewel. Doe het nog een keer.” Dankjewel. Doe het nog een keer. Ik sta erop.” “Maar ik ben mijn plaatjesboek aan het lezen.” “Aan de manier waarop je het deed dacht ik dat je het leuk vond.” “Ik hou echt niet van deuren slaan.”

Het veranderen-van-onderwerp-kader

“Waar het hier (echt) om gaat is… {verander van onderwerp}”.

  • “Aangezien jij het afval niet hebt opgeruimd, gaan we niet een plezierige avond tegemoet..” “Laat mijn fout jouw avond niet verpesten. Waar het hier om gaat is hoe we onze communicatie kunnen verbeteren zodat dit niet weer gebeurt.”
  • “Ik weet niet of ik mee wil doen…” “Misschien… Maar vertel eens, wat is je favoriete sport?”

Omdenken door een oplossing te vooronderstellen in een vraag

Voor deze techniek van John Overdurf is het handig om te weten wat vooronderstellingen zijn (het zijn implicaties). Vervolgens gebruik je een vooronderstelling om een vraag te stellen waarin je de omdenk-oplossing verwerkt. Op deze manier sla je als het ware een stap over en presenteer je de omdenk-oplossing op een heel sneaky manier.

Voorbeeld:

  • Een vader zegt: ‘Ik word altijd zo boos op mijn vrouw als ik steeds thuiskom en het speelgoed van de kinderen overal op de vloer zie…’
    ‘Hoe goed zou je vrouw zich voelen dat je alleen maar boos bent over speelgoed!’

Het NLP Vooronderstellingen-kader

Leg je uitdaging in het licht van een van de NLP-vooronderstellingen, oftewel de NLP-principes, en merk op wat het je brengt.

Inhoudsherkadering

Verander de submodaliteiten, waardoor de structuur van de inhoud verandert. Daardoor verandert automatisch ook de betekenis. De naam ‘inhoudsherkadering’ is paradoxaal omdat je met submodaliteiten juist niks aan de inhoud verandert.

Metafoor-herkadering

Alle herkader- en omdenk-patronen kunnen gebracht worden als een metafoor/analogie:

  • ‘Het lijkt een beetje op wanneer je voor het eerst leerde te lopen…’
  • ‘Je bent een diesel, je moet even op gang komen.’
  • ‘Gemene dingen zeggen maakt je een slecht persoon.’ ‘Zou een tandarts een slecht persoon zijn als hij mensen zou vertellen dat ze tandrot hebben?’
  • ‘Dat je laat bent, betekent dat je niet om me geeft.’ ‘Als een chirurg te laat is voor het avondeten omdat hij iemands leven aan het redden is, betekent dat dan dat hij niks geeft om het avondeten?’
  • “Jullie dienst is te duur voor mij.” “Als de waterprijs omhoog zou gaan, zou je dan stoppen met het drinken van water?”
  • ”Ik wil deze kleine oefeningen niet, ik wil direct de grote oefening doen. Het voelt alsof ik mijn tijd besteed aan het snijden van de groenten. Ik wil direct van de heerlijke soep genieten!” ”Wil je echt een soep eten waarbij alle groenten nog niet gesneden zijn? Dus met een hele ui en een hele wortel erin met schil er nog aan? Is het niet fijner als ze alvast in kleine stukjes gesneden zijn?” In dit metafoor zit chunking en consequenties-omdenken verwerkt.

Deframing

herkaderen

Deframing heeft van alles te maken met macht tonen: laten zien dat je ‘high value’ bent, en je bereidheid om weg te lopen. Op die manier breek je het kader van de ander af. Je geeft de andere persoon een uitdaging om in jouw kader te mogen meedoen. Deze uitdaging is belangrijker dan het oorspronkelijke verweer van die persoon waardoor die verdwijnt.

  • “We hebben elkaar waarschijnlijk verkeerd begrepen. Je hebt gelijk, we zouden beter niet samen moeten werken.”
  • Iemand maakt een negatieve opmerking over je uiterlijk. “Omdat ik anders te oogverblindend mooi ben.”
  • “Vertel me eens, waarom zou ik je moeten inhuren?” “Weet je wat, ik denk dat we dingen verkeerd begrepen hebben en je hebt waarschijnlijk gelijk. We zouden waarschijnlijk helemaal niet samen moeten werken.” Wat je daarmee communiceert is dat wat jij doet zo waardevol is dat als jij dat niet wil, er zat andere mensen zijn die het wel willen. Je komt vanuit een positie van overvloed in plaats van een positie van schaarste.
  • Een klant zegt: “Weet je wat, eigenlijk vind ik dit een beetje te duur voor me.” Als verkoper kan je dat deframen door te zeggen: “Weet je, ik ben best blij dat je dat zegt want mensen realiseren zich niet hoeveel kracht ze krijgen voor hun geld. En om eerlijk met je te zijn, ik weet niet zeker of de meeste mensen die een auto in deze prijsklasse kopen wel weten hoe ze om moeten gaan met een auto zoals deze. Dus ondanks dat ik deze uitstekende auto aan iedereen wil laten zien, moet ik toegeven dat ik opgelucht ben wanneer mensen voor een wat meer bescheiden, kleinere, veiligere auto gaan.” Hier is de ingebouwde uitdaging: ben jij man genoeg om deze auto te rijden? Natuurlijk werkt deze deframe niet bij een man met een gezin, die waarschijnlijk juist veiligheid wil.
  • Is een persoon maar eindeloos door aan het praten en kom je er niet tussen? Weglopen en gewoon opnieuw beginnen. Jij bepaalt het kader.
  • Wanneer je een evenement organiseert waarbij je heel veel video-opnames wil maken, en er bezwaren vanuit het publiek zouden kunnen komen, is het een kwestie van: wiens kader is het sterkste? Van het publiek of van de organisatie?
  • Ook negeren is een vorm van deframing. Door iets te negeren, bijvoorbeeld een belediging, erken je de realiteit van dat kader van de ander niet. Een belediging ga je  niet als belediging zien: je negeert de belediging. Als je bijvoorbeeld een leraar bent en je student een wit papier in levert, dan kun je de student nog een kans geven door de inhoud te negeren en te zeggen: je vergat de datum en handtekening. Als je dat verbetert, kan ik het pas nakijken.
Hierna lezen:  Affirmaties (128 Voorbeelden) Zeg ze zo: meer effect [Gigantische lijst]

Exact zijn in de definitie van een bestaand kader: ‘loopholes’ vinden

Advocaten doen dit: ze vinden ‘loopholes’ in de wet. ‘De regel zegt niet dit, dus doen we dit.’ Hierbij gaat het om exact zijn in de definitie: ‘the letter of the law.’

  • ‘Moeder zei dat we geen stenen naar het raam mogen gooien. Dus wel bakstenen en we kunnen het wel afvuren van een katapult.’
  • Het is oké om dit te weerstaan. Je weerstaat echt deze trance-inductie, of niet? Je denkt echt dat je niet in hypnose gaat, maar je ademhaling is zojuist veranderd.

Slimme truc om eenvoudig loopholes te vinden: herhaal de zin van de ander en… De tekst blijft hetzelfde, de nadruk op een bepaald woord verandert.

Utilisatie als omdenk-methode

Utilization is ook een mooie manier om te omdenken. Dit is echter een erg belangrijk begrip dat onder het idee ‘Volgen, dan leiden’ valt.

Bewustzijn-herkadering

Het wordt vaak gezegd en er zit ook waarheid in: als je je bewust bent van iets, heeft het geen grip op je en is het zelfs al genezen. Enkele voorbeelden hiervan:

  • “Ik heb steeds piekergedachten.” “Dat je je daar nu van bewust bent, betekent dat je de macht al terug hebt gepakt over het piekeren.”
  • “Ik heb relatieproblemen.” “Als je écht diepe relatieproblemen had, dan had je er niks over gezegd tegen anderen.”
  • “Ik zweet… erg hè!” “Als je je er niet bewust van was, dan had je pas een probleem.”

Non-dualiteit-herkadering

Non-dualiteit stelt dat er geen goed en slecht is. Er zijn alleen tegenpolen van elkaar. Sterker nog: de tegenpolen zijn nodig! Als de ene pool er niet is, kan de andere pool onmogelijk bestaan.

  • “Er is een afstand gegroeid tussen mij en mijn vrouw.” “Dat is wat mensen doen die van elkaar houden. Afstand… en dan weer vurige verbinding. Het een maakt het andere mogelijk.”
  • “Mijn vrouw is boos op mij.” “Mensen die van elkaar houden, worden boos op elkaar.”

De ultieme herkadering: omdenken vanuit de Bron (Of Spirit/Ziel)

omdenken vanuit de bron

Deze herkadering leerde ik van mijn leraar Peter Dalmeijer:

  • Sta je bijvoorbeeld op een tijdlijn, loop dan eens naar de tijd voor je conceptie, toen je nog geen lichaam had. Geen oordeel, en alle wijsheid van het universum: universele wijsheid. Wat geef je de aardse {jij} mee?
  • “Mijn moeder is zo chagrijnig en onprettig.” “Dat is inderdaad haar karakter. En haar ziel? Wat voor eigenschappen heeft haar ziel?”
  • “Dat is wat je persoonlijkheid zegt, maar wat zegt je hart / ziel / intuïtie?” Wanneer het een angstig/saboterend/negatief antwoord is: “Is dat je hart of ego dat spreekt?” “Is dat je hart die dat zegt of je intellect?”
  • Op deze manier kom je ook eenvoudig uit op de ‘Realiteit = God = Goed-herkadering’ die Byron Katie ons leert.

Een aantal zaken om op te letten bij het omdenken:

  • Ook bij het werken met kaders geldt: geloof in de realiteit die jij presenteert. Ga eerst.
  • Omdenken is een vorm van leiden: je presenteert een verrassende invalshoek aan een andere persoon. Daarom zorg je ervoor dat je ook hier eerst gevolg hebt, bijvoorbeeld door de huidige situatie te herhalen: “Als ik het goed begrijp…”
  • Wees en blijf proactief als je met kaders werkt. Dan blijft jouw kader overeind staan omdat je niet reactief bent aan het kader van de ander. Wees niet onder de indruk, daag niet uit, verdedig jezelf niet en negeer het kader van de ander. Ook met je lichaam ben je niet reactief. Heb je te maken met een zeurend kind, kijk dan raar op naar hem, want in jouw realiteit (kader) hoort dat niet en is dat raar.
  • Denk bij het presenteren van jouw kader ook aan het hanteren van de socratische methode. De voorbeelden in de komende paragrafen zijn vaak as statement opgeschreven maar je kunt ook heel mooi omdenken door ze in vraagvorm te brengen.
Hierna lezen:  Persoonlijke Waarden Bepalen & Betekenis [Voorbeelden & Lijst]

Oefening: geef omdenk-cadeautjes aan elkaar

Persoon A noemt een uitdaging. Persoon B herhaalt de uitdaging en persoon C vuurt de herkadering af (die van te voren bedacht is). Doe dit met een aantal uitdagingen tegelijk in een ronde. De ontvanger maakt een representatie (visualisatie) van zijn/haar situatie, merkt op of er submodaliteiten veranderen en zegt enkel: ‘Dankjewel.’

Bij het geven van de herkader-cadeaus is het altijd handig om te kalibreren op hoe A qua lichaam reageert als hij/zij de probleem-zin uitspreekt. Naderhand kalibreer je op wat er met A gebeurt als de herkadering uitgesproken wordt.

Kijk maar naar onderstaand voorbeeld. Wat voor effect zou je voelen als je in snel tempo al die herkaderingen op je afgevuurd krijgt?

Probleemstelling:
“Ik heb een verschrikkelijke fout gemaakt, Marie is boos op mij omdat ik haar landschapsfoto’s zonder haar toestemming heb gebruikt.”

Betekenis reframe:
Met iedere fout ga je een grote stap vooruit. Als jij – en je bedrijf – geen probleem zou hebben, dan had je pas een probleem. En je zei toch dat je kritiek belangrijk vond? Nou, hier is dat dan.

Consequenties-reframe:
Dit was een sleutelmoment in je leven, wat leidt tot originaliteit. Jouw complete werk zal van nu af aan veranderen. Originaliteit was altijd al belangrijk voor jou en dat heb je al heel vaak laten zien. Door dit sleutelmoment ga je dit nog meer ademen.

Scope-reframe toegepast op Marie:
Zij heeft haar techniek om landschapsfoto’s te maken, ook weer van een ander geleerd.

Scope-reframe toegepast op de subject:
Kijk eens naar al je andere foto’s die wél correct zijn.

Intentie-reframe:
Je had er geen negatieve intentie mee – je wilde het niet bewust jatten.

Contrast-reframe
Je hebt niet al haar foto’s gebruikt.

Logische niveaus-herkadering op het niveau van capaciteiten
Ja, jouw werk is uitdagend en er zijn verantwoordelijkheden en risico’s zoals deze, maar jij bent niet bang. Jij hebt veel moed om hiermee om te gaan.

Oefening: negatieve meningen ombuigen met omdenken

  • A geeft een negatieve mening over een bepaald onderwerp.
  • B en C geven een herkadering, waarbij ze het doel hebben dat A zijn mening gaat nuanceren.
  • A geeft aan welke herkadering voor hem/haar het meest uitnodigend was.

Oefening: alle patronen oefenen

  • A vertelt een overtuiging of een andere zin om te herkaderen.
  • B wijst naar een herkader-patroon.
  • C gebruikt dat herkader-patroon om een herkadering te creëren. Zorg ervoor dat A niet kan zien waar je naartoe wijst.

Oefening: Hoe kan ik gracieuzer omdenken? Voordat je omdenk-spreuken produceert… volg je de ander!

Met omdenken leid je iemand uit zijn probleem (of je wint er een discussie/debat mee). En wat weten we over leiden? Dat je eerst moet volgen! Gebruik dus eerst je rapport-vaardigheden om vertrouwen op te bouwen met de ander voordat je gaat beginnen met omdenken. Volg de ander dus eerst door middel van empathie. ‘Dat kan ik me voorstellen… Ik ben het ermee eens… En… En…’ Zodra je dat gedaan hebt, kun je op een warme manier gaan omdenken met de ander!

  1. Begin met volgen door begrip te tonen. Verken hoe de ander aan het ‘vastdenken’ is. Verken de ‘mind’ van de ander met vragen: ‘Dus als ik het goed heb gehoord, zeg je…’
  2. Deconstrueer het vastdenken van de ander: ‘Hoe heeft dat tot nu toe voor je uitgepakt? Weet je dat zeker? Hoe weet je dat? ‘Ik weet het niet’ (het magische antwoord!). ‘Oké, je denkt dat het waar is, maar je weet het niet. Dus het kan ook niet waar zijn.’ Tot nu toe hebben we nog niks herkaderd!
  3. Daarna kun je gaan leiden met een omdenk-spreuk om een nieuw kader te reconstrueren: de oplossing! Gebruik daarvoor de volgende ingang: ‘Zou je je kunnen voorstellen dat…{plaats hier je omdenk-spreuk}’
    (Stap 2 en 3 kunnen ook tegelijk uitgevoerd worden.)

Dit waren alle omdenk-technieken, maar ga verder met deze boekentips!

Schaf tot slot de volgende absolute omdenk-aanraders aan:

Laat in de reacties weten wat jij van deze technieken, uitspraken en voorbeelden vindt en hoe je ze gebruikt. Omdenken, herkaderen en sleight of mouth komt uitvoerig voor in de NLP Master Practitioner Opleiding.

Bekijk deze bonuspagina

Er is veel te ontdekken in deze blogartikelen, maar hoe breng je het in de praktijk? En waar te beginnen? Ik heb een praktisch doe-boek voor je samengesteld waarmee je NLP stapje voor stapje in je leven verweeft. Neem hier een kijkje.

Tot slot hebben we nog gratis bronnen voor je:

Gerelateerd: lees verder...