Familieopstellingen & Systemisch Werk [Uitleg, Voorbeelden & Betekenis]

Wat zijn familieopstellingen, oftewel systemisch werk? Hier vind je een uitleg over deze methodiek en de stappen en vragen, inclusief voorbeelden. Lees verder…

Waarom familieopstellingen?

Gedragspatronen die je in het dagelijks leven vertoont, kunnen te maken hebben met je ‘systeem van herkomst.’ Dat familiesysteem is je biologische familie: de familie waar je een bloedband mee hebt.

Heb je bijvoorbeeld op een bepaalde manier voor je ouder gezorgd en heb je te veel verantwoordelijkheid op je genomen, dan ga je dat patroon terugzien in je dagelijks leven: dan bied je overal je hulp aan en zeg je: ‘Oké, ik doe het wel.’ De vraag is dan: wiens verantwoordelijkheid is dat eigenlijk?

In bovenstaand voorbeeld heeft er een verschuiving plaatsgevonden in de rollen die je wel of niet hoort te hebben in een bepaalde fase van je leven. Je hebt een plek ingenomen waar je eigenlijk niet hoort te staan in het familiesysteem.

Het gaat erom dat je de rollen weer herstelt en je eigen plek weer inneemt. Mensen die namelijk niet op de juiste plek staan, krijgen bijvoorbeeld te maken met…

  • Structureel gedoe in je leven.
  • Relaties die niet lekker lopen.
  • Steeds mot krijgen met je leidinggevende.
  • Te veel verantwoordelijkheid op je schouders nemen.
  • Je te snel schuldig voelen.

Als je jouw plek in het familiesysteem herstelt, zullen dat soort patronen zich ook gaan oplossen.

Alles is familie. Hart en longen zijn familie. Lichaam en verstand zijn familie. Jij en ik zijn familie

Wat zijn familieopstellingen?

wat zijn familieopstellingen

Een familieopstelling is een methodiek om te kunnen zien waar jij op dit moment staat in je familiesysteem. Dat doe je door poppetjes of echte mensen in een ruimte neer te zetten. Deze representanten representeren je familieleden. Vervolgens kun je hier een verandering in aanbrengen tijdens de opstelling.

‘Zij zijn zo’ is een buiging voor hoe het is.

De rollen en plekken in het familiesysteem kunnen in zo’n opstelling in ere hersteld worden. Op dezelfde manier waarop je bijvoorbeeld een ruimte kunt eren – en de eigenaar van de ruimte.

Het is een heldendaad als het kind kan buigen voor het onvermogen van de ouders. Gebeurt het in een opstelling, dan gebeurt het intern ook.

Het doel van een familieopstelling is dus om helderheid te krijgen over je familiesysteem én om de eerste beweging te maken om iets te veranderen. Daarnaast helpt een familieopstelling met verwerking door de (verborgen) thema’s te benoemen en te eren.

Jij hoort bij haar, en niet bij mij.

Er zijn creatieve dingen te bedenken om op te stellen. Je kunt bijvoorbeeld ook tegenpolen opstellen, zoals een tegenpool van het probleem. Vasthouden is bijvoorbeeld het tegenovergestelde van incontinentie.

Hierna lezen:  Wat Is Neuro Linguïstisch Programmeren (NLP)? Complete Wiki/Betekenis

Aan wat voor thema’s kun je bijvoorbeeld werken?

Een voorbeeld van het herstellen van de balans, is bijvoorbeeld: uitreiken / dragen / dienstverlenend vs leunen / gedragen worden. Bijvoorbeeld ook eens voor jezelf laten zorgen door iemand anders: kom maar hier, ik blijf hier voor jou.

Neem de representant maar mee naar de jeugd om te voelen dat een van die bovenstaande richtingen (uitreiken vs leunen) ontbrak. Laat maar voelen. En daarna kun je iets in die opstelling veranderen.

Rusten in zelf of geven van/aan familieleden…

Hoe zet je een representant neer?

familieopstellingen uitleg betekenis wat is het

De coachee doet het volgende:

  1. Zet je handen op de schouder van de representant. Leef je in ‘vader’.
  2. Stel deze persoon op door hem/haar ergens in de ruimte te begeleiden met je handen. Je zet de persoon dus letterlijk ergens neer.
  3. “Jij bent {mijn vader} en je heet…

Vragen die gesteld worden in een familieopstelling

In een familieopstelling kan bij iedere positie aan een representant en/of coachee gevraagd worden:

  • Ervaar hoe het is.
  • En wat is nu het verschil? En wat maakt dat het hier verschillend is?
  • Wat merk je op?
  • En hoe voelt het nu om dit nou zo te zien? En waar merk je dat op? Later: en hoe voelt dat nu anders?
  • Wat in je familie zou de oorzaak kunnen zijn?
  • Is dit zo, herken je daar iets van?
  • Wat wil je nu eigenlijk? Het ene of het andere?
  • Welke beweging zou je willen maken?
  • Ik zie jou…. doen. Wat gebeurt er?
  • Vraag de representanten in het veld hoe ze zich voelen.
  • Wat heb je nodig?

De familieopsteller interpreteert niet. Er wordt alleen naar de verschillen gevraagd.

Hierna lezen:  Intuïtie / 6e Zintuig Ontwikkelen & Volgen? 89 Praktische Tips!

Meer systemische zinnen

systemisch werk

Zeg maar:

  • Je hebt me veel pijn gedaan.
  • Ik heb veel verdriet gehad.
  • En ik voelde me heel klein.
  • Wat zou je nog meer tegen haar willen zeggen?
  • Ik wil het zelf doen.
  • Zou je me kunnen helpen? Ik wil graag dichterbij je komen.

Je doet het zelf: je hebt er niemand voor nodig

Een familieopstelling doe je met behulp van representanten of poppetjes. Je familie hoeft er dus niet daadwerkelijk bij te zijn. Sterker nog: ze hoeven niet eens te weten dat je het doet. Je doet het volledig met jezelf en tóch zal het effect gaan hebben in de buitenwereld. Dit is het principe ‘de wereld is je spiegel.’

De grondlegger van systemisch werken / familieopstellingen

Grondlegger Bert Hellinger was een zeer actieve christen en hij had kennis van psychotherapie. Later kwam hij in aanraking met NLP en vele andere culturen. Op die manier is zijn werkwijze ‘familieopstellingen’ ontstaan. Ondertussen zijn familieopstellingen een begrip geworden in Nederland.

Voorbeeld familieopstelling & ervaringen

In onderstaande video vind je voorbeelden en ervaringen van familieopstellingen.

Familieopstellingen werken via het zesde zintuig: het is niet logisch

Familieopstellingen zijn fenomenologisch. Hoe het werkt, dat weet niemand. Dat het werkt, dat zien we terug in patronen en dat kunnen we voelen.

Familieopstellingen is zielenwerk.

Ook de opstelling zelf behoeft weinig instructies. Representanten hebben niet zoveel instructies nodig: het wetend veld ontstaat. Kijkt de coach-cliënt bijvoorbeeld naar de grond zonder dat er iets te zien is, dan betekent dat 9 van de 10 keer dat het betreffende familielid is overleden.

Vragenlijst systemische bedding

Als je zomaar een normaal gesprek hebt met iemand – zonder dat je letterlijk aan familieopstellingen aan het doen bent – kun je onderstaande vragenlijst gebruiken om alsnog informatie te halen uit de systemische bedding van een bepaald gedrag. De systemische bedding heeft trouwens altijd met de vader of de moeder te maken.

Hierna lezen:  NLP Boekenlijst top 10 [Vind hier NLP-boekentips] [2019]

Onderstaande vragen gaan trouwens in op positief gedrag: een talent of expertise…

  • Hoe heeft je jeugd een voedingsbodem of bron gevormd voor deze expertise?
    Bijvoorbeeld uit overnemen of afzetten en tegenovergestelde doen. Of gemis of pijn uit hun jeugd wat transformeert tot kracht.
  • Hoe was jouw talent als jong kind zichtbaar?
  • Welke rol hebben je ouders daarbij gehad?
  • Hoe herken je je vader of moeder in dit talent?
  • Uit welk gemis of uit welke moeite binnen je gezin is dit talent ontstaan?
  • Aan wie ben je enorm trouw middels dit talent?
  • Hoe was het onvermijdelijk dat je dit zou gaan doen?
  • Wat heb je juist meegekregen en behouden?
  • Waar heb je je tegen afgezet en tegenovergesteld gegaan?
  • Waar herken je dit in je systeem?
  • Bij wie in het systeem gebeurde dit in je jeugd?
  • Wie was er zo goed in om je…

Systemisch werken in organisaties: organisatie-opstellingen

Hieronder kun je een visueel voorbeeld zien van organisatieopstellingen.

Stel minimaal drie mensen op. Met twee mensen is er geen spanning. Met drie wel. Het spanningsveld wordt gevoerd door de drie. Wij maken deel uit van systemen (en één groot wereldsysteem). Dus als je met een spanningsdriehoek werkt, heeft dat invloed op andere systemen.

Boeken over systemisch werken

Hieronder vind je de beste boeken over familieopstellingen, door en over Bert Hellinger. Ook vind je Ingrid Dykstra’s boek over familieopstellingen met kinderen.

Systemisch coachen & familieopstellingen leren? Opleiding familieopstellingen…

In een opleiding over familieopstellingen of systemisch coachen, kun je meer leren over:

  • Vormbalans
  • Systemische verstrikkingen
  • Systemische ordeningsprincipes
  • Het genogram

Zie deze pagina voor meer informatie over familieopstellingen-opleidingen.

Tot slot hebben we de volgende bronnen voor je:

Gerelateerd: lees verder...

Stel hier je vraag over dit artikel of geef een tip of compliment. En... sharing is caring!