Wie ernaar zoekt, kan kritiek vinden over NLP. Diverse bronnen zeggen dat NLP gevaarlijk, kwakzalverij of onzin is. In dit artikel kom je erachter dat dit volledig klopt.

Disclaimer: naast verwijzingen naar externe artikelen en citaten, is dit artikel hoofdzakelijk gebaseerd op meningen. De waarheid kan voor iedereen anders zijn.

Die NLP-kritiek is terecht: NLP werkt niet als therapie (en mag dat ook zeker niet)

Een NLP-er is een Legale Complementaire Gezondheidsaanbieder, en geen gelicenceerde Medische Dokter, Psyholoog, Psychiater, Master in Familie- en Kindercounseling of een Master als Sociaal Werker. De NLP-methodieken zijn zelf-gereguleerd, holistisch en client-georiënteerd. Een NLP-er die geen medische graad heeft, moet zich in zijn behandelingen beperken tot zaken als:

  • Roken
  • Gewichtsverlies
  • Stressreductie
  • Het verbeteren van prestaties

Inderdaad, NLP werkt niet met een therapie-intentie omdat een NLP-coach slechts acht tot achttien dagen training heeft gehad, terwijl een medische dokter minimaal 5 jaar lang is opgeleid op universitair niveau.

Psychologen en andere type doktoren gebruiken vaak methodieken die NLP genoemd kunnen worden, maar het verschil zit dus in hun bevoegdheid om met serieuze en risicovolle casussen om te gaan.

NLP werkt ook niet als iemand niet wil

Iemand moet onbewust en bewust volledig willen veranderen. Alleen dan zal een techniek werken. NLP werkt niet als er sprake is van ziektewinst voor het niet-veranderen waar geen aandacht aan is besteed. Dit wordt uitgebreid behandeld in iedere NLP-training en -techniek. In NLP wordt dit onder het begrip ‘ecologie’ en ‘ziektewinst’ geschaard.

Hierna lezen:  NLP Leren Toepassen: Hoe Precies? 16 Oefengroep-Tips

NLP was nooit bedoeld om serieus genomen te worden

feesten nlp is leuk

NLP wordt eigenlijk veel te serieus genomen, terwijl het nog wel letterlijk door hippies is bedacht. NLP was nooit bedoeld om serieus genomen te worden, maar wel om gebruikt te worden als praktische, bruikbare en aanvullende toolbox.

Volgens het boek ‘Essenties van NLP’ hadden bedenkers Bandler & Grinder de naam Neuro-Linguïstisch Programmeren dan ook oorspronkelijk als grap bedoeld. Richard Bandler legt tijdens zijn congressen de nadruk op de boodschap om NLP en hemzelf niet te serieus te nemen: NLP is een soort grap… en fascinerende grappen zijn helend. Ze werken in veel gevallen zelfs beter dan tijdenlang serieuze therapie.

Doen alsof iets te kunnen veranderen, werkt enorm goed om iets te veranderen in een cliënt. Dit is het placebo-principe, dat voor fantastische resultaten zorgt. Wie echter heel chique en bloedserieus gaat doen over NLP, mist het punt.

NLP is in veel gevallen een trucje en het is placebo. Maar nogmaals: datzelfde placebo-effect en diezelfde trucjes, zoals schrijfopdrachten en visualisaties, worden ook gewoon door professionele psychologen gebruikt. De technieken zijn hetzelfde als bij NLP, maar de begeleiders zijn het hele probleempunt: bij medische professionals zijn zieke mensen in veilige handen. Zieke mensen zijn niet in bekwame handen bij huismoeders, kledingverkopers, en fotografen die NLP-trainingen hebben gevolgd.

Waarom worden schrijf- en visualisatieopdrachten door medische professionals toegepast? Omdat placebo werkt. Dat placebo-effect is dan weer precies de reden dat NLP sinds de jaren 70 voor miljoenen mensen heeft gewerkt. De kracht van placebo – synoniem voor het zelfhelend vermogen – is niet te onderschatten en het werkt zelfs als je weet dat het placebo is.

Dus nogmaals: ja, de kritiek is terecht, en tegelijk gaat de kritiek voorbij het punt van NLP, want een NLP-opleiding is geen therapie-opleiding en mag dat niet zijn. Op talloze manieren die niks met therapie te maken hebben, heeft NLP het leven van talloze mensen veranderd. Daarnaast mag een NLP-er wel degelijk andere soort behandelingen uitvoeren dan de hierboven genoemde vier, maar enkel als een dokter hier een verwijzing voor heeft gemaakt.

Hierna lezen:  Wat Is Een Sekte? [22 Kenmerken] [Incl. Sektarisch Gedrag & Denken]

NLP wordt in Amerika (nog altijd…) verkocht als ‘stiekem mensen beïnvloeden’

Mocht je skeptisch zijn over NLP, ga dan goed na of je je oordeel gebaseerd hebt op de ‘Amerikaanse stijl van NLP,’ bijvoorbeeld via Youtube-filmpjes die je gezien hebt. Er is namelijk een groot verschil tussen NLP-trainingen in Amerika en NLP-trainingen in Nederland.

  • In Amerika bestaat 80% van een NLP-training uit dingen die wij in Nederland ‘raar’, ‘ongepast’, ‘sektarisch’ en ‘extreem’ vinden, zoals onderhandelingstechnieken, verkooptechnieken, subliminale technieken, de informele toepassing van NLP-technieken, het gebruik van het woordje ‘God’ of ‘ziel’ en show-hypnose. Ga maar eens in een Amerikaanse training zitten, zoals bij Tad & Adriana James of Tamara Andreas. Tad en Adriana zijn niet bang om alle 90 deelnemers gedurende hun training door middel van NLP te laten geloven in letterlijk iedere meest extreme complottheorie die maar bestaat. Letterlijk iedereen die ik sprak – inclusief ikzelf – was aan het einde van de training ervan overtuigd dat de aarde plat is, dat we nu afgeluisterd worden via de TV-schermen in het hotel en dat aliens nu op aarde zijn en ons willen leegzuigen. Ook zijn ze niet bang om vanuit een afstandje willekeurige mensen verderop in het publiek te ‘bezweren‘ (zo noem ik het even) tot het punt dat de betreffende persoon helemaal gaat zweten, trillen en schreeuwen. Let wel: ze kunnen het ook goed. Ook krijgen ze via subliminale suggesties deelnemers in de zaal zo ver om naar voren te komen en op het podium plaats te nemen, zonder dat Tad & Adriana er bewust iets over hebben gezegd. Vervolgens komen alle extreme stage-hypnose-taferelen aan bod. Geheel op zijn Amerikaans is dit allemaal uiteraard bedoeld om je een vervolgtraining te verkopen.
  • In Nederland bestaat 80% van een NLP-training uit het leren van ‘brave‘, ‘nuchtere‘, formele coach-technieken waarmee je gewoon via een niet-al-te-gek gesprek iemand naar zijn/haar doel helpt. Bijna alle onder-de-radar-technieken van NLP worden in Nederland weggelaten. Je zal in Nederlandse NLP-trainingen leren om een formele setting te organiseren voordat je een NLP-techniek inzet, terwijl er in Amerika hele dagen worden besteed aan het informeel leren toepassen van NLP. Bovendien leven we hier in een cultuur waarin we juist houden van directe communicatie. Ook is het erg zeldzaam in Nederland om in een seminar de oer-nuchtere uitspraak: ‘Dit is helemaal niet zweverig hoor,’ niet te horen.

In Amerika durven de NLP-trainers gewoon de woorden ‘God, Christus en Ziel’ in de mond te nemen. Daar kijkt niemand je raar aan als je zegt: ”Ons lichaam is een gift van God.” In Nederland zouden bij iedereen meteen de alarmbellen rinkelen. ”Gekkie-alert!” In Nederland moeten trainers vooral goed oppassen met die woorden en ze moeten minimaal een keer genoemd hebben dat er niks zweverigs gedaan zal worden.

Een bekend voorbeeld van de Amerikaanse seminar-stijl is het personage van Tom Cruise in de film ‘Magnolia’. Zijn personage was losjes gebaseerd op de beruchte (verkoop)trainingen van NLP-trainer Ross Jeffries waarin hij zijn studenten leerde om van anderen hun ‘mind slave’ te maken.

Hierna lezen:  Piramidespel, Ponzi-Fraude & MLM [Uitleg & Kenmerken]

Ik denk dat Jeffries met zijn trainingen vooral inspeelde op het gevoel van ‘stiekem dingen doen’ om ons zo enthousiast te maken voor zijn seminar en technieken die eigenlijk helemaal niet direct op te merken zijn door je klanten. Hij herhaalde regelmatig hoe ‘evil’, ‘devious’ en ‘wicked’ deze technieken zijn terwijl de kans groot is dat je jezelf alleen maar in de war en uit het moment brengt als je dit gaat gebruiken.

Ondanks dat Jeffries deze cursussen tegenwoordig nog steeds geeft, vind ik het niet meer van deze tijd om te vertrouwen op zijn gescripte zinnen (‘NLP Weasel Phrases’) die je uit je hoofd moet leren. Het ontwikkelen van zelfvertrouwen zorgt er juist voor dat de rest vanzelf komt. Een van de nieuwe NLP-stromingen (New Code) gaat dan ook veel meer van de kern uit, in plaats van letterlijke teksten en stapjes die je moet volgen.

‘Ja maar… Victor Mids!’ Sorry… doorgestoken kaart

kaartentruc nlp nep

Victor Mids en Derren Brown laten toch zien dat NLP werkt? Je ziet het ‘bewijs’ keihard op TV in al die experimenten! Dit zijn echter montage-trucs en geen NLP-trucs. Victor Mids is op de eerste plaats een illusionist.

Toen ze een DJ voorbij een schilderij met een stad-skyline en een kast vol met lampen lieten lopen, ging de DJ vervolgens dankzij die onbewuste beïnvloeding een liedje componeren met daarin de zin: ‘bright lights in the city skyline’. De kracht van de NLP-techniek van onbewuste priming is prachtig bewezen!

Niets is minder waar. Het is goede oude illusionisten-truc. Het team van Mids hangt hoort welke zin de DJ opnoemt en hangt met terugwerkende kracht een schilderij met een stad op en stopt lichten in een kast die in de gang stonden. Ook montage-trucs dragen bij aan de illusie: Mids krijgt buiten beeld de – ook met terugwerkende kracht opgeschreven – songtekst van zijn team in handen en toont aan iedereen dat hij het al wist vóórdat de DJ de lyrics componeerde.

In dit soort Tv programma’s vindt er een dubbele illusie plaats. De eerste illusie is dat de gast in de show (de DJ) via allerlei wisseltrucs en vingervlugheid denkt dat de truc werkte door middel van de kracht van onbewuste suggestie – en niet door middel van een illusionisten-stunt. De uitleg is: priming en NLP.

Hierna lezen:  NLP-Therapie: Zo Gaat De NLP-Methode [Uitleg & Stappen]

Op dit punt rollen de credit echter alweer op het scherm, terwijl de grootste truc niet onthuld wordt: dat de 600.000 kijkers thuis nu denken dat onbewuste beïnvloeding – en niet vingervlugheid en illusionisten-trucs, hier het effect hebben veroorzaakt.

Toch werkt NLP als een tierelier

Heeft het dan helemaal geen effect? Jawel, en vooral als Placebo. Wederom niks nieuws. Vele ontwikkelaars van NLP erkennen bovendien openlijk dat het gebruik van de technieken de uitvoerder van de technieken een gevoel van macht en zelfvertrouwen geeft. Dit Placebo-effect zorgt vervolgens voor uitstekende resultaten en een gelukkig leven met meer actie, emotie en avontuur.

Een andere reden waarom NLP werkt – terwijl het niet hard te maken is – is hetzelfde als veel andere alternatieve geneeswijzen, zoals The Journey: je maakt gebruik van het zesde zintuig en het onderbewustzijn. Dat zijn allemaal dingen die niet met de vijf zintuigen waar te nemen zijn. Je kunt er niet met je verstand bij, maar dat betekent niet dat het niet bestaat.

Zelfontwikkeling én NLP onzin vinden? Dat kan! Zelfontwikkeling goed vinden en NLP onzin vinden? Vreemd…

Het is volkomen logisch als je alles rondom mentaliteit en zelfontwikkeling onzin vindt. Prima. Uiteraard vind je dan NLP ook onzin. Logisch! Gewoon een leuk leven zijn, misschien wel hartstikke succesvol zijn, slim werken en genieten van het leven zonder dat mentale gedoe. Dat kan.

Al dat life coach-gedoe kun je van ondraaglijke lichtheid vinden, zoals…

  • ‘Dat je je beste leven moet leiden’.
  • ‘Dat je in je kracht moet staan.’
  • ‘Alles begint met een gedachte’.
  • ‘Succes is het resultaat van de manier waarop jij denkt’.
  • ‘Geluk kun je trainen’.
  • ‘Je moet van je willen een moeten maken’.

Hoor je dit soort kreten van mindset-goeroe’s, manifestatie-meisjes en Happinez-vrouwtjes? Volkomen terecht als je een nuchter persoon bent en dit nergens op vindt slaan.

Het is echter onlogisch om bovenstaande mindset-uitspraken wél belangrijk te vinden, maar NLP onzin te vinden. Waarom? Omdat NLP precies datzelfde mindset-werk is, maar dan met concrete handelingen die je doet om er daadwerkelijk aan te werken.

Hierna lezen:  Wat Is New Code NLP? Flow Voelen: Minder Praten & Meer Doen!

Er zijn veel uitstekende algemene mindset-trainers als Michael Pilarczyk, maar ze komen niet verder dan ‘Je moet goed communiceren’, ‘Je moet je dromen visualiseren’, ‘Je moet patronen doorbreken’ en de uitspraken uit bovenstaande opsomming. NLP gaat een stap verder door je letterlijk voor al die dingen te vertellen wat de eerste stap is, wat de tweede stap is, wat de derde stap is, etc.

Als je voorstander bent van algemene mindset-trainers als Michael Pilarczyk, maar tegenstander bent van NLP, dan blijf je in het vage hangen. Wie NLP maar niks vindt, die vindt Michael Pilarczyk en mindset al helemaal niks.

Eventuele weerstand tegen NLP verwijderen: de nummer 1 manier is ‘herkaderen’

Voor de NLP-ers die dit lezen: weerstand tegen NLP, het gebeurt wel eens. Zo ga je ermee om:

nlp kritiek waarom nlp niet werkt

Gebruik herkaderingstechnieken (omdenktechnieken) om de toon te zetten. Dit is wat ik bijvoorbeeld op mijn coaching-site heb gezet:

Ik ben een coach.
Een vriend.
Ik geef om je, en ik ben toegewijd om het beste uit jou te halen.
In dit proces zal ik bij je blijven.

Ik ben niet beter dan jij.
Accepteer niet blind wat ik zeg.
Daag me uit.
Zo komen we samen tot meer.

Sta je voor een groep, en verstoort iemand de presentatie, kijk dan naar onderstaand voorbeeld:

‘Heel goed! Het is heel waardevol dat je dit zegt. Je bent lekker enthousiast en je brengt veel in. Dat is erg welkom. Behoud dit! Behoud je kritisch denkvermogen, en ik nodig je uit om nieuwe dingen te testen. Ik leg dit enkel voor als een mogelijkheid. Kun je ervoor open staan om dit als een van de vele mogelijkheden te testen? Ik probeer je alleen uit te dagen. Ik start alleen een conversatie.’

15 manieren om weerstand te verwijderen bij visualisatie- en hypnose-technieken van NLP

Weerstand tegen NLP kritiek en gevaarlijk

Veel NLP-technieken zijn visualisatie- en hypnose-technieken. Hier vind je extra kaders die vooraf kunnen gaan aan een oefening.

  1. Iedereen is in staat om zichzelf te helpen. Sterker nog: niemand kan dat voor jou doen. “Misschien kan ik je helpen, maar misschien ook niet. Ik zal mijn best doen in ieder geval. Merk op dat je uiteindelijk alles zelf moet doen. De NLP-coach geneest niemand! De client geneest zichzelf, afhangend van de mate van verbinding met zijn onderbewuste. Ik heb het meest luie beroep dat er maar is! Ik faciliteer alleen: ik ben slechts een gids/tourguide. Ik kan bijvoorbeeld niks doen om jouw ogen dicht te forceren. Het is jouw verantwoordelijkheid om de instructies {voor ontspanning} te volgen en de technieken te laten werken.”
  2. “En sterker nog, ik ga de oefeningen ook met je meedoen, want ik wil van je leren hoe je dingen aanpakt. Het gaat om samenwerking tussen jou en jezelf, en tussen jou en mij als gids. Onthoud: het is weliswaar jouw taak om resultaten te boeken, maar dat is eigenlijk de taak van je onderbewuste.” Het onderbewuste van de cliënt is een erg belangrijk middel voor het behalen van de doelen van de cliënt. Vertel je cliënt dat het net als bij de kapper is. “Gewoon zitten, ontspannen, en de stem van de coach het werk laten doen. De cliënt hoeft niet al te hard na te denken over wat er gebeurt en hoe het in zijn werk gaat.”
  3. “Trance is een onderbewust proces, en er is een hoge mate van intelligentie voor nodig om het voor elkaar te krijgen. Het gaat ook om fantasie, dus alleen heel creatieve mensen kunnen het goed.”
  4. “Pas als de cliënt een grotere flexibiliteit heeft dan de coach, kan hij in trance gaan of eruit gaan, afhankelijk van wat de cliënt wil doen. Er waren mensen die niet flexibel genoeg waren om in trance te raken.”
  5. “Hypnose is je onderbewuste bereiken en je onderbewuste is je ethiek, dus je kunt alleen binnen die ethiek suggesties geven. Je onderbewuste is gemaakt om je te beschermen. Het is je ethiek. Het is geen strijd met je wil maar een totaal vrijwillige handeling. Jij hebt het altijd voor het zeggen. Het kan dus alleen maar goed gaan.”
  6. “Als je je ogen opent, doe je dat om te bewijzen in controle te zijn. Maar dat doe je al de hele dag, dus nu wil ik dat je kunt bewijzen dat je je ogen kan sluiten en in trance kan raken. Dus jij hebt die verantwoordelijkheid. Dus als je ze juist kan ontspannen bewijs je juist dat je je ogen kunt ontspannen en daarom in controle blijft. Je moet het zelf doen: alle hypnose is zelfhypnose.”
  7. “Ik geloof er niet in.” “Ik geloof er ook niet in. Zullen we het gewoon gaan testen?”
  8. “Trance is heel normaal en gebeurt dagelijks zonder dat je het merkt. Daarom zal je het nu ook niet merken.” Bijvoorbeeld, wanneer je in de spiegel kijkt in een lift. Hoe vaak ben je op de verkeerde verdieping uitgestapt? Toen de gebroeders Lumiere in 1895 voor het eerst voor het eerst een film met een trein lieten zien aan mensen dachten ze dat ze echt door een trein zouden worden aangereden. Daarom werkt visualisatie ook. Boeken en films veranderen je emoties, en ook je states. Acteurs zijn de beste hypnotiseurs die er maar zijn, omdat je ook pijn of blijheid voelt wanneer een personage op het scherm het voelt. Hardlopen wordt ook als therapeutisch ervaren omdat, zonder dat mensen het weten, ze zichzelf in trance brengen. Laat de client van te voren aan trance denken en stel vragen over die ervaring: over hoe fijn het is om auto te rijden, op de open weg, geen andere autos, waarbij je kunt vergeten dat je hoeft te sturen omdat dat automatisch gaat, de comfort…nu…”
  9. “Hallucinatie is heel normaal en is zelfs erg belangrijk voor veel belangrijke taken. Ingenieurs moeten een brug kunnen hallucineren. Dat helpt ze en het is zelfs hun werk. Als ze blauwe mannetjes op de brug zagen was het uiteraard fout geweest.”
  10. “Negatieve hallucinatie is heel normaal. Je kijkt bijvoorbeeld steeds over iets heen dat je zoekt, terwijl het gewoon ergens recht voor je ligt en je er tien keer langs bent gelopen.”
  11. Geheugenverlies is heel normaal want je bent regelmatig iets kwijt, bijvoorbeeld je autosleutel. Het is normaal om dingen te vergeten, bijvoorbeeld iemands naam op een feest, en waarom zou je onthouden wat je twee weken geleden geluncht had?”
  12. Ben je bijvoorbeeld aan de slag aan het gaan als counselor op een school, en de leerling vertoont weerstand en wil niks vertellen, weet dan dat je juist zonder inhoud heel veel kunt bereiken. De inhoud van de sessie is niet belangrijk. Ter illustratie: iemand kan zeggen: “Wat leuk zeg” met een verveelde lichaamshouding. Deze persoon is dus incongruent, want de inhoud komt niet overeen met wat er intern gebeurt. Daarom hoeft de cliënt niks te vertellen. Dat is meteen een andere reden waarom een coach het meest luie beroep heeft: de cliënt mag haar ervaringen van de oefening voor haarzelf houden zonder dat ze de inhoud vertelt. De coach vertelt dus gewoon de instructies zoals “Voeg er kleur aan toe, breng het beeld dichterbij, etc.” Bijkomend voordeel is dat er in jullie communicatie geen misverstand kan ontstaan over wat de inhoud is. De coach mag er wel naar vragen, maar dat hoeft dus niet.
  13. Vestig een preframe die zegt dat het gewoon wat grappigs en geks is. “Kom, we gaan wat leuks en spannends doen.” “Mag ik iets geks proberen?”
  14. Denk aan permissieve elementen. Vraag dus bijvoorbeeld of de client in trance wil, en controleer nadat je een oefening hebt uitgelegd of de cliënt het oké vindt.
  15. Er zijn NLP-technieken die een kortetermijnoplossing zouden zijn (en er zijn NLP-technieken die als langetermijnoplossing werken). Wat betreft de NLP-technieken die een kortetermijnoplossing zouden zijn. Dat zou best wel eens zo kunnen zijn! Er is gelukkig een voordeel: je kunt ze altijd direct toepassen, wat het een langetermijn-karakter geeft.
Hierna lezen:  Familieopstellingen & Systemisch Werk [Uitleg, Voorbeelden & Betekenis]

Het belangrijkste punt

Dus: waarom geen NLP? Omdat een huismoeder die er een 15-daagse NLP-training op heeft zitten, geen depressieve cliënten zou moeten behandelen. De huismoeder heeft simpelweg niet de medische achtergrond. Een echte dokter mag prima een NLP-techniek uittesten met een cliënt. Het kan heel zinvol en helpend zijn.

Er een complexe equivalentie gemaakt wordt tussen NLP en therapie, terwijl NLP helemaal geen therapie mag, hoort en wil zijn. Hoe ga jij om met weerstand tegen NLP?

Bekijk deze bonuspagina

Er is veel te ontdekken in deze blogartikelen, maar hoe breng je het in de praktijk? En waar te beginnen? Ik heb een praktisch doe-boek voor je samengesteld waarmee je NLP stapje voor stapje in je leven verweeft. Neem hier een kijkje.

Tot slot hebben we nog gratis bronnen voor je:

Gerelateerd: lees verder...