NLP-kritiek: waarom NLP niet werkt [Kwakzalverij] [Gevaarlijk]

Wie ernaar zoekt, kan kritiek vinden over NLP. Diverse bronnen zeggen dat NLP gevaarlijk, kwakzalverij of onzin is. In dit artikel kom je erachter dat dit volledig klopt.

Die NLP-kritiek is terecht: NLP werkt niet als therapie (en mag dat ook zeker niet)

Een NLP-er is een Legale Complementaire Gezondheidsaanbieder, en geen gelicenceerde Medische Dokter, Psyholoog, Psychiater, Master in Familie- en Kindercounseling of een Master als Sociaal Werker. De NLP-methodieken zijn zelf-gereguleerd, holistisch en client-georiënteerd. Een NLP-er die geen medische graad heeft, moet zich in zijn behandelingen beperken tot zaken als:

  • Roken
  • Gewichtsverlies
  • Stressreductie
  • Het verbeteren van prestaties

Inderdaad, NLP werkt niet met een therapie-intentie. Het is een trucje en het is placebo. En dat placebo-effect is dan weer precies de reden dat het sinds de jaren 70 voor miljoenen mensen wel heeft gewerkt (de kracht van placebo – synoniem voor het zelfhelend vermogen – is niet te onderschatten en het werkt zelfs als je weet dat het placebo is).

NLP was nooit bedoeld om serieus genomen te worden

NLP wordt eigenlijk veel te serieus genomen, terwijl het nog wel door hippies is bedacht. NLP was nooit bedoeld om serieus genomen te worden, maar wel om gebruikt te worden als praktische, bruikbare en aanvullende toolbox. Bedenkers Bandler & Grinder hadden de naam Neuro-Linguïstisch Programmeren dan ook oorspronkelijk als grap bedoeld.

Dus nogmaals: ja, de kritiek is terecht, en tegelijk gaat de kritiek voorbij het punt van NLP, want NLP is geen therapie en mag dat niet zijn! Op talloze manieren die niks met therapie te maken hebben, heeft NLP het leven van talloze mensen veranderd. Daarnaast mag een NLP-er wel degelijk andere soort behandelingen uitvoeren dan de hierboven genoemde vier, maar enkel als een dokter hier een verwijzing voor heeft gemaakt.

NLP wordt in Amerika (nog altijd…) verkocht als ‘stiekem mensen beïnvloeden’ (wat totaal niet werkt)

Een bekend voorbeeld is het personage van Tom Cruise in de film ‘Magnolia’. Zijn personage was losjes gebaseerd op de beruchte (verkoop)trainingen van NLP-trainer Ross Jeffries waarin hij zijn studenten leerde om van anderen hun ‘mind slave’ te maken.

Ik denk dat Jeffries met zijn trainingen vooral inspeelde op het gevoel van ‘stiekem dingen doen’ om ons zo enthousiast te maken voor zijn seminar en technieken die eigenlijk helemaal niet direct op te merken zijn door je klanten. Hij herhaalde regelmatig hoe ‘evil’, ‘devious’ en ‘wicked’ deze technieken zijn terwijl de kans groot is dat je jezelf alleen maar in de war en uit het moment brengt als je dit gaat gebruiken.

Ondanks dat Jeffries deze cursussen tegenwoordig nog steeds geeft, vind ik het niet meer van deze tijd om te vertrouwen op zijn gescripte zinnen (‘weasel phrases’) die je uit je hoofd moet leren. Het ontwikkelen van zelfvertrouwen zorgt er juist voor dat de rest vanzelf komt. Zoals ik het heb begrepen gaat het nieuwe NLP veel meer van de kern uit, in plaats van letterlijke teksten en stapjes die je moet volgen.

Eventuele weerstand tegen NLP verwijderen: de nummer 1 manier is ‘herkaderen’

Voor de NLP-ers die dit lezen: weerstand tegen NLP, het gebeurt wel eens. Zo ga je ermee om:

nlp kritiek waarom nlp niet werkt

Gebruik herkaderingstechnieken (omdenktechnieken) om de toon te zetten. Dit is wat ik bijvoorbeeld op mijn coaching-site heb gezet:

Ik ben een coach.
Een vriend.
Ik geef om je, en ik ben toegewijd om het beste uit jou te halen.
In dit proces zal ik bij je blijven.

Ik ben niet beter dan jij.
Accepteer niet blind wat ik zeg.
Daag me uit.
Zo komen we samen tot meer.

Sta je voor een groep, en verstoort iemand de presentatie, kijk dan naar onderstaand voorbeeld:

‘Heel goed! Het is heel waardevol dat je dit zegt. Je bent lekker enthousiast en je brengt veel in. Dat is erg welkom. Behoud dit! Behoud je kritisch denkvermogen, en ik nodig je uit om nieuwe dingen te testen. Ik leg dit enkel voor als een mogelijkheid. Kun je ervoor open staan om dit als een van de vele mogelijkheden te testen? Ik probeer je alleen uit te dagen. Ik start alleen een conversatie.’

16 extra manieren om weerstand te verwijderen

Weerstand tegen NLP kritiek en gevaarlijk

  1. “Merk op dat je uiteindelijk alles zelf moet doen. De NLP (Master) Practitioner geneest niemand! De client geneest zichzelf, afhangend van de mate van verbinding met zijn onderbewuste. Ik heb het meest luie beroep dat er maar is! Ik faciliteer alleen: ik ben slechts een gids/tourguide. Ik kan bijvoorbeeld niks doen om jouw ogen dicht te forceren. Het is jouw verantwoordelijkheid om de instructies {voor ontspanning} te volgen en de technieken te laten werken.”
  2. “En sterker nog, ik ga de oefeningen ook met je meedoen, want ik wil van je leren hoe je dingen aanpakt. Het gaat om samenwerking tussen jou en jezelf, en tussen jou en mij als gids. Onthoud: het is weliswaar jouw taak om resultaten te boeken, maar dat is de taak van je onderbewuste.” Vertel je cliënt dat het net als bij de kapper is. “Gewoon zitten, ontspannen, en de stem van de coach het werk laten doen. De cliënt hoeft niet al te hard na te denken over wat er gebeurt en hoe het in zijn werk gaat.”
  3. “Trance is een onderbewust proces, en er is een hoge mate van intelligentie voor nodig om het voor elkaar te krijgen.”
  4. “Het gaat ook om fantasie, dus alleen heel creatieve mensen kunnen het goed.”
  5. “Pas als de cliënt een grotere flexibiliteit heeft dan de coach, kan hij in trance gaan of eruit gaan, afhankelijk van wat de cliënt wil doen. Er waren mensen die niet flexibel genoeg waren om in trance te raken.”
  6. “Hypnose is je onderbewuste bereiken en je onderbewuste is je ethiek, dus je kunt alleen binnen die ethiek suggesties geven. Je onderbewuste is gemaakt om je te beschermen. Het is je ethiek. Het is geen strijd met je wil maar een totaal vrijwillige handeling. Jij hebt het altijd voor het zeggen. Het kan dus alleen maar goed gaan.”
  7. “Als je je ogen opent, doe je dat om te bewijzen in controle te zijn. Maar dat doe je al de hele dag, dus nu wil ik dat je kunt bewijzen dat je je ogen kan sluiten en in trance kan raken. Dus jij hebt die verantwoordelijkheid. Dus als je ze juist kan ontspannen bewijs je juist dat je je ogen kunt ontspannen en daarom in controle blijft. Je moet het zelf doen: alle hypnose is zelfhypnose.”
  8. “Ik geloof er niet in.” “Ik geloof er ook niet in. Zullen we het gewoon gaan testen?”
  9. “Trance is heel normaal en gebeurt dagelijks zonder dat je het merkt. Daarom zal je het nu ook niet merken.” Bijvoorbeeld, wanneer je in de spiegel kijkt in een lift. Hoe vaak ben je op de verkeerde verdieping uitgestapt? Toen de gebroeders Lumiere in 1895 voor het eerst voor het eerst een film met een trein lieten zien aan mensen dachten ze dat ze echt door een trein zouden worden aangereden. Daarom werkt visualisatie ook. Boeken en films veranderen je emoties, en ook je states. Acteurs zijn de beste hypnotiseurs die er maar zijn, omdat je ook pijn of blijheid voelt wanneer een personage op het scherm het voelt. Hardlopen wordt ook als therapeutisch ervaren omdat, zonder dat mensen het weten, ze zichzelf in trance brengen. Laat de client van te voren aan trance denken en stel vragen over die ervaring: over hoe fijn het is om auto te rijden, op de open weg, geen andere autos, waarbij je kunt vergeten dat je hoeft te sturen omdat dat automatisch gaat, de comfort…nu…”
  10. “Hallucinatie is heel normaal en is zelfs erg belangrijk voor veel belangrijke taken. Ingenieurs moeten een brug kunnen hallucineren. Dat helpt ze en het is zelfs hun werk. Als ze blauwe mannetjes op de brug zagen was het uiteraard fout geweest.”
  11. “Negatieve hallucinatie is heel normaal. Je kijkt bijvoorbeeld steeds over iets heen dat je zoekt, terwijl het gewoon ergens recht voor je ligt en je er tien keer langs bent gelopen.”
  12. Geheugenverlies is heel normaal want je bent regelmatig iets kwijt, bijvoorbeeld je autosleutel. Het is normaal om dingen te vergeten, bijvoorbeeld iemands naam op een feest, en waarom zou je onthouden wat je twee weken geleden geluncht had?”
  13. Win eventueel wat sympathie door iets te zeggen zoals “Misschien kan ik je helpen, maar misschien ook niet. Ik zal mijn best doen in ieder geval.”
  14. Ben je bijvoorbeeld aan de slag aan het gaan als counselor op een school, en de leerling vertoont weerstand en wil niks vertellen, weet dan dat je juist zonder inhoud heel veel kunt bereiken. De inhoud van de sessie is niet belangrijk. Ter illustratie: iemand kan zeggen: “Wat leuk zeg” met een verveelde lichaamshouding. Deze persoon is dus incongruent, want de inhoud komt niet overeen met wat er intern gebeurt. Daarom hoeft de cliënt niks te vertellen. Dat is meteen een andere reden waarom een coach het meest luie beroep heeft: de cliënt mag haar ervaringen van de oefening voor haarzelf houden zonder dat ze de inhoud vertelt. De coach vertelt dus gewoon de instructies zoals “Voeg er kleur aan toe, breng het beeld dichterbij, etc.” Bijkomend voordeel is dat er in jullie communicatie geen misverstand kan ontstaan over wat de inhoud is. De coach mag er wel naar vragen, maar dat hoeft dus niet.
  15. Vestig een preframe die zegt dat het gewoon wat grappigs en geks is. “Kom, we gaan wat leuks en spannends doen.” “Mag ik iets geks proberen?”
  16. Denk aan permissieve elementen. Vraag dus bijvoorbeeld of de client in trance wil, en controleer nadat je een oefening hebt uitgelegd of de cliënt het oké vindt.
  17. Er zijn NLP-technieken die een kortetermijnoplossing zouden zijn (en er zijn NLP-technieken die als langetermijnoplossing werken). Wat betreft de NLP-technieken die een kortetermijnoplossing zouden zijn. Dat zou best wel eens zo kunnen zijn! Er is gelukkig een voordeel: je kunt ze altijd direct toepassen, wat het een langetermijn-karakter geeft.

Dus: waarom geen NLP? Omdat er een complexe equivalentie gemaakt wordt tussen NLP en therapie, terwijl NLP helemaal geen therapie mag, hoort en wil zijn. Hoe ga jij om met weerstand tegen NLP?

Tot slot hebben we nog gratis bronnen voor je:

Gerelateerde artikelen: ook interessant?

Stel hier je vraag over dit artikel of geef een tip of compliment. En... sharing is caring!

  • Peter Kleijn
    Beantwoorden

    Hoe komt het toch dat mij elke keer als ik een artikel lees of een bijeenkomst bijwoon over NLP de tekst of de persoon een gevoel van onoprechtheid bij mij oproept? NLP wordt gepresenteerd als een soort religie, de NLP-er zelf wordt een soort goeroe en alles is gericht op manipulatie van het onwetende schepsel dat nog niet beseft hoe NLP zijn of haar leven zal verrijken. Ook is mij niet bekend dat NLP-ers op eigen initiatief de ideeen van Karl Popper volgen om NLP een wetenschappelijk kader te geven. Er zijn goede wetenschappelijke artikelen verschenen waarin de werkzaamheid van diverse NLP technieken en beweringen niet kan worden aangetoond. Dat dit als weerstand van nog-niet-gelovers wordt gezien en niet als uitdaging om NLP beter te maken is typerend voor een geloof, een sekte en een religie.

    • Rubin Alaie

      Ik kan het alleen maar met je eens zijn Peter.

      ‘Wetenschappelijk’

      Ik heb maar 1 intentie met mijn artikelen: lekker van me afschrijven en artikelen van 8.000-9.000 woorden produceren, niet met maar 1, 3 of 10 tips maar soms met wel 50+ tips. Ik heb in mijn artikelen dan ook bijna nooit naar een bron verwezen. Dat kan maar 2 dingen betekenen: of de lezers gebruiken de tips niet, of ze testen zelf uit of iets werkt. Scheelt mij veel extra werk en zelf nadenken en testen is erg aan te moedigen.

      ‘Een soort religie.’

      Zit ook wat in: de seminarjunkies vormen een ‘religie’. Dat soort elementen zijn er minder als je bijvoorbeeld een cursus communicatiestijlen volgt.
      Nlp is bovendien manipulatie dus dat kan ik ook niet ontkennen.

      ‘Een gevoel van onoprechtheid bij mij oproept’

      Dat kan ook kloppen. Ik ben hier gewoon ‘schuldig’ aan. Dat komt namelijk omdat ik dit artikel vooral heb geschreven omdat er 500 mensen per maand op deze zoektermen zoeken. Ik schrijf graag gericht op zoektermen, omdat er al honderden auteurs zijn die prachtige artikelen schrijven die helaas door niemand gelezen worden. Als ik voor zoekmachines schrijf, zit er zeker een groot stuk onoprechtheid bij, en daar ben ik me ook bewust van. Dat is de prijs die ik betaal om in de schijnwerpers te komen. Het is niet zo dat ik de hoge notatie misbruik: ik verwijs bijvoorbeeld gewoon naar de Skepter en ik bevestig de NLP-kritiek die er bestaat.

      ‘Dat dit als weerstand wordt gezien’.

      Ik vind het stiekem heel leuk om weerstand om te buigen.

  • NumoQuest®
    Beantwoorden

    De ‘redelijk’ eenvoudige reden dat NLP, law of attraction, the secret, allerlei cursussen, voor welk doel dan ook, zo’n mager resultaat heeft is Natuurlijk aangeboren karakter en soft skills. Je bent gewoon wie je bent, en mensen die innerlijk weerstand of tegenstand ondervinden, zie je dan ook vaak dingen doen die niet bij het karakter passen.

    Je kunt door het ‘toepassen van trucjes’, door anderen, maar zelf ook op jezelf, die weerstand, als het ware, foppen, ontkennen, veronachtzamen. Het probleem is alleen, dat wat je van nature in je hebt als karakter, komt vanzelf weer een keer naar boven.

    Ergo, hoe meer moeite jij moet doen ‘iets’ in stand te houden, hoe duidelijker het signaal dat je iets aan het doen bent wat je gewoon niet past. Je ziet dan ook heel veel mensen, vooral tegenwoordig, ‘hypen’ hoe geweldig en lekker zij be zig zijn, hoe geweldig en succesvol ze zijn. Op internet kan nu eenmaal immers alles, punt is alleen, dat je mensen niet kan kopieren.

    Neem alle grote beroemde namen maar die je kunt indenken. Maakt niet uit wie. Zij zijn ‘groots/beroemd’ geworden door twee eenvoudige dingen. Zichzelf te zijn en blijven, wat de wereld ook roept, verlangt of vind, en het tweede, belangrijker, zij doen wat bij hen past.

    Johan Cruijff een geweldig voetballer, hield zich als trainer alleen met voetbal bezig, en zaken doen, niet zijn ding. Steven Jobs, had Visie, wist mensen mee te nemen in die visie door hen te stimuleren het beste van zichzelf daarin te geven. Hij zette mensen neer op plekken waar zij pastten, met enorm charisma en die mensen volgden, zijn visie en de uitkomst? Die kennen we.

    Neem Richard Branson, zelfde verhaal. Gewoon op zoek naar ‘zijn ding’. Hij begon met een schoolkrantje, daarna een platenzaakje, toen Virgin Records.

    Wat deze drie gemeen hebben? Zij doen precies datgene wat bij hen past nadat ze, ongetwijfeld hebben ontdekt, wat NIET werkte voor hen zelf. Daarna? Alleen nog maar de dingen die voor hen werkten, en herhaalde alleen dat.

    Veel mensen praten zichzelf, of laten het zich aanpraten, dat zij werkelijk alles kunnen leren en worden wat zij willen. Realiteit leert, niet dus. Truc is gewoon te vinden wat jou, ‘Jou’ maakt, en met die natuurlijk aangeboren eigenschappen, jouw ding doen.

    Uniek
    Elk van de namen, U, ik, zijn uniek, uit unike ouders, op een unieke plek geboren en lopen een bepaalde weg af. Dat is alles bij elkaar uniek. Zo ook de mogelijkheden die wij tegenkomen, de beslissingen die wij nemen. Het werkt, voor ons individueel, of het werkt niet. Niemand kan dat kopieren.

    Zo eenvoudig is dat.

    • Rubin Alaie

      Yes!! Dat is het antwoord waar ik naar zocht: het antwoord zit in onszelf!

  • Roos Streumer
    Beantwoorden

    Ik vind NLP onecht. Waarom moet weerstand tegen NLP verwijderd worden? Ik ben zelf psychosociaal therapeut/ counsellor, dat betekent dat ik anders werk. Dat spreekt ook niet iedereen aan, dat mag. Ik heb uit interesse wel NLP sessies gevolgd (ik als coachee), ik had er niets aan. Ook bijeenkomsten gevolgd over NLP, ik kreeg niets nieuws te horen. De termologie is hier en daar anders. Ik heb heel vaak aan NLP-coaches gevraagd waar NLP zich zo in onderscheidt dan andere vormen van coaching. Geen zinvol antwoord. Jammer dat NLP-ers doen alsof het zo bijzonder is. Ik zie het als een manier van coaching die een persoon aanspreekt of niet. Net als vele andere technieken. Mij spreekt het niet aan omdat het onecht op mij overkomt, te Amerikaans ook. Dit stuk onderstreept dit ook voor mij. Uiteindelijk is het een kwestie van smaak. Mijn smaak (en die van mijn cliënten) is het gewoonweg niet. Als iemand counselling niets vind, heb ik overigens niet de intentie om deze weerstand te verwijderen. Iemand is vrij om bijvoorbeeld voor NLP te kiezen.

    • Rubin Alaie

      Mooi verwoord Roos. Vooral je aanvulling dat het ook met smaak te maken heeft.

      ‘De weerstand tegen NLP moet verwijderd worden’ in het geval er voorondersteld wordt dat de NLP-techniek zinvol is voor iemand. Dat is het geval wanneer de coach en de coachee zich niet bewust zijn van een beter alternatief, zoals een bezoek aan de psychosociaal therapeut/counselor.

      Ik ben er persoonlijk dus een voorstander van om weerstand om te buigen in sommige situaties.

      Als mijn broer weerstand heeft om zijn kinderen te vaccineren, terwijl er voorondersteld wordt dat vaccinatie positieve gevolgen heeft, zal ik die weerstand willen ombuigen.

      Als ik bijvoorbeeld een school-counselor zou zijn, krijg ik met pubers te maken en die hebben vaak weerstand voordat ze daadwerkelijk iets testen wat een positief effect op ze heeft. In dat geval zou ik de weerstand op een NLP-techniekje willen ombuigen.