nlp-communicatiemodel-voorbeeld

NLP Communicatiemodel – Zó krijg je inzicht in ieders subjectieve ervaring

Wat is het NLP-communicatiemodel? We vormen onze unieke mentale kaarten van de wereld als gevolg van een aantal stappen die in ieder persoon plaatsvinden. Wat die stappen zijn, staat hier precies beschreven. ‘De kaart is niet het gebied’ is daarnaast een van de meest iconische vooronderstellingen van NLP. In dit artikel ontdekken we het NLP-communicatiemodel.

Opmerking: dit is John Grinder’s uitleg van het NLP Communicatiemodel

In dit artikel is de uitleg verwerkt zoals gepubliceerd in ‘Whispering in the Wind’ van John Grinder. Dit is een meer volledige en uitgebreide variant op de vaak erg simpele uitleg van het communicatiemodel. Bovendien noemt Grinder het woord ‘communicatiemodel’ niet eens. Hij noemt het: NLP-epistemologie.

Laten we beginnen met een begrijpelijke video over het NLP Communicatiemodel

Bekijk deze begrijpelijke en uitgebreide uitleg van NLP Today

De kaart is niet het gebied – Begrip over 3 manieren waarop we filteren

We ervaren de wereld via onze zintuigen. Op die manier komt er op elk moment veel informatie op ons af, méér dan we nodig hebben. Denk maar eens aan het rijden op de snelweg met 120 kilometer per uur. Merk op wat er dan allemaal te zien en te horen is. Alle andere auto’s, bomen, verkeersborden, etc. Deze informatie hebben we niet nodig. Op onbewust niveau wordt een keuze gemaakt welke prikkels doordringen en welke niet.

In ons leven filteren we de informatie die op ons afkomt onder andere op basis van onze herinneringen, beslissingen, overtuigingen, normen, waarden, doelen, onze sociale en culturele achtergrond. Dat filteren doen we op drie manieren:

  1. Weglatingen: een bioloog kan tijdens de rit alles weglaten behalve het verkeer en de bijzondere boomsoorten langs de weg. Een andere bestuurder is misschien juist hartstochtelijk voor de vogels achter de bomen. Hij ziet de verschillende dieren wel terwijl hij de rest weglaat.
  2. Vervormingen: we zien alle losse componenten als ‘snelweg’ en niet wat ze in essentie zijn. Misschien lijken we in de bossen langs de weg een hert te zien en schrikken we ons opeens kapot, maar na goed kijken zien we dat het een omgevallen boom was.
  3. Generalisaties: op de meeste snelwegen mag je 120 kilometer per uur rijden, dus ga je er automatisch vanuit dat dat hier ook kan. Of je had eens een ongeluk tijdens de reis naar een groot evenement waarvoor gigantisch veel auto’s op de weg waren, waardoor je concludeert dat alle soortgelijke situaties, wanneer er veel auto’s zijn, voor ongelukken zullen zorgen.

Weglatingen, vervormingen en generalisaties zijn vaak handig, maar ze kunnen ook misleidend zijn zonder dat je het door hebt. Er wordt namelijk veel informatie onder de oppervlakte gehouden: weggefilterd. Een ijsberg kan een schip laten zinken omdat het grootste deel van het ijs onder de oppervlakte ligt. Dit is een negatief gevolg van filteren, maar filteren kan ook erg nuttig zijn. Om dit principe op een positieve manier in de praktijk toe te passen gebruik je het Milton Model. Als ‘tegengif’ voor het Milton-model kun je het Metamodel gebruiken. Daarmee doe je namelijk het tegenovergestelde en haal je juist meer informatie naar de oppervlakte waardoor er meer transparantie ontstaat.

We gebruiken onze waarneming en filtering van informatie om een interne voorstelling te vormen. We bouwen deze interne voorstelling op uit geluiden, gevoelens, beelden, dialoog met onszelf, smaak en geur. Hierop kun je trainen met zintuiglijke scherpzinnigheid.

Voorbeelden van generalisaties, weglatingen en vervormingen

het nlp communicatiemodel1

Voorbeeld van generalisatie

Ik vroeg iemand eens om heel hard tegen me te gaan duwen, en ik zou heel hard tegen hem terug gaan duwen. Na een paar seconde pauze zei ik: ‘Goed, pak me maar weer vast’, terwijl ik met mijn handen ook naar hem ging uitreiken. En wat deed hij? Hij ging automatisch duwen. ‘Wat ben je van plan? Wat wil je doen?’ Vroeg ik. Hij ging er automatisch van uit dat we deze ronde ook zouden duwen.

Voorbeeld van weglating

Ik schreef eens het volgende op:

Kom naar de
de training

En ik zei tegen de hele groep: lees dit tegelijk hardop. En wat denk je dat iedereen las? Het woordje ‘de’ werd maar één keer gelezen, terwijl het er toch echt twee keer stond.

Voorbeeld van vervorming

Ik had ooit het volgende op het bord gezet:

W4t st44t h13r?

Ik vroeg: wat staat hier? Iedereen zei: ‘Wat staat hier.’ Nee, er staat: wee vier tee etc.

Subjectiviteit en empathie: iedereen beleeft de wereld anders

het nlp communicatiemodel1

Ieder mens filtert deze zintuiglijke input op een unieke manier, dus ieder mens neemt de wereld op een unieke manier waar. Het fenomeen dat dit per persoon verschilt wordt subjectiviteit genoemd. De ‘echte werkelijkheid’ is dus anders dan wat iedereen denkt en bestaat ook uit veel meer informatie dan we bewust waarnemen. Onze interne voorstelling kan onmogelijk de werkelijkheid bevatten. Dit fenomeen staat bekend als ‘de kaart is niet het gebied’. Een zwart-wit, maar realistisch voorbeeld: iemand die onder de armoedegrens van een derdewereldland leeft, waar bovendien oorlog heerst, ervaart de hele wereld als gevolg van generalisatie misschien wel als een zware, ellendige plek terwijl iemand uit Nederland de hele wereld als een veilige, fijne plek kan ervaren. Tussen de Nederlanders zelf zijn er vervolgens ook enorme verschillen in hoe ze de wereld ervaren. De wereld is enorm, maar we creëren ieder slechts onze eigen, relaltief beperkte, maar vooral unieke kaart van de wereld.

De gdachte over de situatie bepaalt de situatie. De situatie zelf is neutraal/leeg.

Die unieke kaart kan per persoon zelfs nog veel meer verschillend zijn dan we denken. Denk maar eens aan de derdewereld-inwoners. Of een kind die een politiehond in een politieauto ziet. “Is dat een hond?” Vraagt hij aan de agent. “Ja dat is inderdaad een hond.” “Wat heeft die hond dan gedaan dat je hem hebt gearresteerd?” Iedereen ziet alles dus anders: subjectiviteit. Daarom is het zo belangrijk om te leren de kaart van de ander af te reizen.

Uiteraard kun je deze inzichten op allerlei bekrachtigende manieren gebruiken, zoals ‘De wereld is je spiegel’ en ‘Jij projecteert de wereld, dus jij kunt hem op die manier ook veranderen.’ Op welke manier gebruik jij deze inzichten over ‘De kaart is niet het gebied’? Laten we in ieder geval wat dieper op de fases van het communicatiemodel in gaan.

Fase 1. F1 – Gegevens uit de wereld om ons heen komen binnen

mindfulness ervaringen

Dit is onze touchpoint met de wereld: de manier waarop we informatie uit de wereld om ons heen filteren en waarnemen door de zintuiglijke receptoren van de vijf zintuigen.  De data die vanaf de zintuiglijke receptoren binnenkomt, wordt via neurologische transformaties doorgezet naar corticale projecties. We zijn ons tijdens dit proces nog niet bewust van deze inkomende data.

Visuele F1-transformaties

Lichtbundels worden naar een focuspunt gebracht op de lichtsensor-cellen in de retina. Daar produceren ze een chemische reactie in die cellen, waarin de twee pigmenten worden afgebroken om een samenstelling van eiwit en vitamine A te maken. Dit chemische proces stimuleert een elektrische impuls dat door een erg complex systeem van zenuw-vezels naar het brein verstuurd wordt.

Auditieve F1-transformaties

Geluidsgolven worden verzameld door de oorschelp en ze worden naar het uitwendige gehoorgang geleid. De geluidsgolven laten het trommelvlies vibreren, en dat zorgt er weer voor dat er drie kleine botjes in het midden van het oor gaan vibreren. Deze vibraties worden naar de vloeistof van de gehoorzenuw (slakkenhuis/cochlea) geleid, waar gevoelige haren de generatie van zenuwsignalen triggeren, die naar het brein gestuurd worden.

Kinesthetische F1-transformaties

Tast-receptoren (iedere vinger heeft er 100) met zenuwuiteinden in de onderste laag van de huid (Dermis) vervoeren informatie via de ruggengraat naar het brein om de informatie te registreren.

Fase 2. FA – Onze 1e mentale kaart van de wereld: dit is het gevolg van het neurologisch filterproces (Neuro)

nlp communicatiemodel

De zintuiglijke boodschappen werden in F1 via de zintuiglijke receptoren getransformeerd naar corticale projecties in het brein, om nu in First Access (FA) een zintuiglijke representatie te maken van de wereld buiten ons. FA is het punt waarin we voor het eerst bewuste toegang krijgen tot de getransformeerde inputs van de externe wereld. Dit wordt ook wel ‘ervaring’ genoemd.

Ieder individu heeft een uniek filtersysteem om de miljoenen bits aan data, die geabsorbeerd worden door de zintuigen, te verwerken. Hier wordt de eerste interne kaart van de wereld van gemaakt, bestaande uit beelden, geluiden, fysieke sensaties, interne sensaties, smaken en geuren.

Visuele First Access

De beelden van de retina worden getransformeerd naar corticale activiteit in de visuele cortex.

Auditieve First Access

Impulsen van de auditieve zenuwen worden ontvangen in de auditieve cortex. De auditieve cortex identificeert en segregeert (scheidt) de toon van auditieve objecten en identificeert de locatie van het geluid.

Kinesthetische First Access

Tast, druk, proprioceptie en temperatuur worden in de somatosensorische cortex van het brein verwerkt. De primaire motorische schors handelt motorische bewegingen af. De sensaties van de vecht/vlucht-respons worden afgehandeld door neurale activiteit in het limbisch systeem.

Fase 3. F2 – Onze 2e mentale kaart van de wereld: we voegen persoonlijke betekenis (taal) aan de informatie toe (Linguïstisch)

het-nlp-communicatiemodel

In F2 koppelen we een betekenis aan FA door het te transformeren en het in taal te coderen. We labelen de zintuiglijke ervaring (interne beelden, geluiden, gevoelens, smalen en geuren) nu met taal, waardoor we persoonlijke betekenis creëren en waardoor we onze dagelijkse bewuste aandacht vormen. Op deze manier vormen we onze ‘linguïstische kaart’, oftewel ‘linguïstische representatie’. Dat doen we door middel van conditionering: we vergelijken en ‘mappen’ de stroom zintuiglijke informatie met eerder gecodeerde representaties, alvorens we er een linguïstische beschrijving aan labelen.

Ook komen er niet-zintuiglijke filters aan te pas (zintuiglijke filters vonden plaats in FA).

nlp opleiding met korting

Fase 4. Output van gedrag en taal – De gedragsrespons als gevolg van de linguïstische kaart (Programmeren)

Onze interne en externe output-patronen, als gevolg van wat verwerkt is in de vorige stappen. Dat kunnen zijn:

  • Expliciet gedrag
  • Verbale expressie
  • Subtiele non-verbale externe shifts
  • Interne shifts

Na alle vier de fases heb je de structuur van de subjectieve ervaring

Deze huidige toestand bestaat, binnen een bepaalde context, uit:

  1. Interne weergave: de representatie (wat zie, hoor en voel ik in gedachten).
  2. Kernwaarden of criteria (wat je belangrijk vindt en waarin je gelooft).
  3. Interne toestand (emoties: in wat voor stemming ben ik?)
  4. Extern gedrag: woorden en daden.

De term NLP, uitgelegd aan de hand van het NLP communicatiemodel

Het NLP Communicatiemodel dient als een mooie basis, en zelfs bijna als samenvatting, om NLP uit te leggen. De term staat voor Neuro-Linguïstisch programmeren. Neuro staat hierbij voor het centrale zenuwstelsel. Linguïstiek staat voor gesproken taal en lichaamstaal. Programmeren wil zeggen dat we actief dingen gaan aansturen, je eigen brein en dat van anderen wel te verstaan. Hoe dat precies allemaal zit, leer je in een NLP Practitioner Opleiding.

Tot slot hebben we nog gratis bronnen voor je

Gerelateerde artikelen: ook interessant?

Bedankt voor het lezen. Reageer even hieronder en dan zal ik reageren. En... sharing is caring!