In dit artikel leer je hoe je beter wordt in (actief) luisteren naar een ander. Bij het opbouwen van een verbinding met andere mensen, kunnen luistervaardigheden goed van pas komen. Luister dus goed naar deze tips en regels om de beste luisteraar te worden!

De belangrijkste tip voor betere luistervaardigheden: wees stil en geef niet te snel advies

Regelmatig kom ik met een aantal vrienden bij elkaar voor een mastermind-groep. Tijdens zo’n bijeenkomst mag iedereen om de beurt een kwartier lang vertellen hoe het met hem gaat. Wat we allemaal als het meest fijne aspect van de avond ervaren, is dat we lekker kunnen uitpraten.

Kennis wil een stem. Wijsheid wil luisteren. Een dwaas man denkt: dat weet ik al. Zo voorkomt hij dat hij nieuwe dingen ontdekt. Een wijs man denkt: ik ken het hele verhaal nog niet. Hij opent zichzelf voor nog meer wijsheid.

En wat doen mijn vrienden en ik terwijl die ene persoon aan het uitpraten is? We luisteren, knikken, tonen begrip en laten onze adviezen en eigen ervaringen achterwege totdat de persoon die aan de beurt was met spreken, uitgepraat is. Dit is het grootste wat je kunt doen om je luistervaardigheden te verbeteren.

Het grootste communicatieprobleem is dat we niet aan het luisteren zijn om te willen begrijpen. We luisteren om te kunnen antwoorden…
– Stephen R. Covey

24 extra luister-tips om je luistervaardigheden te optimaliseren

  1. Nooit mensen onderbreken als ze praten. Mensen willen hun hart luchten en daar is een luisterend oor voor nodig. Meester-luisteraars onderbreken nooit (en laten zich ook niet onderbreken).
  2. Meester-luisteraars pauzeren twee seconden voordat ze antwoorden. Hierdoor weten ze zeker dat de andere persoon uitgesproken is. Je gezicht absorbeert en reageert… en dan pas antwoord je.
  3. Luister met compassie: je luistert dan met maar één doel: de ander helpen zijn hart te legen. Dit betekent onder andere dat je je mond dichthoudt zodat de ander zich volledig kan uiten. Luister gewoon met volle aandacht tot alles eruit is.
  4. Oordeel niet over datgene wat de ander aan het vertellen is. Dit is niet alleen een essentiële luistervaardigheid, het is ook een prachtig cadeau wat je de ander geeft. Dat betekent onder andere dat je de andere persoon niet verwart met het verhaal over die persoon, oftewel de droom over wie de andere persoon is.
  5. Als iemand een verhaal aan het vertellen is aan een groep en onderbroken wordt, ben jij de eerste die haar vraagt door te gaan met het verhaal.
  6. Vraag door. Bemoedig de ander om meer te vertellen, bijvoorbeeld over een probleem. Laat de ander meer praten door steeds verbaal wat korte, erkennende respons te geven: “Aha, mmm, ja, is dat echt waar? O, Serieus? Hah dat is zo cool! Dat is echt interessant! Ik zie wat je bedoelt. Wat leuk, vertel me er meer over. Daar zou ik graag mee over willen horen.” Bonus: hoe meer de ander vertelt, hoe meer jij op patronen kunt letten zodat je daarmee rapport kunt maken.
  7. Probeer nooit de ander te ‘repareren’, herstellen of niet meer te laten voelen wat hij/zij voelt. En doe al helemaal niet alsof je ‘degene bent die het weet’ of ‘de verlichte’.
  8. Wat doe je dan wel? Je hebt een houding van tolerantie, empathie en medeleven voor de ander: ‘Ben je in de war? Wees dan gewoon in de war. Ben je bang? Wees maar bang. Brand je van woede? Laten we die woede maar laten branden en ontdekken wat er gebeurt.’
  9. Luister om te begrijpen, niet om te reageren. En al helemaal niet om te reageren met tweedehands antwoorden die je uit je hoofd hebt geleerd, die niks te maken hebben met de onmiddellijke ervaring uit de eerste hand in het hier-en-nu.
  10. Vraag hoe het probleem opgelost kan worden.
  11. Geef je advies of mening enkel als daar om gevraagd wordt.
  12. Wanneer mensen je een vraag stellen: vraag ze waarom ze je die vraag stellen, en vraag ze op te helderen wat ze bedoelen.
  13. Neem een houding aan waarin je echt wil luisteren en oprecht wil begrijpen wat de cliënt vertelt.
  14. Stel een diepere vraag.
  15. Stel een reflectievraag.
  16. Onthoud waarover verteld is en praat daar later over. Dit kan ook gebruikt worden voor terugkerende humor om de coaching-sessie wat vrolijker te maken.
  17. Je kunt ook non-verbale erkenning geven: hoofd knikken, je gezichtsuitdrukkingen matchen met wat er verteld wordt, open en ontspannen lichaamsuitdrukking, oogcontact etc.
  18. Parafrase: de boodschap van de client in je eigen woorden samenvatten.“Ik wil zeker weten dat ik je goed begrepen heb. Wat ik je hoor zeggen is…”
  19. Parafraseer ook op gevoelens: “Ja ik begrijp dat… ik snap dat je… voelt.”
  20. Als je voortaan jezelf betrapt op het vanuit je eigen perspectief praten: zeg dan sorry en beken dat je niet bezig was met het begrijpen van de andere persoon.
  21. Bouw vanuit de woorden die de cliënt gebruikt. Dit heet ‘echoing’: precies terugreflecteren, zowel woorden als fysiologie. Dit is dus niet hetzelfde als actief luisteren (parafraseren etc.). Vaak is echoën beter dan parafraseren voor rapport om misstanden te voorkomen. Je praat door te echoën automatisch ook in de taal van de client. Doe dit vooral bij bepaalde sleutelwoorden en woorden die ze vaak herhalen. Dit zijn hun persoonlijke trance woorden. Als de client zegt: “Ik werd verliefd op mijn baan” echo je die zin in precies dezelfde volgorde, stem, taal en gebaren. Dan hoeven ze ook niet te ontcijferen wat je zegt. Zo maak je een diepe band met de client. Als je het gesprek verder wil leiden, bijvoorbeeld door jouw ervaring over het onderwerp ‘werk’ te vertellen, doe je dat ook in hun woorden om ze steeds meer te betoveren.
  22. ‘Utilisatie’ is een NLP-techniek die onmisbaar is bij luistervaardigheden. Luister en gebruik. Dit is met name interessant aan het begin van een gesprek. Zie of hoor wat er op dat moment gaande is in die persoon en ga daar op in. Merk dingen op die in de belevingswereld van de client gebeuren en gebruik ze direct als eerste gespreksonderwerp.
  23. Empathisch luisteren:
    1. Bij echoën wat de cliënt zegt: “Je hebt een probleem met je baas.” Bij parafraseren: “Begrijp ik goed dat je een meningsverschil met je baas hebt?”
    2. Emotie benoemen: “Je voelt je gefrustreerd.”
    3. Combineer die twee: “Je voelt je gefrustreerd om school.”
    4. Verder reflecteren met statements waarmee je tussen de regels leest: je vindt dat…
  24. Breng jezelf in een meditatieve – dus alerte – gemoedstoestand. Dat doe je door steeds je adem te volgen wanneer je merkt dat er piekergedachten opkomen tijdens je gesprek. Dit werkt als een patroononderbreking voor het gepieker. Doe dit iedere keer als er afleidende gedachten komen. En als je weer huis bent, mediteer dan vaker zodat je eenvoudiger in contact raakt met het hier-en-nu.

Naar de ziel van iemand anders luisteren in een toestand van openheid en ontdekking, kan zo ongeveer de grootste dienst zijn die de ene mens de andere kan bewijzen.
– Douglas V. Steere

Het mooiste geschenk dat we een ander kunnen geven, is onze aanwezigheid.
– Thich Nhat Hanh

Bekijk ook onderstaand boek van Thich Nhat Hanh over luisteren met compassie:

Hierna lezen:  Hoe begin je een gesprek met iedereen? 12 power-tips [Contact maken]

Een ander essentieel aspect aan goed kunnen luisteren, is het negeren van jezelf…

…Let op de ander. Let niet in gedachte op jezelf. Of beter gezegd: het beeld van jezelf. Wanneer je niet goed aan het luisteren bent naar iemand, ben je ondertussen naar een heel ander ‘persoon’ aan het luisteren.

Die persoon, oftewel persoonlijkheid, zegt dan het volgende: ‘Zie ik er nu cool uit? Ruikt mijn adem niet? Wat vindt de ander van mij?’

Niet zo vreemd dat ik een slechte luisteraar ben. Ik ben namelijk half met mijn aandacht bij de ander, en half met mijn aandacht bij die kleine persoonlijkheid van me.

Die kleine persoonlijkheid noemen we ook wel het ego. Het doel van die persoonlijkheid is om zoveel mogelijk schade te berokkenen aan relaties en taken. Het eist alle aandacht op. Dit is simpel opgelost: let op de ander. Niet op jezelf.

Je kunt niet op jezelf letten, want je bent al jezelf. Het beeld van jezelf waar je continu op let, bestaat eigenlijk helemaal niet. Let dus volledig op de andere persoon.

Oefening: beter en dieper leren luisteren

  1. Neem een oefenpartner.
  2. Erken de oefenpartner waarmee je bent en vraag elkaar of je elkaar bereid bent te vertrouwen gedurende de komende tien minuten.
  3. De ander laat weten dat hij / zij vertrouwd kan worden: ‘Je kunt me vertrouwen.’
  4. De ander begint nu met vertellen over iets. Het onderwerp mag zelf gekozen worden.
  5. Geef de ander nu je onverdeelde aandacht en luister met een open hart. Ik wil niet dat je coacht. Ik wil niet dat je helpt. Ik wil niet dat je de ander troost en omhelst. Ik wil niet dat je de ander een Kleenex geeft. Ik wil niet dat je lacht en zegt: ‘Ik ook, ik ook!’ Of wat dan ook om het jezelf comfortabel te maken. Het enige wat ik wil dat je doet, is je onverdeelde aandacht en respect te geven van het luisteren zonder oordeel.

Wanneer je praat, herhaal je alleen maar wat je weet. Maar als je luistert, zou je iets nieuws kunnen leren.
– Confucius

Bekijk onderstaande video met 7 extra luistervaardigheden

ICM-opleidingen heeft 7 extra vaardigheden voor je op een rijtje gezet in onderstaande video. Daarnaast zijn luistervaardigheden een sterk terugkomende onderdelen van NLP-opleidingen.

Hierna lezen:  Charisma Uitstralen? 28 Tips Die Altijd Werken [HowTo]

Dit was het artikel met alle luister-tips!

Tot slot hebben we nog gratis bronnen voor je:

Gerelateerd: lees verder...