Jezelf zijn – Wat is je ware essentie?

Jezelf zijn en je ware essentie kennen, is die vraag wel te beantwoorden? En wat is trouwens de ervaring van gewoon jezelf zijn? Dan ben je in ieder geval helemaal vrij. Lees dit artikel voor een diepe kijk in je zuivere essentie.

In het leven hebben we rollen (en wat je hebt, kun je niet zijn)

In ons leven hebben we altijd een rol. Elke rol bestaat uit een combinatie van waarden (criteria), overtuigingen (beliefs) en een zelfbeeld, verbonden met capaciteiten, gedrag in een omgeving. Hoe meer rollen we hebben, hoe rijker ons leven is.

Op het moment dat we soepel van rol kunnen wisselen, hebben we een ideale situatie veroorzaakt. Maar meestal zitten we vast in bepaalde rollen… We zeggen dan: zo ben ik! We zeggen dan: ik ben student, collega, echtgenoot etc. Maar is dat echt wie je bent, of zijn dat rollen die je hebt? Je hebt sub-persoonlijkheden en je hebt rollen. Wat je hebt, dat ben je niet. Door rollen te leren los te laten, ben ik bezig de relatie met mijzelf te herstellen en een rijker leven te creëren, een fundamenteel aspect van persoonlijke groei. Wie je bent is het bewustzijn en de essentie achter die rollen. Het leven is een gemaskerd bal: hoe groter je koffer, hoe meer je kunt spelen. ‘Persona’ is een ander woord voor masker. Leer je rollen te spelen als een goede acteur. De acteur is meer dan al zijn rollen.

We identificeren ons echter met onze rollen…

jezelf zijn Goed, nu weten we: ‘Ik heb een rol, maar ik ben die niet!’ Helaas is het zo eenvoudig nog niet om daar ook naar te leven. Voor de rollen die we graag willen, is het moeilijk om uit de identificatie te stappen, om te beseffen dat we ze niet zijn. Op een bepaald moment moet je in staat zijn om bijvoorbeeld de rol van moeder, of vader, los te laten, ten behoeve van de groei van de kinderen. Het is niet zo dat wanneer je de biologische capaciteiten hebt om kinderen op de wereld te zetten, je op een later punt in de tijd nog steeds de capaciteiten hebt om het kind op te voeden. Het kind kan fysiek gezien gezonder worden dan de ouders, waardoor de rollen van verzorger omgedraaid dienen te worden.

Een ander soort voorbeeld: een belangrijk aspect van moederschap is bescherming bieden. Kinderen kunnen niet in hun eigen kracht komen staan, wanneer moeder deze bescherming, ook op latere leeftijd, niet kan stoppen. Dan komen kinderen er niet aan toe om de bescherming in zichzelf te ontwikkelen. Dan ben je sterk geïdentificeerd met de rol van moeder en dan kun je dat niet loslaten. Een valkuil is dus om ons te hechten aan onze rollen, door die identificatie.

Deze onechte identificatie vindt op allerlei niveaus plaats

jezelf zijn

Je kunt je identificeren op verschillende niveaus, bijvoorbeeld op het niveau van omgeving. Bijvoorbeeld: ik BEN Nederlander. Zonder identificatie ervaar je het eerder als: ik ben in Nederland geboren of ik woon in Nederland. Er is ook identificatie met steden, wijken etc. Door identificatie wordt de ander een bedreiging. Als we kunnen zeggen: we zijn wie we zijn, en er is alleen plaats-verschil (jij woont in Amsterdam en ik woon in Rotterdam), dan is er meer vrijheid en verdwijnt het vijanddenken.

Ik ben wie ik ben en ik doe wat ik doe. Ik beperk mijn zijn niet tot een gedrag, ik ben meer dan wat ik doe: ik ben niet mijn gedrag, ik ben veel meer dan mijn gedrag. Als je een identificatie hebt op het niveau van kunnen (capaciteiten), dan ben je niets op het moment dat je iets niet kunt. Dan ben je niemand. Je gaat jezelf al afwijzen voordat een ander het doet. Zelfafwijzing is een stuk minder pijnlijk dan afwijzing van de ander krijgen. Echter, je zult nimmer vervulling krijgen.

In plaats van te zeggen: ‘Ik heb gefaald een ik voel me rot,’ zeggen velen helaas: ‘Ik ben een faler.’

Bijvoorbeeld: in de winkel biedt een medewerker een kind een plakje worst aan. Moeder zegt dan: ‘Heb je dat aangenomen? Schande, je mag geen plakje worst aannemen!’ Het kind gaat dan de volgende keer nee zeggen tegen een plakje worst, nog voordat moeder ‘nee’ kan zeggen en zo blokkeren we onze capaciteiten en mogelijkheden. Als dat kind zich op dat moment en in zijn verdere leven identificeert aan zijn capaciteiten en mogelijkheden, gaat hij het zwaar krijgen… Of neem het voorbeeld van een schilder die op capaciteitsniveau geïdentificeerd is: ‘Ik ben wat ik kan. Vallen zijn capaciteiten van schilderen weg, denkt hij: ‘Ik ben niks meer.’

Identificatie op overtuigingsniveau is ook een verradelijke: ‘Ik ben wat ik geloof!’ Of: ‘Ik ben wat ik denk!’ Dat zie je veel terug bij mensen die ideologieën aanhangen, zoals: ik ben een Moslim, Christen etc. In plaats van: ik kies voor deze religie of deze manier van zingeving. Als er dan een discussie komt, is er een gevoel van persoonlijke afwijzing, omdat de gelovige met er met zijn identiteit aan gehecht is. Als iemand het niet eens is met wat hij gelooft denkt hij: “Hij wijst mij af.” Zo ook met partijpolitiek met een bepaalde ideologie. Je kunt niet meer zelf denken, en de ideologie geeft jouw denkrichting aan: ‘anders denken’ betekent dan: afgewezen worden. Door deze onechte identificatie (met land, stad, wijk, geloof, baan etc.) wordt de ander een bedreiging.

Waarom zou ik me onthechten van die identificatie met rollen?

jezelf zijn

We zitten vast in rollen. Een ongezond voorbeeld hiervan: de rol van directeur op het werk nemen we mee naar ons leven thuis, voor ons gezin, voor onze vrienden, voor onze buren en voor onze hond. Weet dus waar je rol begint en waar het ophoudt, én waar de volgende begint. Zo wordt de kwaliteit van iedere rol ook versterkt.

We kunnen niet zonder rollen, we hebben altijd een interface nodig. Door een rol te kunnen loslaten en bewust te zijn waar een rol begint en ophoudt, kun je bewuster en met meer kwaliteit de rol vervullen. Door de rol los te laten, word ik beter in het vervullen van de rol. Natuurlijk blijf je biologisch vader of moeder, maar je moet weten waar de rol begint en ophoudt, en onderscheid maken tussen jezelf en je rol. Je bent veel meer dan de rol. Sommige rollen vervullen we, en sommige rollen vergroeien we. Soms persen we ons in een rol, alsof het moet. Door dat los te laten, krijgen we expansie en vrijheid.

Ik ben niet mijn verstand, intellect, ego of herinneringen. Ik ben niet mijn organen en lichaamsdelen (oren, tong, neus, ogen, huid, spraakorgaan).

Maak onderscheid tussen ‘zelf’ en ‘rol’. Je bent veel meer dan die rol. “Zo ben ik” is dus beperkend. Beter is: “ik heb…{lagere logische niveaus}” Je bent het bewustzijn achter de rollen. Zeg dus: “ik heb de rollen {ABC}” In plaats van: “Ik ben directeur.” Elke rol in het leven is geldig gedurende een bepaalde tijd. Biologisch gezien blijf je natuurlijk wel moeder, maar de rol van moeder houd je niet voor altijd. Alles wat je hebt kun je vroeg of laat verliezen. Dat ben je dus niet: je baan, je geloof, je lijf, je geslacht etc. Daarentegen: wat je bent kun je niet verliezen. Dat is spiritueel ontwaken: Je ontwaakt uit de identificatie met rollen, denken, vormen, materie etc.

Er zijn dingen in het verleden gebeurd, maar dat is niet wie je bent. Het verstand doet geloven van wel, want het wel het gevoel van ‘ik’ versterken.

Ontmoet mensen die je kent zonder hun of jouw verleden te ontmoeten. Ontmoet ze niet als een lopende persoonlijke geschiedenis. Bijvoorbeeld bij je familieleden. Als je over de conditionering van een persoon denkt, dus zijn of haar verleden, denk je dat je interacties hebt met andere mensen, maar er is daar niemand, alleen een hoopje met conditionering (eigenlijk een grote hoop). Er is niemand thuis. Dat is niet wie ze zijn. Waar je niet over kunt denken in de andere persoon, dat is wie ze zijn, en dat is wie jij bent.

Wie ben ik? Dat weet je! – Dat kun je niet in woorden zetten

jezelf zijn

De laagste vier niveaus gaan over ‘hebben’. Ik heb: gedrag, capaciteiten, overtuigingen en waarden. Ze hebben allemaal iets verbaals: je kunt er woorden aangeven. ‘Wie ben ik’ is echter nooit te omschrijven, niet te definiëren en nooit volledig te bevatten. De vraag is : Wie ben ik? Ik heb waarden en overtuigingen. Ik heb geen identiteit, ik ben die persoon. Ik heb geen identiteit, maar ik ben dat! Nu neem je misschien de identiteit aan van bijvoorbeeld een student, wat eigenlijk een rol is. Wie is degene achter al die rollen?

Het is moeilijk om contact te krijgen met essentie en pure energie zonder dat er taal en denken tussen komt. In de Tao Te Ching staat: ‘Als je erover kunt praten, is dat het niet.’

Wie ben ik? Dit is een essentieel spirituele vraag. Is die vraag te beantwoorden? Dat is een goede vraag. Er is geen verbaal antwoord te geven, maar het is een ervaring van zelf zijn. Als je er bent, dan weet je het. We willen het zo graag voelen. En dan in elk aspect van ons dagelijks leven. Jezelf zijn is een fundamentele paradox. De woorden en behoeften vallen weg, je kunt het toch niet uitleggen. Als je het bent, dan weet je het! Het is de bedoeling dat je wordt wie je bedoeld bent te zijn. Dat is je potentieel. Dit kun je actualiseren op het niveau van zingeving: een niveau hoger dan je identiteit…

Geef expressie aan je zingeving, dan weet je wie je bent

De essentie is er al, nu nog ermee naar buiten treden! Je leert wie je bent door expressie te geven aan je essentie. Al die expressie-mogelijkheden ondersteunen je zelfrealisatie. Je hebt gedrag die je expressie ondersteunt. Elke vorm van je expressie is een weerspiegeling van wie je bent. De hoogste vorm van kunst is levenskunst. Te leven naar hoe je leven bedoeld is, dat is een kunst. De bestemming is wie je bent. Een boom kan alleen maar een boom zijn, een kat is een kat. De mens echter is in staat om helemaal niet te zijn wie hij bedoeld is te zijn. Ga jezelf maar na, als je jezelf bent, dan voel je je vrij, liefdevol en meedogend. Iemand die zichzelf is, gaat geen anderen de les lezen. Alles wat je hebt, kun je verliezen (waarden, overtuigingen, capaciteiten, gedrag en omgeving) en dat ben je dus niet.

Op het niveau van identiteit ben je altijd geweest wie je moet zijn en zul je die ook altijd zijn.

Een schilder zoekt naar een maximale expressie van zichzelf door te schilderen. Door het zichzelf tot uitdrukking brengen door het schilderen, evolueert hij en wordt hij nog meer van wie hij is. Een schilder gaat schilderen om maximaal tot expressie te komen. Door dat te evalueren en die stroom op gang te houden, keer op keer, wordt hij een betere schilder en kan hij beter tot uitdrukking brengen wat hij bedoelt, en uiting geven aan wie hij is.

Laten we nu met andere ogen naar de logische niveaus kijken

jezelf zijn

Neem de logische niveaus nog eens voor je.

  • Omgeving is een expressie / het effect van mijn gedrag of gedragingen
  • Gedrag is een expressie van mijn capaciteiten.
  • Capaciteiten zijn een expressie van mijn denken (overtuigingen en waarden)
  • Denken (overtuigingen/waarden) is een expressie van wie ik ben

Van wie zijn we zelf een expressie? Als wij iemand zijn, waar komen we dan uit voort? We kunnen enkel voortgekomen zijn uit bewustzijn. We zijn een expressie van een hoger bewustzijn. Missie, wat boven identiteit staat, is in wezen onze kosmische identiteit. Onze missie is groter dan onszelf. Het stuurt ons leven, als we daarvoor kiezen tenminste. Onze missie is een expressie van hoger bewustzijn. Onze missie is ten dienste van de meest dierbare.

Buddha, Christus, Bahá’u’lláh… Enkele van de vele manifestaties die verwijzen naar waar wij een uitdrukking van zijn, wat ons leven stuurt als we daar voor kiezen, om een antwoord op ‘wie ben ik’ te vinden. Om een antwoord op de vraag ‘Waar ben ik zelf een expressie van,’ te vinden, vraag ik mij af wat het grotere zelf is waar ik deel van uitmaak.

Dat betekent dat de missie die boven mij staat, niet is wie ik ben. Dat wat we bij de ander brengen is wie we zelf zijn. We zijn zelf het cadeau. Dit is moeilijk te vatten op het moment dat je zelfbeeld laag is, maar je zelfbeeld is niet wie je bent. Wie je bent is een expressie van hoger bewustzijn van pure liefde, vrijheid, vrede, mededogen en jezelf zijn. Dit kun je eigenlijk niet beschrijven met worden, maar mensen doen op verschillende manieren toch pogingen: ons kosmisch bewustzijn, God, liefde, eenheid…

Ik ben niet een omgeving, ik heb een omgeving. Ik ben een missie, dit is de enige identificatie die geldig is. Het juweel in het hart van de lotus.

De twee hoogste niveaus, identiteit en missie, overstijgen het verbale. Ze zijn eerder ervaringen, of gevoelens: dingen die je voelt en weet. Dit is trans-verbaal: je kunt het niet met woorden beschrijven. Als je het bent, weet je het. Mensen schrijven er liedjes, gedichten, boeken etc. over, maar daarmee wijzen ze er slechts naar. Een gedicht hierover is ‘het’ niet. Het gaat erover. En het bijzondere is gelukkig: als we er zijn valt de behoefte voor uitleg weg.

De paradox: je hoeft jezelf helemaal niet te zijn in dit leven

Je hoeft eigenlijk jezelf niet te zijn. Jezelf ben je als je dood bent. Nu, in dit aardse leven kun je juist dingen gaan doen, in plaats van enkel ‘zijn’. Tegelijk is het zo dat, wanneer je ‘bent’ je de meest gave dingen kunt doen. Het is dus een paradox. Trump, Obama, grote sterren die wat bereikt hebben, die hebben ook een act gebruikt: ze waren zichzelf niet tijdens het neerzetten van hun prestaties door middel van hun act. Anders waren ze niet zo ver gekomen.  ‘Use it ‘ (de act/tools).

Je mag hier gerust moeite mee hebben. Die disbalans (tussen wat ik ben en mijn act) moet je juist toelaten, want alles wat in balans is staat stil: er is dan geen groei. Bovendien gaan mensen in hun laatste paar levensjaren pas ‘zichzelf ontdekken’. Tot die tijd kun je de ervaringen opbouwen die je tot die persoon maken, om vervolgens volledig jezelf te zijn als je sterft.

We zijn een deel van een groter geheel (dat Zijn gelijkenis in ons heeft gelegd)

jezelf zijn

We zijn zowel deel van de natuur, als deel van een nog groter geheel. Omdat we deel zijn van de natuur willen we hiervoor goed zorgen. Je bent ook deel van het groter geheel van het universum. En dat groter geheel heeft iets bijzonders met ons voor: het heeft Zijn eigen eigenschappen in ons gelegd. Ieder van ons heeft de energie die groot genoeg is om het zichtbare universum zichtbaar te maken. We zijn effectieve scheppers.

Deze wereld is een leerschool om te leren ‘sterven’. Niet letterlijk sterven, maar sterven voor alles wat we allemaal niet zijn. Sterven is de 4 lagere logische niveaus loslaten – alle niveaus onder het identiteitsniveau – om nieuwe mogelijkheden te creëren (opnieuw geboren worden in Christus: in een Christus-bewustzijn). Je identiteit blijft bestaan. Zo is ons leven een leerschool om bewust te kunnen sterven.

De bovenste twee niveaus (identieit en missie) hebben te maken met vrijheid, spiritualiteit, bewustzijn, tijdloosheid, transverbaliteit en pure energie. Dit kun je, zoals eerder besproken, niet in woorden zetten. De onderste 4 niveaus hebben te maken met binding, met tijd, materieel: de vorm die we aannemen voor een bepaalde periode om vervolgens deze weer los te laten.

Jezelf Zijn: Oefening – ‘Ik ben!’

jezelf zijn

De volgende oefening is een oefening van boeddhistische monniken. Eerst noteren zij en mijmeren zij over alle rollen die zij hebben, en vervolgens ontkennen zij.

Noem 20 verschillende rollen. Een rol is geen kwaliteit. Een rol is iets dat je kunt geven aan een acteur. Neem even de tijd om connectie te maken met de ‘internal state’ van de rol. Rollen die tijd vragen en investering krijgen, hebben het beste effect in deze oefening. Alle andere leden van jouw groep hebben jouw lijst met de 20 rollen, en jij hebt jouw lijst niet. Houd eerst even een pauze. Hierdoor weet je zelf niet meer precies in welke volgorde de rollen staan. Ook ben je een aantal rollen kwijt. Maak een cirkelvormige opstelling. Jij staat in het midden. In willekeurige volgorde noemen de groepsleden een rol. Verdeel deze rollen: 1. Wie begint met de eerste rol te noemen; 2. Wie noemt de laatste rol; 3. Wie stelt de vraag: wie ben je dan wel? Je doet dit als volgt:

Groepslid: ‘Voornaam (……), jij bent… (noem de rol) en maak oogcontact.’

Subject: ‘Nee, dat ben ik niet, dat is enkel een rol die ik een tijdje mag vervullen.’ Je zegt dit ongeacht wat je er bij voelt. Hoe sterker je identificatie met een rol, hoe sterker de weerstand tegen jouw eigen uitspraak.

Direct nadat alle 20 rollen zijn genoemd, stelt iemand de laatste vraag:

Groepslid:’ Wie ben je dan wel (zonder oogcontact)?’ Subject laat opkomen wat er gebeurt, voelt en neemt de tijd om te ervaren wat er gebeurt. Je kunt niet direct ervaren wat er gebeurt, je mind wordt even uitgeschakeld. Soms is er een ervaring van expansie, soms intens verdriet (‘ik kan mezelf niet zijn, ik ben dit wel!’). Soms verliest iemand zijn evenwicht. Laat het gebeuren. Laat gebeuren wat gebeurt. Voorbeelden van rollen: vader, zoon, broer, zoon, student, leraar, ondernemer, klusser etc.

Dus: vervul je zingeving, en word zo jezelf!

jezelf zijn

We zijn zelf engelen die door een fysieke ervaring gaan. Stel jezelf de juiste vraag, ben ik zelf de engel door wie ik geraakt zou willen worden? Hoe zou ik dan geraakt willen worden? De kwaliteit van de energie waarmee we ons begeven, heeft een direct effect op onze omgeving. Kijk door de pijn en de miserie heen en richt je op het licht: dat is liefde.

In eerste instantie ontwikkel je je niet voor jezelf. Maar als dienst aan de wereld. De beste dienst die je de aarde kunt verlenen is groeien, zodat anderen ook kunnen groeien. Dit kun je doen door kwaliteit van bewustzijn in te brengen. Dienstbaarheid zonder ego, behoefte en ten dienste van de ander. ‘De hoogst ontwikkelde is de grootste dienaar’ – Christus.

Dankje voor het lezen! Reageer even hieronder & deel dit met je vrienden! Ook geef ik je graag een cadeau: je mag mijn Praktische Mindfulness Training gratis hebben. Klik hier om toegang te krijgen.

Laat een reactie achter!

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *