Niet oordelen? Met deze 16 tips lukt het je eenvoudig!

Niet oordelen… Hoe fijn is het om met iemand te zijn die niet oordeelt! Je voelt je zo vrij als een vogel bij zo’n persoon en je hoeft je niet anders voor te doen. Jij kunt dit ook. Als jij dit ook doet, ervaar jij, en andere mensen, meer liefde, vreugde en vrijheid. In dit artikel lees je hoe jij kunt stoppen met oordelen.

Wat is niet oordelen? Laten we eerst kijken naar wat oordelen is…

Oordelen betekent dat je een vergelijking maakt tussen ‘wat is’ en ‘wat het zou moeten zijn.’ Je bent dan ontevreden met de huidige realiteit. Dat geldt bijvoorbeeld voor je emoties, maar ook voor de dingen die anderen doen of de dingen die überhaupt gebeuren.

Oordeel betekent ook: iemands onbewust gedrag verwarren met wie die persoon is, of je eigen onbewustheid op iemand projecteren en dat verwarren met wie die persoon is.

Níet oordelen is inzien dat het gedrag van andere mensen pure conditionering is: het is niet wie ze zijn, maar wie ze voordoen te zijn. Begin met jezelf niet meer te oordelen, en ga dan door met het niet meer oordelen van andere mensen. Heb je bijvoorbeeld een partner? Heb dan complete acceptatie van je partner zoals hij of zij is.

Wij zijn altijd nieuw. Wij zijn dus niet onze conditionering.

Niet oordelen betekent echter niet dat je geen ruggengraat hebt als iemand iets verkeerds doet: je kunt prima gedrag van iemand benoemen wat anders moet. Doe dat terwijl je alert en aanwezig bent, dus zonder inmenging van het ego, zonder oordeel.

Pure aandacht zonder oordeel is de hoogste vorm van menselijke intelligentie en een uiting van liefde.

Hoe doe ik dat? Niet oordelen over anderen (en mezelf)?

Tip 1 – Kijk niet naar de conditionering, maar naar de mens

Ontmoet mensen die je kent zonder hun of jouw verleden te ontmoeten. Ontmoet ze niet als een wandelende persoonlijke geschiedenis. Bijvoorbeeld bij je familieleden. Als je over de conditionering van een persoon denkt, dus zijn of haar verleden, denk je dat je interacties hebt met andere mensen, maar er is daar niemand, alleen een hoopje met conditionering (eigenlijk een grote hoop).

Er is dan niemand thuis. Dat is niet wie ze zijn. Waar je niet over kunt denken in de andere persoon, dat is wie ze zijn, en dat is wie jij bent.

Tip 2 – Verwar het onbewust gedrag van mensen niet met wie ze zijn

Hoe doe je dat, niet oordelen? Verwar het onbewust gedrag van mensen niet met wie ze zijn. Heeft iemand iets slechts gedaan, zoals liegen? Zie dat liegen als ongewenst gedrag en laat dat niks zeggen over wie deze persoon is. Sterker nog: noem vooral ook het goede in mensen als ze iets slechts hebben gedaan.

Tip 3 – Raak verlost van je verstand

niet oordelen

Niet oordelen kun je ook bereiken door ‘je denken’ te kalmeren. Hoe anders is de lading van je beleving als je eventjes niet hevig nadenkt! Soms kijk je voor een moment naar de natuur en zijn je gedachten stil, vóórdat je gedachte het misschien besloten heel mooi te vinden (wat weer een concept is). Je interpreteert even niet wat je ziet. Perceptie vindt plaats in plaats van conceptie. Je weet even niks.

Waar je niet over kunt denken in de andere persoon, dat is wie ze zijn, en dat is wie jij bent.

Tip 4 – Misleid jezelf niet met verhalen en gedachten (het ego) – Houd het bij de feiten door in het hier-en-nu te blijven

Situaties maken je niet ongelukkig, ze kunnen je hoogstens fysieke pijn geven. Gedachten maken je ongelukkig, net als interpretaties en verhalen die je jezelf wijsmaakt, vaak in de vorm van klagen. Dit geeft ons gelijk en de ander ongelijk. En het plaatst ons in een positie van verzonnen superioriteit. Het ego heeft deze gecreëerde vijanden nodig. ‘Wat een verschrikkelijke dag. Hij heeft me in de steek gelaten.’

Doe daarentegen liever het volgende als je lijden, ongelukkigheid en problemen ervaart: blijf in het nu. Ongelukkigheid, gedachten, verhalen en problemen kunnen er niet overleven. Lijden begint als je situaties labelt als ongewenst of slecht: als je een situatie verafschuwt.

Zonder verhaal zijn we vervuld.

Zit je in zo’n situatie, houd het dan bij de feiten: ‘Ik ben gevallen, in de modder, in de regen. Ik heb het vliegtuig gemist. Het kopje is gebroken.’ Oordeel deze situatie niet als slecht, goed of pijnlijk. Kun je dat moment accepteren, met alles wat erin gebeurt? Als je het laat ‘zijn’, komen er enorme krachten vrij.

Tip 5 – Stop met ‘labelen’

niet oordelen

Het mentaal labelen, wat is dat? Laten we wat voorbeelden pakken. Je denken kan een boom niet kennen. Alleen feiten en informatie over de boom. Mijn denken kan jou niet kennen, alleen feiten, oordelen, labels en meningen over jou. Je plakt labels op iets en het wordt daardoor meer en meer ‘dood’.

Als je alleen maar denkt, en onmiddellijk denkt over wat je ziet, zie je geen echte schoonheid. Labels hecht je er dan aan. Je loopt dan oppervlakkig in een park: ‘Oh wat een mooie bloemen. Oké wat is het volgende om aan te denken? Oh ja ik moet dat afhebben, en dat belangrijke ding…’ Als je niet echt keek, beleefde je op dat moment een herinnering van lang geleden als kind, toen je zag hoe mooi een bloem was, in plaats van in het nu naar de bloem te kijken om het te ontdekken.

Lees ook het artikel over spiritueel ontwaken. Je zal in het hier-en-nu misschien ook merken dat je compulsie om je ervaringen en zintuiglijke waarnemingen te labelen, verdwijnt. Je kunt dan iets zien, horen of aanraken zonder daar meteen een label op te plakken, het iets te noemen, er een conclusie over te hebben, het ergens mee te vergelijken… Je kunt bij een boom of bloem zijn, en gewoon kijken.

Als je labelt, zeg je: ‘Oh, oké ik weet nu wat het is.’ Dan mis je de diepte, mysterie en maak je er geen contact mee. Je mist de essentiële realiteit ervan. En de verrassing is: je doet dit ook met jezelf: je hecht concepten en labels aan wie je denkt dat je bent, en dan mis je de diepte van je eigen wezen.

Hoe simpel zou het leven zijn? Het regende, hij heeft niet gebeld. Ik was daar. Hij was niet daar. Dat is alles.

Tip 6 – Wees geoefend in het niet-oordelen

Ook al denk je dat je bezig bent met niet oordelen, het zou zomaar kunnen dat je het alsnog aan het doen bent. ‘Ik moet accepteren dat ik in een slechte plek woon.’ Waar is de acceptatie dan? Dan heb je het al als slecht geoordeeld.

Hoe het dus niet moet: ‘Ik moet accepteren dat ik de komende 25 jaar van mijn leven heb weggegooid, dat ik vast zit, dat ik ziek ben…’ Het enige wat je hoeft te accepteren is de realiteit van dit moment. Misschien is er pijn, maar niet het verhaal eromheen. Pas dus op. Duik niet in het verhaal. Blijf bij de eenvoud van wat er is. Benoem de situatie. Dit is de situatie, en voeg er niks aan toe. Je interpreteert niet voor een tijdje.

Tip 7 – Ga ervan uit dat iedereen zijn best doet

niet oordelen

Als je ervan uitgaat dat iedereen zijn best doet, zal je merken dat je geen oordeel meer voor ze hebt.

In plaats van het duister te bestrijden, breng je het licht.

Tip 8 – Leer de vaardigheid ‘Kalibratie’

Door te kalibreren, beschik je over meer informatie over of er veranderingen plaats hebben gevonden bij de ander. Belangrijk is om het bij die informatie te houden, en om vervolgens te vragen wat er precies aan de hand is. Daar gaat de volgende tip over.

Tip 9 – Stel vragen

Als je vragen stelt, haal je meer daadwerkelijke informatie naar de oppervlakte, waardoor de verhalen en oordelen geen kans meer krijgen om te overleven. Om het in de TOTE-filosofie te stellen: met een vraag ben je de ultieme ‘test’ aan het uitvoeren voordat je overgaat tot ‘exit’. Dit voorkomt gedachten lezen.

Tip 10 – Observeer!

Observeer en ervaar wat zich in het hier-en-nu voordoet. Zonder het te willen veranderen, kijk je naar je eigen gevoelens, lichamelijke sensaties, emoties, gedachten en gebeurtenissen. Doe je dit bij een ander, observeer dan alles wat je kunt zien en horen, zonder interpretaties daarvan.

Tip 11 – Wees je er enkel bewust van dat je aan het oordelen bent

niet oordelen

Het is erg krachtig om alleen al bewust te worden van iets dat je doet. Dat zorgt er al voor dat 90% van het werk gedaan is. Dit zorgt er al voor dat het heel eenvoudig voor je wordt om niet meer te oordelen.

Tip 12 – Begrijp de ander

Doe je best om de ander te begrijpen in plaats van de ander te beoordelen. Zet jezelf in de schoenen van de ander. Lees hier meer over in het artikel over empathie.

Tip 13 – Ontwikkel de eigenschap ‘proactiviteit’

Proactieve mensen oordelen niet, doordat ze altijd een keuze hebben tussen twee dingen:

  • Als ze wat aan een situatie kunnen doen, dan doen ze wat aan de situatie.
  • Als ze niks aan de situatie kunnen doen, dan accepteren ze de situatie.

Tip 14 – Train jezelf in acceptatie

Accepteer de persoon voor wie hij/zij is en accepteer de situatie zoals het is, zonder de persoon of de situatie te willen veranderen.

Tip 15 – Heb lief: je zal altijd weer terugkeren naar liefde

Houd van de ander, houd van jezelf en houd van de situatie. Je zal altijd terugkeren naar liefde. Hoe snel zal jij hier naar terugkeren?

Denk voor één seconde dat God dit mens geschapen heeft. Beledig je dit mens met je oordeel? Dan beledig je God.

Tip 16 – Leer niet-oordelen van Alan Watts & Eckhart Tolle

Er is niet echt een boek dat expliciet over niet-oordelen gaat, maar de boeken van Alan Watts – en met name de boeken Eckhart Tolle – zijn doordrenkt met manieren om niet te oordelen. Niet labelen, de conditionering loskoppelen, het verstand kalmeren, geen verhalen eromheen verzinnen, observeren en accepteren. Het zit er allemaal in!

Wat zijn jouw ervaringen met niet oordelen? Laat het weten in de reacties.

Tot slot hebben we de volgende bronnen voor je:

Gerelateerd: Lees verder...

Stel hier je vraag over dit artikel of geef een tip of compliment. En... sharing is caring!

  • Rico
    Beantwoorden

    Dag Rubin,

    Ik lees veel artikels van je heb er veel van geleerd bedankt. Heb even een vraag over dit artikel. Als ik aan het oordelen ben of verhalen aan het maken ben of gewoon functioneel aan het denken ben, dan gebeurd dit middels de stem in mijn hoofd (het denken/ego) Kun je zonder deze stem oordelen/verhalen maken of functioneel denken? Er zijn ook situatie’s die je begrijpt maar waar je niet over hoeft te oordelen. Ik denk dat die stem normaal is en dat het een vorm is van auditief denken, maar hoe zit het met beelddenkers (visueel) die denken toch middels plaatjes in gedachten, hebben die geen stem in een hoofd? als dat niet zou zijn, dan zouden die niet kunnen oordelen en verhalen maken en weinig last hebben van hun ego. mvg Rico

    • Rubin Alaie

      Hartelijk bedankt dat je ze leest Rico!

      Als ik zo in mijn omgeving kijk, dan zou ik persoonlijk je vermoeden zeker kunnen bevestigen dat de beelddenkers minder ‘last’ hebben van oordelen / verhalen / interpretaties / ego. Ik hoor van veel auditieve denkers dat zij daar meer mee te maken hebben. Bij deze mensen komt het stemmetje eenvoudiger om de hoek kijken dan bij beelddenkers, maar beelddenkers hebben hem dus ook denk ik. Het is ook niet verkeerd dat we allemaal een ego hebben (die ook soms eens om de hoek komt kijken). Dat hoort bij het leven.

      Kun je zonder deze stem oordelen/verhalen maken of functioneel denken?

      Leren om niet te oordelen is geen exact vak zoals het leren van het doen van de belastingaangifte dat wel is. Bij het leren van het doen van je belastingaangifte zijn er gewoon regels die op 1 manier uit te voeren zijn, maar bij het leren om niet te oordelen is het allemaal niet zo exact. Dus het zou zomaar ook kunnen om ook zonder de stem te oordelen of functioneel te denken. Ik heb mijzelf er in ieder geval niet zo vaak op betrapt (ik heb een sterk auditief denken) maar ik hoor soms wel eens van andere mensen dat ze denken en verhalen maken in beelden, maar het kan dus wellicht wel.

  • Rico
    Beantwoorden

    Bedankt voor je uitleg Rubin,

    Het stemmetje komt bij mij te vaak om de hoek kijken terwijl je situatie’s ook zonder dat stemmetje kunt begrijpen. Als een auto voor je te langzaam rijd, dan hoef je dat niet tegen jezelf te vertellen, het nadeel is ook nog dat je in een langer verhaal terecht kunt komen. Als ik in gedachten opneem welke boodschappen ik moet doen is die stem er ook maar dit is functioneel dus oké. Ik begin het te begrijpen ook aan de hand van je andere artikels over het denken. Mooi! 🙂
    mvg Rico