modelleren

Modelleren: Hoe je in een oogwenk nieuwe skills leert

Het advies ‘Wees jezelf’ is een slecht advies als je dit advies als excuus gebruikt om niks te hoeven doen, om geen doelen te hoeven stellen en om niet vooruit te gaan. Wat als het tegenovergestelde van dat advies juist het beste is? Waarom jezelf zijn als je de president, een held of een superster kan zijn? Het kan met modelleren!

Wat is modelleren?

Alles wat een mens kan doen, kan jij ook. Wat maakt jou anders dan wereldberoemde topsporters en performers? We zijn allemaal mensen. Bij modelleren nemen we uitstekende mensen als voorbeeld. Daarbij hebben we heel weinig aandacht voor wat ze zeggen te doen, maar veel aandacht voor wat ze daadwerkelijk doen.

Modelleren is de kunst van het vergelijken van iemand die uitstekend is in een gegeven activiteit, met iemand die middelmatig is in dezelfde activiteit. Vervolgens worden deze verschillen (‘de verschillen die het verschil maken’) expliciet gemaakt.

Manieren om te modelleren

Iemand kan op de golfbaan vertrouwensvol zijn, en niet op het werk. Alle bronnen, eigenschappen, vaardigheden en emoties (kort samengevat: states) zitten al in je. Je hoeft ze dus niet jarenlang  te trainen maar je kunt ze gewoon oproepen. Het enige wat je nodig hebt is een rolmodel en het geloof dat je het kunt. Daarnaast is noodzaak, het geloof dat het absoluut moet, ook handig. Onze RAS gaat dan op de automatische piloot de benodigdheden uit die bronnen putten. Dat houdt in dat je jezelf slechts hoeft te laten inspireren om ook jouw vaardigheden, die al in je zaten, aan te spreken en te activeren. Dat kun je als volgt doen:

  • Doelen stellen.
  • Succesvolle mensen als rolmodel nemen.
  • Jezelf als rolmodel nemen op de momenten in je leven waarop je de betreffende state al eens vertoonde.
  • Erin geloven dat je het kunt.

Als iemand dus zegt: “Ik kan niet assertief zijn tegen mijn baas”, zegt ze in essentie: “Ergens in mijn persoonlijke geschiedenis ben ik assertief geweest. Ik kan het alleen niet gebruiken in de context van mijn baas.”

Ik kan toch nooit volledig zoals een expert worden?

Natuurlijk blijft er een verschil bestaan tussen een expert die zich minstens 10 jaar aan een vaardigheid heeft gewijd en iemand die met modelleren in een mum van tijd een vaardigheid heeft geleerd. Dat verschil zit in de laatste 20% richting de 100%-vervolmaking van een vaardigheid. De eerste 80% kan variërend binnen enkele minuten tot enkele dagen geleerd worden. Leren schaken kan je in een middagje leren en daarmee heb je het verschil tussen een schaak-expert in een klap van heel groot tot vrij klein gemaakt. De laatste loodjes om dat verschil helemaal weg te werken zullen duizend maal langer duren. De schaak-experts zijn jaren iedere dag aan het oefenen voor perfectie. Als je de president ziet spreken, kun je in een paar dagen oefenen zijn houding en andere eigenschappen overnemen. De overige 20% zal misschien wel meer dan 10 jaar duren. De nuances om een expert te worden zijn dus de overige 20%. Hetzelfde geldt bijvoorbeeld voor dansen, presenteren en NLP. Door te modelleren kun je absoluut in verrassend korte tijd de eerste 80% vaneen bron, eigenschap, vaardigheid en emotie aangesproken hebben in je.

modelleren

Hoe werkt dat?

Een eigenschap als zelfvertrouwen hangt niet af van geslacht, IQ, nationaliteit, sociale status, leeftijd, beroep of andere externe factoren. Zelfvertrouwen komt van binnenuit. Omdat het van binnenuit komt, is het iets waar je makkelijk aan kunt werken. Tijdens de bemoedigingen in de oefeningen die je met je cliënt zal doen, zal je dit vaak aan de cliënt vertellen. Hoe kwamen die vaardigheden in ons terecht? We hebben ooit wel het goede voorbeeld gezien van iedere vaardigheid of eigenschap. We hebben de president bijvoorbeeld wel eens op TV een enorm zelfverzekerde toespraak zien houden. Met NLP modelleren we de zelfverzekerdheid die we in de president hebben waargenomen om het ook zelf te kunnen. Modelleren betekent iets nadoen. Sterker nog, we hebben in veel gevallen ook nog eens in ons leven al een uitstekende prestatie neergezet waarbij we al hebben bewezen dat we die betreffende vaardigheid al bezitten. Als we onszelf modelleren, doen we dus onszelf na. Met de NLP-oefeningen en modellen gaan we ons RAS daarop scherpstellen om optimaal te kunnen leren van onszelf of van onze idolen. Modelleren dus.

De rol van het onderbewuste bij modelleren

Die bronnen zitten opgeslagen in ons onderbewuste en daaruit kunnen we putten. Ons bewuste brein kan niet al te veel informatie door onze filter laten. Het kan maximaal 5 tot 9 cijfers onthouden zonder training. Wanneer een extra stukje informatie wordt toegevoegd, wordt er een ander stuk informatie uitgegooid. De geheugenverlies-techniek maakt hier dankbaar gebruik van. Daarentegen verwerkt ons onderbewuste tussen de 2,3 miljoen tot 2,3 miljard stukken informatie. Het is een soort opslagplaats van al je herinneringen en wijsheid, en is veel slimmer en creatiever dan jij bent. Door middel van NLP is het mogelijk om de opgeslagen informatie te herinneren die in je onderbewuste ligt. Het gebeurt je vast wel eens dat in moeilijke situaties opeens een verlossend idee in je opkomt, en je niet wist waar het vandaan kwam, maar je wist dat het het goede is.

Je dromen komen er ook vandaan, die miljoenen stukjes informatie die in je onderbewuste liggen opgeslagen. Geen wonder dat dromen soms zo enorm creatief zijn! Misschien bedenk je in je dromen uitstekende oplossingen op moeilijke problemen of heb je de lachers op je hand met briljante grappen. Als je wakker wordt verbaas je je over hoe je dat voor elkaar kreeg in je droom. Dit bewijst dat alle vaardigheden die we willen ontwikkelen eigenlijk al in ons zitten! Als klein kind ben je iedere dag zo veel aan het leren terwijl je helemaal niet doorhebt dat je aan het leren bent, bijvoorbeeld praten. En zie hoe ingewikkeld dat eigenlijk is. Echter, je onderbewuste heeft al die ervaringen zo vaak gezien in het verleden dat het al die kennis heeft geabsorbeerd. Hetzelfde geldt met al die interacties met mensen, en nu heb je een gevoel van vrede en comfort omdat je nu weet dat je onderbewuste dat fundament heeft gelegd en zal leggen om je te ondersteunen in het leren van dingen die belangrijk en verrijkend voor je zijn. Want als een huis gebouwd wordt lijkt tijdens de eerste maanden helemaal niks te gebeuren maar het fundament wordt gelegd, en daarna is het huis al bijna klaar. Je weet dus echt veel meer dan je denkt! Al die states liggen er voor het oprapen.

nlp opleiding met korting

Oefening – Eenvoudig modelleren door je onderbewuste te vertrouwen

Voor een volledige modelleer-oefening zijn meerdere vaardigheden nodig. Deze oefening laat alvast een stukje van de essentie van modelleren zien, en maakt gebruik van de techniek: gedragsgenerator.

  1. Wat is de situatie die je anders had willen oplossen/aanpakken? Het kan een herinnering zijn en het kan ook een situatie zijn waar je momenteel in zit en waar je bepaalde vaardigheden goed zou kunnen gebruiken.
  2. Associeer je met die situatie. Wat zie je, hoor je en voel je?
  3. Zet 3 stappen terug. wijs naar de lege plek waar je eerst stond. We zien HAAR nu (gedissocieerd dus). We zijn naar {de naam van de client} aan het kijken.
  4. Dit is je kans om Steven Spielberg te worden en wat regiewerk uit te voeren. Kies een acteercoach (model) voor haar die de situatie aan zou kunnen. Het mag een echt of fictief persoon zijn, want op de hele wereld moet er toch wel iemand zijn die deze situatie aankan? Of kies jezelf als coach als je weet dat je het kunt.
  5. Laat {de eigen naam van de client} even rustig ergens plaatsnemen zodat ze het zo meteen allemaal goed kan bekijken. De gekozen acteercoach (het model) doet de scène eerst voor. Start de video en zie hoe het model het aanpakt:
    Hoe ziet de ideale jij eruit of het model eruit?
    Maak er een beeld van.
    Wat is zijn of haar houding?
    Gezichtsuitdrukking?
    Kleding?
    Lichaamstaal?
    Ademhaling?
    DVD: wat denkt, voelt en doet hij of zij?
    Zie hoe hij of zij de situatie in zijn handen heeft en alles onder controle heeft.
  6. Is je ecologie het met je eens als jij ook zoiets zou doen? Om daar achter te komen kan je eens gaan kijken hoe {de eigen naam van de cliënt} precies hetzelfde doet als de acteercoach. Beoordeel de prestatie, en let op alles. Als de congruentie niet in orde is begin je weer bij stap 4 en verander je het model.
  7. Als de ecologie goed is, ga je tenslotte weer associëren. Als de situatie zich ervoor dient kan je dit zelfs letterlijk gaan naspelen, als een toneelstukje.
  8. Altijd een future pace doen: stel je voor hoe je je nieuwe vaardigheden in het vervolg zou inzetten.
  9. Kijk over je rechter schouder en onthoud dat die belangrijke persoon achter je er staat als adviseur. Vraag je held of hij je vriend wil zijn en of hij je voortaan wil helpen aan jouw zijde.

Het geheim van deze oefening is dat jij die coaches/modellen hebt gecreëerd, dus je onderbewuste weet de antwoorden al.

Grondig modelleren

In de Master Practitioner Opleiding ga je uitgebreid modelleren, en uiteindelijk lever je hierover een scriptie in. Als je iemand grondig wil gaan modelleren, neem je drie waarnemingsposities aan:

  1. De eerste waarnemingspositie: je voert het doelvermogen vanuit je eigen persoon uit.
  2. De tweede waarnemingspositie: je voert het doelvermogen uit alsof je het model bent. Dit kan waardevolle intuïties opleveren.
  3. De derde waarnemingspositie: lees het artikel over het metaprofiel. Dat is namelijk de uitgebreide manier om iemand écht grondig vanuit een neutrale positie te modelleren en zijn skills over te nemen.

Gerelateerde artikelen: ook interessant?

Bedankt voor het lezen. Reageer even hieronder en dan zal ik reageren & deel dit met je vrienden! Sharing is Caring.