Empathisch vermogen ontwikkelen is belangrijk om resultaten te boeken in relaties en werk. Empathie ontstaat wanneer je in de tweede waarnemingspositie stapt: het perspectief van de andere persoon. Hier vind je in totaal 74 handvatten, zinnen en voorbeelden om empathie te tonen in een gesprek.

Empathisch vermogen vergroten: voorbeelden en tips voor inlevingsvermogen

De tips en voorbeelden uit dit artikel zijn de meest praktische en concrete handvatten die je kunt vinden over empatisch vermogen. Empathie is geen trucje. Het liefste ontwikkel je een diep begrip over empathie. Dat kun je al doen door de tips van dit artikel goed door te lezen.

Wat is empathie? Korte uitleg (betekenis empathisch vermogen)

Empathie betekent niet dat je het eens bent met de ander. Het betekent dat je even de wereld door de ogen van een ander ziet en dat je dat eventueel ook teruggeeft aan de ander. Beter dan de ander dat zelf kan verwoorden.

Maar wat belangrijker is: empathie is iets wat je samen met de ander moet voelen. Daarnaast kun je ook de juiste zinnen zeggen om je empathie te uiten, en in dit artikel zal je die voorbeeldzinnen gaan vinden! 

Bied een luisterend oor, erkenning en een omhelzing in plaats van goedbedoelde adviezen.

Waarom zou je empathie moeten ontwikkelen?

Om empathie, oftewel inlevingsvermogen te ontwikkelen herken je en speel je in op gedachten en emoties bij anderen. Dit heeft veel voordelen. Zo wordt pijn minder gevoeld als iemand empathie heeft. Empathie is een groot onderdeel van rapport maken (een techniek uit de NLP-methodiek, wat ook wel eens de ‘studie in subjectiviteit’ wordt genoemd).

Hierna lezen:  Effectief Communiceren: 16 Tips Om Beter & Duidelijker Te Communiceren

Empatisch vermogen ontwikkelen: hier vind je de eerste tips om empathie te leren

Kun je empathie leren? Zeker! Op deze manieren kun je empathie ontwikkelen:

Tip 1: Onderzoek nieuwsgierig hoe het is om in de schoenen van de ander te staan

Dit is niet voor niets de allereerste tip: het is de essentie van empathie. Ga niet meteen denken over hoe wij zelf zouden reageren in de situatie die de ander beschrijft, of wat wij er zelf van vinden. Empathie gaat echt over de ander en niet over mij, mijn verhaal en mijn mening. De volgende handvatten kun je gebruiken om empathie te ontwikkelen en tonen:

  • Stel je voor dat je in de schoenen van de ander staat. Gebruik hiervoor associatie en dissociatie om in de tweede waarnemingspositie te raken. Hierdoor wordt empathie makkelijker! Bij dit 'tweede perspectief' ben je aan het dissociëren van jezelf en tegelijk aan het associëren met de ander.
  • Zie helder wie en wat er tegenover je zit. Ervaar wat de ander ziet, hoort, voelt ruikt en proeft. Ezelsbruggetje: Visueel, Auditief, Kinesthetisch, Olfactoir, Gustatoir (VAKOG).
  • Begrijp de kaart van de wereld van de ander. Stel daartoe de vragen om de structuur van de subjectieve waarneming uit te vragen.
  • Begrijp de doelen van de ander, wat hij wil.
  • Begrijp ook meteen de obstakels en uitdagingen om het doel te bereiken. Pak er voor het gemak het coachmodel eens bij.
  • Vraag naar de details en symptomen (downchunk) en de gevolgen (upchunk) van een situatie van iemand. Of noem ze op: “Ik kan me voorstellen dat…”
  • Begrijp het gedrag van de ander.
  • Begrijp de waarden van de ander.
  • Begrijp alle andere neurologische niveaus van de ander.
  • Probeer te voorspellen wat de ander gaat doen.
  • Begrijp hoe de ander de wereld ziet. Het communicatiemodel is hier een tool voor.
  • Begrijp zijn/haar angsten en ervaringen die ervoor zorgen dat de ander denkt hoe hij/zij nu denkt.
  • Vraag hoe het voelt: ‘Hoe voel je je?' Vraag ook waar in het lichaam dat gevoel zit.
  • Begrijp hoe de ander naar zichzelf kijkt. Ga ervan uit dat iedereen zijn best doet.
  • Vraag jezelf af: ‘Wat hebben we gemeen?'
  • Empathie kun je hebben voor mensen in sociale contexten, maar ook in zakelijke contexten. Als je klanten overhaalt, demonstreer je eerst met empathie dat je ze snapt voordat je leidt: praat over hun successen, mislukkingen, benodigdheden, verlangens, frustraties, angsten, en dromen. Marktonderzoek helpt hierbij.
  • Stel de vragen: ‘Hoe' (metamodel) en ‘Waarom' (miltonmodel).
  • Stel de vragen van de tweede waarnemingspositie. Je vindt ze hier.
Hierna lezen:  Je Hebt Autisme, Maar Hoe Ga Je Ermee Om? [9 Tips]

Meer van dit soort vragen vind je in dit artikel met coachingsvragen. En hoe toon je vervolgens jouw empathie? Dat leer je in de volgende tips:

Tip 2: Gebruik deze NLP-vragen om in de huid van de ander te stappen

Binnen NLP kennen we het model van de drie waarnemingsposities. Je neemt hierbij verschillende perspectieven aan. De tweede waarnemingspositie is die van empathie. Hieronder vind je de vragen voor in de tweede waarnemingspositie:

  • Hoe neem ik de wereld waar vanuit de ander? Vanuit de filters van de ander?
  • Wat zie, hoor, voel en zeg ik vanuit de ander?
  • Wat vindt de ander belangrijk? Wat zijn zijn belangen?
  • Wat heeft de ander nodig?
  • Wat voor iets attents kan ik doen?
  • Wat kan ik nu voor de ander doen/brengen?
  • Vraag je af: wat heeft de ander nu nodig? Een glas water? Thee? Knuffel?
  • Hoe ervaart de ander iets?
  • Hoe denk je dat hij zich voelde? Waarom zou dat zijn?
  • Hoe ervaart hij dat?
  • Wat zag, hoorde, voelde, hoorde, rook hij?
  • Hoe is dat voor hem?
  • Hoe reageerde hij erop?
  • Had hij/zij het anders kunnen aanpakken?
  • Sta eens in zijn schoenen.
  • Hoe reageerde hij erop? Wat zou ervoor gezorgd hebben dat hij zo reageerde?
  • Wat zijn de belangen van anderen: wat vindt de ander belangrijk?
  • Wat vindt de ander er zo mooi aan?
  • Hier doet de coach alsof hij met de tweede persoon aan het praten is, terwijl hij tegen de client praat: “Dat is wel tof van u. Kon u er iets aan doen?”
  • Welke informatie krijg ik nu?

Tip 3: Wil je empathie tonen? Vermijd dan giftige positiviteit

Als iemand bedroefd is, dan is het juist niet nodig om die persoon meteen op te vrolijken.  Bagatelliseer de gevoelens van de persoon niet. Gebruik bijvoorbeeld geen zinnen als “het valt wel mee”, “Het is oké, het komt wel goed” of “je zal je morgen wel beter voelen”.

Ga er eens bij zitten en vraag waar de ander bedroefd over is.

Bied géén oplossingen, positiviteit, bagatellisering of relativering. We luisteren, voelen mee en verkennen we iemands probleemcasus. We gaan dus niet alvast oplossen of ´positief doen' en herkaderen. Dat is giftige positiviteit. Je moet namelijk éérst volgen en empathie hebben… en pas véél later komt er vanzelf wel een keer een lichtpuntje. Maar dat moet rijpen. Geef het bitchen en klagen dus echt de tijd.

Dus:

  • Maak de ander niet ‘beter', probeer geen antwoorden te geven en probeer de problemen van de ander niet op te lossen. Ook al zijn je intenties zo goed… doe het niet. Laat ‘jij' aan de kant gaan. Jouw talent is jouw aanwezigheid, niet manipulatie. Jouw talent is heelheid, niet verdeling.
  • Geef geen goedbedoelde adviezen. Probeer het niet op te lossen. De oplossingen zijn er al. Slechts de juiste vragen zijn nodig. Een gebroken hart heeft bijvoorbeeld geen tweedehands adviezen en preken nodig. Het is niet nodig om de dingen die jij weet, te vertellen. Als een soort ‘volmaakte leraar' of ‘spirituele expert'. Het enige wat nodig is? Alleen maar dat jij de ander gewoon ontmoet, nu, waar de ander is.
  • Een antwoord is totaal niet nodig. Laat de zoektocht er maar gewoon zijn. Laat er acceptatie zijn voor die onopgeloste zoektocht vol puinhoop.
  • Soms wil iemand wel adviezen van je. Hoe kom je erachter of dat het geval is? Dat kun je aanvoelen of je kunt het gewoon vragen: ‘Heb je liever dat ik gewoon luister of heb je liever advies?'
Hierna lezen:  Vriendelijkheid Betekenis & 17 Tips! [Hoe word je aardig?]

>> Hier lees je meer over waarom giftige positiviteit catastrofaal is voor jouw empathie.

Tip 4: Ga niet oordelen, maar laat juist alles erkennen en voelen

Voel compassie: Bied een luisterend oor, erkenning en een omhelzing in plaats van goedbedoelde adviezen. Verwelkom alle gevoelens en gedachtes van ander. Moedig openheid aan, zodat ideeën en gedachtes met elkaar gedeeld kunnen worden.

Treed de ander tegemoet door zijn brandende pijn, lijden of het verlies van zijn dromen te erkennen. Dit geeft erkenning aan de andere persoon en aan de gevoelens die deze persoon heeft.

Sterker nog: moedig de ander aan zijn/haar pijn dieper te voelen, zodat het zichzelf kan genezen en bevrijden. Dit is een uitnodiging tot een diepere spirituele genezing.

Wees een zuiver klankbord. Sta de andere persoon toe om zijn ideeën en gevoelens op je te richten terwijl jij een niet-beoordelende en niet-kritische houding aanneemt. Je zou dat duidelijk kunnen maken door te zeggen: “Jij bent belangrijk” Of “Ik oordeel niet.”

Tip 5: Bied een luisterend oor

Bied een luisterend oor. En dat is een kunst op zich. Hier vind je 28 luister-tips die iedereen moet kennen om een uitstekende luisteraar te zijn

Verander het onderwerp niet en leef volgens de vooronderstellingen van NLP. Dit zijn een aantal ‘leef-principes' waarmee je empathie en respect in je leven verwerkt.

Tip 6: Voel mét die persoon, voel niet vóór die persoon

Empathie is begrijpen wat iemand voelt. Je hoeft dus niet per se hetzelfde in de plaats van de ander te voelen. Dus je hoeft echt niet iemands traumatische gevoelens en emoties te gaan voelen. Wat je wel mag doen, is alle gevoelens van de ander toestaan en verwelkomen. Dát is een heel belangrijk onderdeel van empathie.

Tip 7: Wees een spiegel

Gedraag je als een spiegel. Reflecteer wat je denkt dat de persoon zegt en voelt, naar hem terug. Zónder inmenging van je eigen kennis. Geef puur terug wat je observeert, zonder daar iets aan toe te voegen.

Je kunt hierbij beter niet zeggen: “Ik begrijp dat je…” De kans is vrij groot dat de ander het er niet mee eens is dat jij kan begrijpen wat er aan het gebeuren is. Je zit altijd goed met: “Ik zie dat je…” of: “Ik stel me voor dat je…”

Tip 8: Doe deze concrete handelingen om empathie te tonen

Er zijn een aantal dingen die je kunt doen waarmee je op attente wijze empathie en hulp toont voor de ander. Kijk maar eens naar deze suggesties:

  • Zeg niks en geef de ander een omhelzing. Of pak de hand van de ander vast.
  • Maak een speciale afspraak om te praten.
  • Laat alles los wat in je handen ligt en schuif alles aan de kant. Wees geïnteresseerd en volledig zonder afleiding. Dat kan alleen als je alert bent, en dus niet steeds afgeleid bent.
  • Vraag wat de ander nodig heeft: ‘Wat heb je nodig?' ‘Wat kan ik voor je doen?' ‘Waar heb je behoefte aan?'
  • “Ik breng je vanavond eten.”
  • Bel.
  • Kom langs.
  • Vraag door.
  • Kook voor deze persoon, breng eten en breng bloemen.
Hierna lezen:  Charisma Uitstralen? 33 Tips Die Altijd Werken [HowTo]

De volgende helft van de tips vind je in de vorm van empathische zinnen die je kunt uitspreken om te laten zien dat je meevoelt met de ander. Dit houdt in dat je in de tweede waarnemingspositie raakt. Dit is een begrip uit de NLP Practitioner Opleiding.

Empathische voorbeeldzinnen – 65 extra handvatten om in de empathische positie te raken

Hoe toon je empathie? Gebruik onderstaande voorbeeldzinnen om empathie te tonen en je empatisch vermogen te vergroten. Ook hier geldt: met taal kun je jezelf programmeren, dus een rijke woordenschat helpt je enorm bij het ontwikkelen van empathie in jezelf.

  1. Ik hoor je/ Ik zie je/ Ik voel je.
  2. Hoe gaat het met je?
  3. Wat is er aan de hand?
  4. Vertel me erover.
  5. Hoe lang speelt dat al?
  6. Op welke momenten heb je er last van?
  7. Wat heb je nodig?
  8. Wil je erover praten? Ik ben hier om naar je te luisteren
  9. Ik sta achter je
  10. Dit verlies doet ertoe
  11. Het is oké om te klagen.
  12. “Waar heb je het moeilijk mee?”
  13. Vermijd giftige positiviteit: Bevestig en valideer hun zorgen en gevoelens. “Het is logisch dat je dit voelt.”
  14. Bedankt dat je dit deelt.
  15. Gebruik bij voorkeur vage zinnen zodat er minder kans is op een mismatch: “Het was een sterke reactie/ervaring.” “Het doet veel met je.”
  16. Je klinkt ontmoedigd.
  17. Je klinkt gefrustreerd.
  18. Het doet mij pijn om jou te zien worstelen.
  19. Het lijkt alsof je wat boos bent over het bezoek van je neef. Over welke oplossingen heb je nagedacht? (Geef dus geen advies.)
  20. Deze situatie is vast heel frustrerend / akelig / klote / droef / belabberd / rot / klote / naar / onprettig / lastig / shit / zuur / balen voor je.
  21. Het moet wel hartverscheurend voor je zijn om hem zo ziek te zien.
  22. Je staat vast de hele dag op je voeten. Je voeten doen vast pijn. Wow je voeten moeten wel moe aanvoelen.
  23. Reflectief: je hebt het zwaar. Eerst dat, dan dat, dan dit.
  24. Ik ben hier, ik ben met jou, blijf het me vertellen, ik wil het weten en voelen.
  25. Ik begrijp hoe je je voelt/dat je je zo voelt/ dat je er zo over denkt.
  26. Het doet je veel hé.
  27. Je ziet er verdrietig uit, wat is er aan de hand?
  28. Jammer, jullie hadden echt in de finale gehoord.
  29. Klote man.
  30. Wat naar…
  31. Hoe is dat voor jou?
  32. Hoe voel je je?
  33. Wat doet dat met je?
  34. Hoe ervaar je dat?
  35. En hoe zit het met jou?
  36. Ik kan me voorstellen dat…
  37. “Ik wil me kunnen voorstellen hoe je je voelt.
    Waar voel je het in je lichaam? Heeft het een kleur, een temperatuur, een tinteling?”
  38. In een neutrale situatie, bijvoorbeeld bij een ober in een restaurant, kun je vragen hoe hij zich ontspant, omdat het vast een vermoeiende baan moet zijn.
  39. Ik ben hier. Ik hoor je. Wat kan ik voor je doen als je me nodig hebt?
  40. Na zijn lichaamshouding afgelezen te hebben: “Vertel me meer/Wil je erover praten?”
  41. “Ik ook.” (Gevoel van: “Ik ben niet de enige!”) (inclusief bijbehorende emotie/perspectief-match)
  42. Wat betekent dat voor jou in jouw wereld? (Niet oordelend)
  43. Empathie kun je ook al in een blik laten blijken.
  44. Je hebt het er moeilijk mee.
  45. Laat maar stromen.
  46. Er mag gehuild.
  47. Wat erg dat …
  48. Dat moet lastig voor je zijn (geweest)
  49. Luister en bevestig hoeveel pijn het doet
  50. Vertel me erover
  51. Ik kom mee naar het ziekenhuis
  52. Ik geloof je
  53. Het klopt wat je voelt
  54. Je hebt het zwaar gehad
  55. Hoe is het nu?
  56. Ik kom naar je toe en ben de avond bij je.
  57. Vraag nog eens naar dingen die recent zijn gebeurd.
  58. Wat vond je van x?
  59. Hoe voel je je nu over laatst?
  60. Kan ik iets voor je doen? Kan ik je naar de dokter rijden?
  61. Heb je iets nodig?
  62. Doe ook iets: ga naar deze persoon toe, geef bloemen, vraag na over wat er recent is gebeurd, etc.
  63. Maak je je zorgen?
  64. Laten we erover praten.
  65. “Wat heb je nog meer nodig? Mooi, dat zal ik je geven.”
  66. Wat zijn je huidige frustraties, problemen en uitdagingen?
Hierna lezen:  Gespreksonderwerpen: zo heb je altijd leuke gespreksstof (oneindig veel!)

Empathie-oefening voor het ontwikkelen van empatisch vermogen, oftewel inlevingsvermogen: ‘Try another person’s life’

empathie

Empatisch vermogen missen, dat kan gebeuren. Gelukkig kun je gewoon oefenen om er beter in te worden.

Stap 1: Kies een oefenpartner die heel erg anders is dan jou. Volg hem letterlijk in een ruimte terwijl hij de wereld gaat ontdekken. Loop direct naast hem en imiteer hem precies, bijvoorbeeld ook zijn gezichtsuitdrukkingen. Ook als hij met iemand begint te praten blijf je hem imiteren. Je hoort straks dus twee keer hetzelfde. “Hoi, Hoe gaat het?” “Hoi, Hoe gaat het?”

Stap 2: Na de ontdekkingsronde vertel je wat je ervaringen zijn als de ander. Controleer samen of het goed was.

Bekijk ook deze handige whiteboard-video over empatisch vermogen

Onderstaande video van PMSL Training geeft je nog een erg duidelijke les over het ontwikkelen van empatisch vermogen via empatisch luisteren.

 

Bekroond boek over empathie – met praktische toepassing

NLP-Praktijk-Doe-Boek

Vond je dit een zinvol artikel? Dan wijs ik je op het inspirerende NLP Doe-Boek, zodat we het ook samen in de praktijk gaan brengen. Hierin zitten meer dan 100 verschillende tools, tips en technieken vanuit NLP, waaronder bruikbare challenges om met het empathisch behandelen van mensen aan de slag te gaan. Bekijk het NLP Doe-Boek hier >>

Hoe ontwikkel jij je empathisch vermogen? Laat in de reacties weten hoe jij empathie leert en toont.

Wil je nog meer tips zoals deze? Meld je dan hieronder eventjes aan voor mijn gratis mail-momentjes zodat je niks mist: