Empathisch vermogen vergroten: Empathie leren met 71 tips & zinnen

Empathisch vermogen ontwikkelen is een belangrijk onderdeel om resultaten te boeken in relaties en werk. Empathie ontstaat wanneer je in de tweede waarnemingspositie stapt. Dit is het perspectief van de andere persoon. Hier vind je in totaal 66 handvatten, zinnen en voorbeelden om empathie te tonen in een gesprek.

Empathisch vermogen vergroten: voorbeelden en tips voor inlevingsvermogen

De tips en voorbeelden uit dit artikel zijn de meest praktische en concrete handvatten die je kunt vinden over empatisch vermogen.

Wil je je daarnaast extra verdiepen over dit onderwerp? De bestseller ‘Empathie, een Revolutionair Boek‘ (via Bol.com) van Roman Krznaric is een fijne optie.

Wat is empathie? Korte uitleg

Empathie betekent niet dat je het eens bent met de ander. Het betekent dat je even de wereld door de ogen van een ander ziet en dat je dat eventueel ook teruggeeft aan de ander. Beter dan de ander dat zelf kan verwoorden. Maar wat belangrijker is: empathie is iets wat je samen met de ander moet voelen. Daarnaast kun je ook de juiste zinnen zeggen om je empathie te uiten, en in dit artikel zal je die voorbeeldzinnen gaan vinden! 

Bied een luisterend oor, erkenning en een omhelzing in plaats van goedbedoelde adviezen.

Waarom zou je empathie moeten ontwikkelen?

Om empathie, oftewel inlevingsvermogen te ontwikkelen herken je en speel je in op gedachten en emoties bij anderen. Dit heeft veel voordelen. Zo wordt pijn minder gevoeld als iemand empathie heeft. Empathie is een groot onderdeel van rapport maken (een techniek uit de NLP-methodiek, wat ook wel eens de ‘studie in subjectiviteit’ wordt genoemd).

Empatisch vermogen ontwikkelen: hier vind je de eerste 35 tips om empathie te leren

Kun je empathie leren? Zeker! Op deze manieren kun je empathie ontwikkelen:

  1. Als iemand bedroefd is, dan is het juist niet nodig om die persoon meteen op te vrolijken. Ga er eens bij zitten en vraag waar de ander bedroefd over is.
  2. Bied een luisterend oor. Dit geeft erkenning aan de andere persoon en aan de gevoelens die deze persoon heeft.
  3. Empathie is begrijpen wat iemand voelt. Je hoeft dus niet per se hetzelfde in de plaats van de ander te voelen. Uiteraard kun je dat ook doen. Zie de volgende tip!
  4. Zeg niks en geef de ander een omhelzing.
  5. Stel je voor dat je in de schoenen van de ander staat. Gebruik hiervoor associatie en dissociatie om in de tweede waarnemingspositie te raken. Hierdoor wordt empathie makkelijker! Bij dit ‘tweede perspectief’ ben je aan het dissociëren van jezelf en tegelijk aan het associëren met de ander.
  6. Ervaar wat de ander ziet, hoort, voelt, proeft en ruikt. Ezelsbruggetje: Visueel, Auditief, Kinesthetisch, Olfactoir, Gustatoir (VAKOG).
  7. Begrijp de kaart van de wereld van de ander. Stel daartoe de vragen om de structuur van de subjectieve waarneming uit te vragen.
  8. Begrijp de doelen van de ander, wat hij wil.
  9. Begrijp ook meteen de obstakels en uitdagingen om het doel te bereiken. Pak er voor het gemak het coachmodel eens bij.
  10. Begrijp het gedrag van de ander.
  11. Begrijp de waarden van de ander.
  12. Ga ervan uit dat iedereen zijn best doet.
  13. Begrijp alle andere neurologische niveaus van de ander.
  14. Probeer te voorspellen wat de ander gaat doen.
  15. Begrijp hoe de ander de wereld ziet. Het communicatiemodel is hier een tool voor.
  16. Begrijp zijn/haar angsten en ervaringen die ervoor zorgen dat de ander denkt hoe hij/zij nu denkt.
  17. Begrijp hoe de ander naar zichzelf kijkt.
  18. Maak een speciale afspraak om te praten.
  19. Voel mét die persoon, voel niet voor die persoon.
  20. Wees attent en geïnteresseerd. Dat kan alleen als je alert bent, en dus niet steeds afgeleid bent.
  21. Vraag naar de symptomen (downchunk) en de gevolgen (upchunk) van een situatie van iemand. Of noem ze op: “Ik kan me voorstellen dat…”
  22. Wees een klankbord. Sta de andere persoon toe om zijn ideeën en gevoelens op je te richten terwijl jij een niet-beoordelende of kritische houding aanneemt. Je zou dat duidelijk kunnen maken door te zeggen: “Jij bent belangrijk” Of “Ik oordeel niet.”
  23. Gedraag je als een spiegel. Reflecteer wat je denkt dat de persoon zegt en voelt naar hem terug.
  24. Bagatelliseer de gevoelens van de persoon niet. Gebruik bijvoorbeeld geen zinnen als “het valt wel mee”, of “je zal je morgen wel beter voelen”.
  25. Verander het onderwerp niet.
  26. Geef geen goedbedoelde adviezen. Probeer het niet op te lossen. De oplossingen zijn er al. Slechts de juiste vragen zijn nodig.
  27. Soms wil iemand wel adviezen van je. Hoe kom je erachter of dat het geval is? Dat kun je aanvoelen of je kunt het gewoon vragen: ‘Heb je liever dat ik gewoon luister of heb je liever advies?’
  28. Vraag wat de ander nodig heeft: ‘Wat heb je nodig?’ ‘Wat kan ik voor je doen?’
  29. Moedig openheid aan, zodat ideeën en gedachtes met elkaar gedeeld kunnen worden.
  30. Je kunt beter niet zeggen: “Ik begrijp dat je…” De kans is vrij groot dat de ander het er niet mee eens is dat jij kan begrijpen wat er aan het gebeuren is.
    Je zit altijd goed met: “Ik zie dat je…” of: “Ik stel me voor dat je…”
  31. Als je klanten overhaalt, demonstreer je eerst met empathie dat je ze snapt voordat je leidt: praat over hun successen, mislukkingen, benodigdheden, verlangens, frustraties, angsten, en dromen. Marktonderzoek helpt hierbij.
  32. Stel de vragen: ‘Hoe’ (metamodel) en ‘Waarom’ (miltonmodel).
  33. Vraag: ‘Wat heb je nodig? Waar heb je behoefte aan?’
  34. Vraag jezelf af: ‘Wat hebben we gemeen?’
  35. Leef volgens de vooronderstellingen van NLP. Dit zijn een aantal ‘leef-principes’ waarmee je empathie en respect in je leven verwerkt.

De volgende helft van de tips vind je in de vorm van empathische zinnen die je kunt uitspreken om te laten zien dat je meevoelt met de ander. Dit houdt in dat je in de tweede waarnemingspositie raakt. Dit is een begrip uit de NLP Practitioner Opleiding.

Empathische voorbeeldzinnen – 36 extra handvatten om in de tweede positie te raken

empathie

Hoe toon je empathie? Gebruik onderstaande voorbeeldzinnen om empathie te tonen en je empatisch vermogen te vergroten.

Ook hier geldt: met taal kun je jezelf programmeren, dus een rijke woordenschat helpt je enorm bij het ontwikkelen van empathie in jezelf.

  1. Ik hoor je/ Ik zie je/ Ik voel je.
  2. Hoe gaat het met je?
  3. Wat is er aan de hand?
  4. Vertel me erover.
  5. Hoe lang speelt dat al?
  6. Op welke momenten heb je er last van?
  7. Wat heb je nodig?
  8. Gebruik bij voorkeur vage zinnen zodat er minder kans is op een mismatch: “Het was een sterke reactie/ervaring.” “Het doet veel met je.”
  9. Je lijkt er wat verward door.
  10. Je klinkt ontmoedigd.
  11. Je klinkt gefrustreerd.
  12. Het lijkt alsof je wat boos bent over het bezoek van je neef. Over welke oplossingen heb je nagedacht? (Geef dus geen advies.)
  13. Deze situatie is vast heel frustrerend voor je.
  14. Het moet wel hartverscheurend voor je zijn om hem zo ziek te zien.
  15. Je staat vast de hele dag op je voeten.
    Je voeten doen vast pijn.
    Wow je voeten moeten wel moe aanvoelen.
  16. Reflectief: je hebt het zwaar. Eerst dat, dan dat, dan dit.
  17. Ik ben hier, ik ben met jou, blijf het me vertellen, ik wil het weten en voelen.
  18. Ik begrijp hoe je je voelt/dat je je zo voelt/ dat je er zo over denkt.
  19. Het doet je veel hé.
  20. Je ziet er verdrietig uit, wat is er aan de hand?
  21. Jammer, jullie hadden echt in de finale gehoord.
  22. Klote man.
  23. Hoe is dat voor jou?
  24. Wat doet dat met je?
  25. Hoe ervaar je dat?
  26. En hoe zit het met jou?
  27. Ik kan me voorstellen dat…
  28. “Ik wil me kunnen voorstellen hoe je je voelt.
    Waar voel je het in je lichaam? Heeft het een kleur, een temperatuur, een tinteling?”
    Na een tijdje medeleven getoond te hebben kun je met een gebaar dat gevoel wegwuiven/uitpikken en dat verbaal ondersteunen.
  29. In een neutrale situatie, bijvoorbeeld bij een ober in een restaurant, kun je iets zeggen over hoe gezellig het je lijkt om er te werken. Hoe geweldig het je lijkt om, als je van lekker eten houdt, in een goed restaurant te werken. Daarna kun je vragen hoe hij zich ontspant, omdat het vast een vermoeiende baan moet zijn.
  30. Ik ben hier. Ik hoor je. Wat kan ik voor je doen als je me nodig hebt?
  31. Na zijn lichaamshouding afgelezen te hebben: “Vertel me meer/Wil je erover praten?”
  32. Je kunt je client een omhelzing aanbieden, of als het iemand is van het andere sekse kun je je hand op de hand van de persoon leggen en vertrouwelijk knijpen.
  33. “Ik ook.” (Gevoel van: “Ik ben niet de enige!”) (inclusief bijbehorende emotie/perspectief-match)
  34. Wat betekent dat voor jou in jouw wereld? (Niet oordelend)
  35. Empathie kun je ook al in een blik laten blijken.
  36. “Je hebt het er moeilijk mee”)

Empathie-oefening voor het ontwikkelen van empatisch vermogen, oftewel inlevingsvermogen: ‘Try another person’s life’

Empatisch vermogen missen, dat kan gebeuren. Gelukkig kun je gewoon oefenen om er beter in te worden.

Stap 1: Kies een oefenpartner die heel erg anders is dan jou. Volg hem letterlijk in een ruimte terwijl hij de wereld gaat ontdekken. Loop direct naast hem en imiteer hem precies, bijvoorbeeld ook zijn gezichtsuitdrukkingen. Ook als hij met iemand begint te praten blijf je hem imiteren. Je hoort straks dus twee keer hetzelfde. “Hoi, Hoe gaat het?” “Hoi, Hoe gaat het?”

Stap 2: Na de ontdekkingsronde vertel je wat je ervaringen zijn als de ander. Controleer samen of het goed was.

Boekentip voor een diep begrip over empathie

Empathie is geen trucje. Het liefste ontwikkel je een diep begrip over empathie. Daar is het boek ‘Empathie, een Revolutionair Boek’ erg geschikt voor. Je kunt hem bij het vertrouwde Bol.com aanschaffen.

Bekijk ook deze handige whiteboard-video over empatisch vermogen

Onderstaande video van PMSL Training geeft je nog een erg duidelijke les over het ontwikkelen van empatisch vermogen via empatisch luisteren.

Hoe ontwikkel jij je empathisch vermogen? Laat in de reacties weten hoe jij empathie leert en toont. Schaf tot slot de aanrader ‘Empathie, een Revolutionair Boek’ aan (via Bol.com).

Tot slot hebben we nog gratis bronnen voor je

Gerelateerde artikelen: ook interessant?

Bedankt voor het lezen. Reageer even hieronder en dan zal ik reageren. En... sharing is caring!

  • Lindy
    Beantwoorden

    Ik heb moeite met emphatie tonen in een chat gesprek. Ik wil dat graag beter doen maar vind niet altijd de juiste reactie op een vraag.

    • Rubin Alaie

      Hoi Lindy 🙂 Dat vind ik niet zo gek! Ik denk dat iedereen dat moeilijk vindt via chat. Empathie heeft van alles te maken met voelen hoe de ander zich voelt. En dat kun je veel makkelijker doen als je fysiek aanwezig bent bijelkaar. Dan voel je elkaar. Het gaat dus niet om de woorden die je zegt, maar het gaat om hoe je ze zegt. En dat is nou iets wat per definitie onmogelijk is in chats.