SMART doel formuleren

SMART Doelen Formuleren – Volledig Stappenplan

Een SMART-doel formuleren is erg populair en met een reden: het werkt! Lees in dit artikel hoe je dit het beste kunt doen. Alle stappen staan hieronder helder uitgelegd.

Inspiratie opdoen voor het doel

Érgens moet je beginnen. Stel jezelf dus de volgende inspiratievragen (maar je kunt dit ook overslaan als je de grote lijnen al weet).

  • Waaraan zou je nu kunnen werken, zodat je leven direct anders wordt?
  • Als je wist dat je nooit kan falen, wat ga je dan anders doen?
  • Wat is iets dat je absoluut voor je dood gaat, wil doen?
  • Wat is iets dat, wanneer we er direct aan werken, een glimlach op je gezicht brengt?
  • Wat zou anders moeten gaan, zodat je kunt zeggen: ‘Ik heb een perfect leven!’
  • Wat is datgene wat je echt wil?
  • Welke verandering, die je in je leven kunt aanbrengen, zou je direct meer ruimte geven?

Denk aan alle eisen om een doel te formuleren

Nu is het tijd om alles SMART-elementen langs te gaan. Je vindt ze hieronder.

S van SMART – Specifiek

  • Specifiek: Welk resultaat wil je behalen? Wat is de winst, het resultaat? Wie zijn erbij betrokken, waar gaat het gebeuren? Dus wat is de contexten? Deze vraag stel je omdat bepaald gedrag ongewenst kan zijn in sommige contexten en juist gewenst kan zijn in andere contexten. Deze vraag is een van de oplossingen als iemand incongruent is over zijn doel. Een voorbeeld van specifiek formuleren is, dat je je gewenste inkomen tot de euro nauwkeurig uitspreekt of opschrijft. Bijvoorbeeld: per 1 september 2017 verdien ik x bruto per maand.
  • S staat ook voor: hoe ga je je doel bereiken? Wat zijn de specifieke stappen? Wat ga je er allemaal voor doen om het te bereiken? Dus: chunk down in kleinere tussendoelen/stappen en verbind ook deadlines aan die kleinere tussendoelen/stappen. Neem kleine stappen, maar denk groot! Wat zijn de eerste stappen? Een reis van duizend mijlen begint met een enkele stap. Voer de eerste stap onmiddellijk uit, of direct na de coaching-sessie. De om iets te doen zit namelijk in de anticipatie, dus tijdens het wachten voorafgaand aan de daad. De angst zit niet in de daad zelf. Alleen door actie is dit op te lossen. De eerste stap is even een actie-injectie. Dus wat zullen de drie acties zijn die je deze week gaat nemen, om dichter bij je doel te komen?
  • Wat is de laatste stap? Deze kan je ook specifiek maken. Alles tussen de eerste en de laatste stap hoef je en kan je niet plannen. De rest gebeurt vanzelf. Het wordt je gegeven door het leven en door je improvisatie via je onderbewuste.

M van SMART – Meetbaar

  • Meetbaar: is het succes te meten en te controleren?
  • Wie kan dat nog meer checken?

A van SMART – Acceptabel

  • Acceptabel staat voor de ecologie-check: kun jij ermee akkoord gaan, dus wil je het echt? Wat is het effect op jouw leven als je het haalt? Let daarbij goed op haar fysiologie. Merk je dingen op die het tegenspreken, zoals een twijfeling of een nee-knikkend hoofd (incongruentie)? Vraag vervolgens aan de cliënt of ze zelf merkt of haar emoties, gedachten en gedrag wel of niet overeenkomen bij het uitspreken van haar gewenste uitkomst. Is NU daadwerkelijk de geschikte tijd om je volledig in te zetten voor je doel, en het behalen ervan?
  • Je kan het ook aan het onderbewuste vragen door middel van een biofeedbackmechanisme. Vraag door middel van het biofeedbackmechanisme of het onderbewuste het probleem echt wil oplossen. Soms wil iemand een huidig gedrag nog behouden in bepaalde contexten. Daarom ga je nu extra in op waar, wanneer en met wie het doel behaald gaat worden. Daarnaast behandel je de positieve intentie en creëer je alternatieven.
  • A staat ook voor alle gebieden van je leven: treden daar geen conflicten op als je het doel naleeft? Wat zijn de consequenties in die gebieden? Wat gaat er in je leven nog meer door verbeteren? Wat is het gevolg voor de mensen om je heen? Kunnen de betrokkenen ermee akkoord gaan?

R van SMART – Realistisch

  • Realistisch:  Dit is een paradoxaal punt. Maak het doel niet te realistisch maar juist uitdagend! Uitdagende doelen zijn vaak juist makkelijker dan realistische doelen. Het is eenzaam aan de top. 99% van de mensen in de wereld is overtuigd dat ze incapabel zijn om grootse dingen te bereiken, dus richten ze zich op middelmatigheid. Het is bijvoorbeeld makkelijker om 1.000.000,- op te halen dan 100.000,-. De adrenaline en het enthousiasme dat je van zo’n groot doel krijgt zorgt ervoor dat je de barrières die je onderweg tegenkomt beter kan tegengaan. Dat ontbreekt bij te realistische doelen. Je bent beter dan je denkt

T van SMART – Tijdsgebonden

  • Tijdsgebonden: wanneer is de deadline? Op welk tijdstip, of op welke datum is dat precies?

SMART doelen formuleren

Extra eisen en vragen om over het SMART-doel te reflecteren (NLP)

Denk bij het formuleren van het doel ook aan de volgende eisen die NLP aan dit model toevoegt:

  • Is het positief geformuleerd? Niet concentreren op wat je niet wil maar op wat je wel wil, anders stuur je jezelf daar automatisch naartoe. Dus niet: ik wil niet roken, ik wil niet dik zijn. Maar wel: ik wil gezond zijn. Niet: ik ben geen dief. Wel: ik ben eerlijk.
  • Ligt het in je cirkel van invloed, dus in je eigen bereik? Bij het stellen van doelen is het belangrijk dat je zelf de volledige invloed hebt op de uitkomst. Je zou een doel kunnen stellen dat je overmorgen de loterij gaat winnen, maar dit heb je zelf niet in de hand. Zorg er dus voor dat het bereiken van je doel enkel en alleen van jou afhangt. Een doel waar jij controle en invloed over hebt. Dat zijn bijvoorbeeld: “Ik wil goed voorbereid naar dat sollicitatiegesprek gaan.” “Ik ga gezonder leven door meer te bewegen en gezonder te eten”
  • Als je de gewenste situatie zou bereiken, precies zoals je het wil, wat zou dat jou schenken? Wat is hier de impact van? Wat is dus het doel achter het doel?
  • Waarom wil je het doel bereiken? Wat is de echte reden? Noem een lijst met redenen op volgorde van belangrijkheid. Wat zijn de overtuigingen die daarmee te maken hebben, dus wat vind je belangrijk in {context} (waardes zijn sterk contextgebonden)?
    Voor het maken van veranderingen is de waarom 80%. Veranderingen maken is dus geen kwestie van vaardigheden, maar een kwestie van motivatie, willen en gewoon doen.
  • Is het doel belangrijk of betekenisvol voor JOU? Werk je aan dit persoonlijk ontwikkelingsdoel voor jezelf?
  • Wat geeft je de meeste voldoening door het behalen van het doel?
  • Hoe graag wil je het?
  • Wat is de positieve intentie van het nog niet eerder behaald hebben van dit doel? Dus welke korte termijn-pijn heb je verbonden aan het werken aan het doel?
  • Future pace: Hoe weet je straks dat je het doel hebt gehaald? Wat zie, hoor en voel je dan? (Doe dit in de eerste persoon/geassocieerd.)
    Het is nu {toekomstige datum}. Ik ben/heb …
    Ik zie…
    Ik voel…
    Ik hoor…
  • Zet je handtekening onder je doel en lijst het in. Plaats het op drie plekken in je huis waar je het dagelijks zult zien hangen… Of niet! Je kunt er ook voor kiezen om je doelen te noteren, om ze vervolgens ergens weg te bergen. Hierdoor blijft het doel in je onderbewuste leven, en zal het leven je de kansen bieden om het doel te halen, zonder dat je je er bewust weerstand tegen kunt bieden.

Het SMART-doel is nu geformuleerd

Top, je kunt nu een stevig doel formuleren. Wil je iemand echt coachen met dit doel, bestudeer dan ook het coach-model. Dat model draait volledig om het helder krijgen van het doel, en alles wat daarbij komt kijken wordt ook behandeld. Doelstellingen SMART maken is ook erg belangrijk in het onderwijs, in de zorg en in het bedrijfsleven. Succes met SMART-doelen stellen!

Gerelateerde artikelen: ook interessant?

Bedankt voor het lezen. Reageer even hieronder & deel dit met je vrienden!