Wat Is Een Sekte? [21 Kenmerken] [Incl. Sektarisch Gedrag & Denken]

Wat is een sekte en wat zijn typische kenmerken? In dit artikel gaan we in op verschillende aspecten van sektarisme, zoals sektarisch denken en sektarisch gedrag. Lees verder…

Wat is een sekte? Betekenis van sekte

We zouden er de volgende definitie aan kunnen geven: een sekte is een gesloten groepering met een invloedrijke leider. Het begrip ‘sekte’ heeft echter geen duidelijke definitie. Iedereen kan er een andere betekenis aan geven. Toch is het vrij duidelijk dat sekten om kleine, afgescheiden groepen gaan, met eigen regels en een eigen geloof die vrij streng nageleefd dienen te worden.

Droom Leef Geniet Aanbieding Live

Kenmerken van een sekte

Kenmerk 1 – Kritisch nadenken is niet toegestaan

Leden mogen geen andere invalshoeken inbrengen op de doctrine van de sekte.

Kenmerk 2 – Externe controle

De mate waarin op het persoonlijk leven van de leden macht uitgeoefend wordt, zowel op het politieke als het sociale gedrag van de leden.

Kenmerk 3 – Geclaimde wijsheid en kennis door de leiders

Het aantal geverifieerde en niet-geverifieerde verklaringen (credentials) die geclaimd worden.

Kenmerk 4 – De onfeilbaarheid van de doctrine of leiders

Er is een, centrale, onfeilbare strakke topdown-hiërarchie. Discussie wordt niet geduld. Critici worden geëxcommuniceerd.

Kenmerk 5 – De hoeveelheid haat van leden naar interne en externe critici

Bijvoorbeeld naar de critici en de pogingen om de doctrine te verifiëren of anders te interpreteren.

Kenmerk 6 – Dogma: stugheid in de concepten die geleerd worden

De mate van inflexibiliteit in de interpretatie van de doctrine. Vijandschap tegen relativisme. Dit kan ook worden gezien als fundamentalisme.

Kenmerk 7 – Je weet niet waar je in beland bent tot na je commitment

Geheimen zijn niet bekend voor nieuwe leden. Een voorbeeld: zodra je lid wordt, lijkt alles enkel te draaien om het binnenbrengen van nieuwe leden. Zie volgende kenmerk.

Kenmerk 8 – Er wordt nadruk gelegd op het rekruteren van nieuwe leden

Voordat men lid wordt, lijkt de sekte bijvoorbeeld te gaan om het helpen van de armen en het bijdragen aan de wereld, maar zodra men lid wordt, is het duidelijk dat alle activiteiten erop gericht zijn om nieuwe leden te rekruteren.

Kenmerk 9 – Het vereiste voor alle leden om nieuwe leden te werven

Leden worden onder druk gezet om nieuwe leden te werven, en er wordt schaamte uitgesproken als ze dat niet voldoende doen.

Kenmerk 10 – Leden worden geëxcommuniceerd als ze de sekte verlaten

Leden moeten genegeerd en hard tegengesproken worden als ze zich kritisch uitlaten of als ze de sekte verlaten. Dit komt omdat de leden die achterblijven, een gevoel krijgen alsof iemand hun identiteit heeft verlaten. Ze hebben namelijk zóveel geïnvesteerd in de sekte en zich er zóveel mee geïdentificeerd – terwijl je enige echte identiteit je eigen ziel (bewustzijn) is – dat ze het er zelfs voor over hebben om hun eigen familie en vrienden te excommuniceren.

Kenmerk 11 – Starheid in het lichaam van de leden

Leden van een sekte voelen zich onbewust niet vrij om te bewegen. Dit uit zich altijd in de mate van houterigheid en verkramping in het lichaam. Zie het als de tinnen man van The Wizard of Oz. Hierover kun je meer lezen in het artikel over het volgen van je intuïtie, want het tegenovergestelde hiervan is leven vanuit je eigen intuïtie. Als je je eigen intuïtie (je ziel) vaker gebruikt, voel je je vrij en licht. Dit straalt van je af en is erg eenvoudig aan je waar te nemen.

Kenmerk 12 – Rijkdom door de leider

Denk aan Bhagwan (later hernoemd naar Osho om de beschadigde naam te zuiveren), die een luxe leven leidde, onder andere met 94 Rolls Royces.

Kenmerk 13 – Manipulatie van partnerkeuze

De hoeveelheid controle die wordt uitgeoefend op bijvoorbeeld de partnerkeuze.

Kenmerk 14 – Censuur

Mate van controle op de toegang van informatie door de leden. De mate van achtergehouden doctrine, de mate van censuur van meningen van buiten of de mate van het verborgen houden van de leider.

Kenmerk 15 – Isolatie

Communes (dorpjes en kloosters met enkel leden van de sekte) zijn per definitie geïsoleerd. Ook voor sektes waar niet in communes geleefd wordt, kan dit gelden. In dat geval wordt er invloed uitgeoefend op leden om niet te communiceren met niet-leden, inclusief familie en vrienden.

Waarom is isolatie in communes en kloosters niet gewenst? Het is een onderdeel van de essentie van spiritualiteit om dienstbaar te zijn en via jouw missie een bijdrage te lveren aan de wereld. Dat kan niet als je enkel in een klooster zit. De deugden die je via meditatie ontwikkelt, komen enkel tot hun recht als ze ook daadwerkelijk van nut kunnen zijn in de wereld.

Kenmerk 16 – Controle van leegloop

De intensiteit van de inspanningen om niet-actieve leden of ex-leden weer actief te maken.

Kenmerk 17 – Geweld

Hoeveelheid goedkeuring van geweld door de groep, de doctrine of de leider.

Kenmerk 18 – Paranoia

De hoeveelheid angst die gezaaid wordt over echte of ingebeelde vijanden. Overdrijving van de macht die tegenstanders hebben en het opzetten van complottheorieën hierover. Leden wordt bijvoorbeeld verteld dat het gevaarlijk is om je in andere religies te verdiepen. Leden moeten daarnaast e-mails en materiaal van andere religies verwijderen.

Kenmerk 19 – Verplichte donaties door leden

Leden worden hardnekkig aangekondigd of verplicht om te doneren. De donaties worden vervolgens ingezet voor het bekeren van nieuwe mensen.

Kenmerk 20 – Mind control door verwarring en indoctrinatie

Leden moeten lange teksten met moeilijke termen en jargon lezen, zodat ze verward raken. Daarnaast moeten ze zinnen hardop voorlezen om geïndoctrineerd te worden.

Kenmerk 21 – Sektes hebben jargon om dingen mooier te doen lijken dan ze zijn

Sektes gebruiken jargon, wat in werkelijkheid iets heel anders betekent. Voorbeelden zijn:

  • “social teachings” – political theology
  • “pionier” – missionaris
  • “onderrichten” – bekeren
  • “review” – censuur voordat nieuwe doctrine gepubliceerd wordt
  • “beheer” – geestelijken
  • “Spiritualiteit” – dit zou van alles kunnen zijn
  • “broeders / zussen / vrienden” – leden
  • “Consolidatie” –> “Hey, er lopen leden weg.”
  • “Eenheid” – religieuze conformiteit
  • “Dienstbaarheid” – bekeringsactiviteiten
  • “Gemeenschapsopbouw” – uitbreiden van de sekte
  • “Betekenisvolle gesprekken” – gesprekken die ervoor bedoeld zijn om mensen te bekeren
  • “seeker” – niet-lid
  • “Interreligieus programma” = {Naam van de sekte}-programma

Zijn sektes gevaarlijk?

sekte gevaarlijk

Dat sektes gevaarlijk zouden zijn, komt onder andere vanuit het voorbeeld van de massamoord binnen de sekte van Tim Jones, die op 18 november 1978 in Guyana ongeveer 900 leden overhaalde om zelfmoord te plegen. Hierdoor is er een (extra) gevaarlijk randje rondom het woord ‘sekte’ gaan hangen, vooral wanneer er bij de leider sprake is van een Jezus-complex.

Ook zou je sektes als gevaarlijk kunnen zien, doordat het erg verleidelijk is voor mensen die zich lange tijd eenzaam voelen en graag het gevoel willen hebben om bij een groep te horen. Zij zullen zich sneller aansluiten bij een sekte, en zij zijn extra kwetsbaar doordat ze goedkeuring van buitenaf zoeken. Hierdoor zijn ze uitstekende opvolgers van orders.

Aan de andere kant komen veel hoogopgeleide, logisch nadenkende mensen in sektes terecht. Dat komt doordat ze op een rationele en verleidelijke manier zijn binnengehaald, en doordat ze door hun gebrek aan intuïtieve ontwikkeling niet kunnen aanvoelen wat goed voor ze is. Zo kan het zijn dat de ‘seeker’ ernstig spiritueel ziek wordt verklaard, waarna hem/haar verteld wordt dat de enige genezing in de sekte zit. Dit soort manipulatie kan schadelijk zijn voor mensen die niet sterk in hun schoenen staan.

Voorbeelden van gevaarlijke sektes Nederland (lijst)

Of we het nu over JW, CoS, Bhagwan (Osho) of nieuwe communes gaat: sekten bestaan, en niet alleen in Amerika. Wikipedia had een lijst met voorbeelden van sektes in Nederland en België, maar die is nu niet meer actief. Momenteel is er op het internet dan ook geen lijst met sektes in Nederland te vinden.

Waardoor lijkt een sekte voor een lid zo echt en ‘waar’?

sektarisme uitleg

Geen enkele sekte zal toegeven een sekte te zijn en geen enkel lid van een sekte zal dat toegeven. Hoe kan dat toch? Het antwoord is in een woord te vangen: illusie. Het komt doordat ze zelf zo heftig in hun illusie geloven dat ze het als absolute waarheid gaan zien. Deze illusie wordt volledig in stand gehouden door… het ego.

Laten we sekte A en sekte B nemen. De leden van beide sekten zien hun waarheid als absolute én exclusieve waarheid. Ze worden aangemoedigd om regelmatig mensen te bekeren.

Een lid van sekte A ontmoet op een dag een lid van sekte B en ze hebben een discussie over waarom hun sekte de ware is. Ze doen zich hierbij heel vriendelijk voor. Hun sekte gaat ten slotte over liefde en bevrijding.

Aan het einde van de dag komt lid van sekte A naar de vergadering van sekte A. Hij vertelt wat hij die dag had meegemaakt: ‘Ik heb contact met iemand die aanhanger is van sekte B maar het wil maar niet tot hem doordringen dat wij de waarheid zijn. Hoe moet ik daarop reageren?’ De leden geven tips om de ander te bekeren.

Wat bijna nooit tot de leden van sekte A doordringt, is dat het lid van sekte B precies hetzelfde aan het doen is, misschien wel precies op datzelfde tijdstip, maar dan met de leden van zijn sekte: ‘Ik heb contact met iemand die aanhanger is van sekte A maar het wil maar niet tot hem doordringen dat wij de waarheid zijn. Hoe moet ik daarop reageren?’

De leden van sekte A en sekte B verkeren beide in een illusie. Ben je lid van sekte A, dan heb je er geen begrip voor als iemand van sekte B tegen jou zegt: “Hoe kun je in zoiets geloven?” Het is zo absurd omdat jij juist hetzelfde over de ander zegt of denkt: “Hoe kun jij in zoiets geloven? Christus zei toch dat alleen hij de weg naar de hemel (redding) is?” En dan komt er weer een ander die dat allemaal overtreft en zegt: “Hoe kunnen jullie in zoiets geloven?”

We zijn pas bij het begin van deze kwestie… Wat is de oplossing?

Lees hier meer over in het artikel over religies en conflict. Daarin wordt het verschil uitgelegd tussen een oppervlakkige beleving van religie en een respectvolle, onthechte beleving van religie.

Gerelateerde artikelen: ook interessant?

Bedankt voor het lezen. Reageer even hieronder en dan zal ik reageren. En... sharing is caring!