Wat is een sekte en wat zijn typische kenmerken? In dit artikel gaan we in op verschillende aspecten van sektarisme, zoals sektarisch denken en sektarisch gedrag. Lees verder…

Inhoud van deze pagina:

Wat is een sekte? Betekenis van sekte

Er bestaat geen consensus over de betekenis van het woord sekte. Een van de mogelijke definities is zou kunnen zijn: een sekte is een gesloten groepering met een invloedrijke leider.

Het begrip ‘sekte' heeft echter geen duidelijke, eenduidige definitie. Iedereen kan er een andere betekenis aan geven. Toch is het vrij duidelijk dat sekten om afgescheiden groepen gaan – met eigen regels en een eigen geloof die vrij streng nageleefd dienen te worden.

Het boek ‘De Sekte' legt alle sektarische elementen van Scientology bloot

Voordat we doorgaan met de beschrijvingen en kenmerken van een sekte, raden we het boek ‘De Sekte' van Mariette Lindstein aan. Dit boek is erg bekend geworden doordat het zowel spannend als op waarheid gebaseerd is.

Kenmerken van een sekte

Kenmerk 1 – Rijkdom van de leiders

Denk aan Bhagwan (later hernoemd naar Osho om de beschadigde naam te zuiveren), die een luxe leven leidde, onder andere met 94 Rolls Royces.

Kenmerk 2 – De huidige leiders en autoriteiten in diskrediet brengen en verzwakken

Een van de meest krachtige dingen die een opkomende sekteleider kan doen, is het verzwakken van de huidige leider(s). Als het volk namelijk geen sterke leider of vaderfiguur heeft, zal het makkelijker de nieuwe leider accepteren.

Beroemde voorbeelden hiervan staan in ieder Nederlands schoolboek: feminisme en marxisme. Hoewel het politiek incorrect is om deze ideologieën sektes te noemen, benutten ze dit kenmerk ten volste. Hun expliciete, officiële in statuten opgenomen doel is namelijk om de huidige – inmiddels vorige – autoriteiten van de troon te stoten: de heer in het gezin en de heer in de hemel, God. Doordat het volk nu los is gekomen van de autoritaire kracht van mannen en God, accepteert het volk veel makkelijker de staat als nieuwe autoriteit.

Kenmerk 3 – Geclaimde wijsheid en kennis door de leiders

Het aantal geverifieerde en niet-geverifieerde verklaringen (credentials), posities en wonderen die geclaimd worden. Iemand die zichzelf bijvoorbeeld profeet noemt en claimt met God gesproken te hebben, kan met bijna alles wegkomen: macht opeisen, geld verzamelen, regels opstellen, volgelingen vergaren en mensen schadelijke dingen laten doen. Dat kan allemaal als het in naam van God is. Gebruikmaken van de positie van God is dan ook de ultieme framing-methode.

Kenmerk 4 – De onfeilbaarheid van de doctrine of leiders

Er is een, centrale, onfeilbare strakke topdown-hiërarchie. Discussie wordt niet geduld. Critici worden geëxcommuniceerd.

Dit gevoel van superioriteit vloeit echter ook door in de leden zelf. Omdat hun leiders en doctrine superieur en onfeilbaar is, voelen de volgelingen zich ook spiritueel superieur aan anderen. Ze hopen dan ook dat steeds meer anderen ook hun geloof gaan aanhangen. Hierdoor gaan ze bij voorbaat al niet met een open houding gesprekken in.

Kenmerk 5 – Dogma: stugheid in de concepten die geleerd worden

De mate van inflexibiliteit in de interpretatie van de doctrine. Vijandschap tegen relativisme. Dit kan ook worden gezien als fundamentalisme.

Ook zien de leden hun overtuigingen als de enige waarheid, waardoor ze afwijkende overtuigingen verwerpen. Ze zijn niet open minded ten opzichte van andere wereldbeelden: wanneer ze iemand van buiten de sekte spreken die een andere overtuiging heeft, besluiten ze direct al van binnen dat alles wat de ander zegt, niet correct is. Ze zien die persoon bij voorbaat al niet als gelijkwaardig. De sekteleden voelen zich verheven boven anderen.

Binnen hun eigen kringen spreken ze met minachting over mensen met een ander geloof – en smeden in en rondom gesprekken met andersdenkenden, plannetjes om de minderwaardige geloofsovertuigingen van andere mensen om te buigen in die van zichzelf.

Kenmerk 6 – Manipulatie van partnerkeuze

De hoeveelheid controle die wordt uitgeoefend op bijvoorbeeld de partnerkeuze.

Kenmerk 7 – Externe controle op het persoonlijk leven

De mate waarin op het persoonlijk leven van de leden macht uitgeoefend wordt, zowel op het politieke als het sociale en seksuele gedrag van de leden. Bijvoorbeeld door het bijhouden van dossiers over leden of de mate waarin toestemming vereist is voor bepaalde grote levensbeslissingen. Leden van de sekte ervaren een wijzend vingertje bij hun levensbeslissingen en ervaren dat hen schaamte opgelegd wordt bij fouten.

Vaak worden waarden en idealen – zoals verlichting, eenheid of liefde – gebruikt als dekmantel voor machtsuitoefening. Van leden wordt verlangd om bepaalde vrijheden in te leveren, beperkingen in je leven in te bouwen voor een uiteindelijk ideaalbeeld dat hen voorgehouden wordt. Voor dat hogere doel moeten nu compromissen en opofferingen gemaakt worden in het persoonlijke leven van de leden.

Kenmerk 8 – Het ‘framen' van waardeloze of schadelijke daden als iets goeds

Er kunnen specifieke woorden gebruikt worden om de leden tijdrovende of schadelijke taken te laten uitvoeren. Een sekte-leider kan in zijn doctrine stellen dat het een heilige plicht is dat alle vrouwelijke leden met hem naar bed gaan, of dat het goed is voor hun spirituele ontwikkeling.

Onderdrukking kan makkelijk geframed worden als cadeau en bescherming. Opofferingen en compromissen van de leden kunnen geframed worden als heilige plicht.

Dingen worden dus 180 graden omgekeerd: slechte dingen worden goed en goede dingen worden slecht. Waarheden en feiten worden leugens terwijl leugens waarheden worden.

Een manier om deze omgekeerde realiteit in stand te houden, is politieke correctheid: jezelf uitlaten tegen schadelijke of onpraktische praktijken, wordt een taboe. Mensen die het toch doen, worden als extremist neergezet. 

Kenmerk 9 – Je weet niet waar je in beland bent tot na je commitment

Geheimen zijn niet bekend voor nieuwe leden. Een voorbeeld: zodra je lid wordt, lijkt alles enkel te draaien om het binnenbrengen van nieuwe leden en blijken alle activiteiten een grote marketingfunnel te zijn om geïnteresseerden steeds naar de volgende stap in het aanmeldproces te brengen. Zie volgend kenmerk.

Een ander voorbeeld hiervan is love bombing voor potentiële leden: ze krijgen extra veel aandacht en ‘liefde', vaak van de meest jonge en aantrekkelijke leden, om vervolgens nadat ze lid zijn geworden, pas het ware gezicht van de sekte te zien: oordeel, beschuldiging, aanpraten van gevoelens van onbekwaamheid, depressie, buitensluiting, schuld aanpraten, isolatie, eenzaamheid, cognitieve dissonantie en geen liefde.

Kenmerk 10 – Er wordt nadruk gelegd op het rekruteren van nieuwe leden

Voordat men lid wordt, lijkt de sekte bijvoorbeeld te gaan om het helpen van de armen en het bijdragen aan de wereld, maar zodra men lid wordt, is het duidelijk dat alle activiteiten erop gericht zijn om nieuwe leden te rekruteren. Dit wordt ook wel eens een piramidespel genoemd.

De meerderheid van de activiteiten zijn erop gericht om nieuwe zieltjes te winnen – en worden dus niet gedaan als normale activiteit voor de huidige leden.

Dit gebeurt bijvoorbeeld de Jehova Getuigen: erop uit zijn om potentiële leden uit te nodigen voor wekelijkse 2-op-1 privéstudiegroepen, waarbij een potentieel nieuw lid privéles krijgt van twee leden van de sekte. Niet omdat de leden van de sekte zelf wat bij willen leren, maar omdat ze iemand nieuw met de doctrine willen introduceren. Ook de wekelijkse vergaderingen voor leden draaien grotendeels om het bespreken van de uitbreidingsactiviteiten.

Kenmerk 11 – Het vereiste voor alle leden om nieuwe leden te werven

Ook wordt er een gevoel van schuld opgelegd aan leden die te weinig nieuwe leden aanbrengen, of zich daar te weinig voor inspannen.

Leden worden onder druk gezet om nieuwe leden te werven, en er wordt schaamte uitgesproken als ze dat niet voldoende doen.

Kenmerk 12 – Starheid in het lichaam van de leden

Leden van een sekte voelen zich onbewust niet vrij om te bewegen. Dit uit zich altijd in de mate van houterigheid en verkramping in het lichaam. Zie het als de tinnen man van The Wizard of Oz. Hierover kun je meer lezen in het artikel over het volgen van je intuïtie, want het tegenovergestelde hiervan is leven vanuit je eigen intuïtie. Als je je eigen intuïtie (je ziel) vaker gebruikt, voel je je vrij en licht. Dit straalt van je af en is erg eenvoudig aan je waar te nemen.

Kenmerk 13 – Isolatie

Communes (dorpjes en kloosters met enkel leden van de sekte) zijn per definitie geïsoleerd. Ook voor sektes waar niet in communes geleefd wordt, kan dit gelden. In dat geval wordt er invloed uitgeoefend op leden om niet te communiceren met niet-leden, inclusief familie en vrienden.

Waarom is isolatie in communes en kloosters niet gewenst? Het is een onderdeel van de essentie van spiritualiteit om dienstbaar te zijn en via jouw missie een bijdrage te lveren aan de wereld. Dat kan niet als je enkel in een klooster zit. De deugden die je via meditatie ontwikkelt, komen enkel tot hun recht als ze ook daadwerkelijk van nut kunnen zijn in de wereld.

Kenmerk 14 – Controle van leegloop

De intensiteit van de inspanningen om niet-actieve leden of ex-leden weer actief te maken. Bovendien is het moeilijk voor leden om zich überhaupt af te melden, bijvoorbeeld door sociale druk en politieke correctheid: er wordt op je neergekeken als je ermee wilt stoppen.

Kenmerk 15 – Paranoia en een gevoel van ‘wij' tegen ‘de rest van de wereld'

De mate waarin het verboden is om net ex-leden en critici te praten – en de hoeveelheid angst die gezaaid wordt over echte of ingebeelde vijanden. Overdrijving van de macht die tegenstanders hebben en het opzetten van complottheorieën hierover.

Leden wordt bijvoorbeeld verteld dat het gevaarlijk is om je in andere religies te verdiepen. Leden moeten daarnaast boeken, e-mails en materiaal van andere religies verwijderen.

Ook: de mate waarin angst gezaaid wordt over de onstabiele en gewelddadige toestand van de wereld, waar de doctrine van de sekte vervolgens bescherming tegen biedt.

Kenmerk 16 – Paranoia in de vorm van minachting voor mensen buiten de sekte

Tot slot kan deze haat op subtielere wijze plaatsvinden doordat de leden van de sekte meermaals eraan herinnerd worden dat de rest van de wereld niet of minder te vertrouwen is en geen morele waarden heeft. Hierdoor kunnen leden van de sekte bevooroordeeld naar de buitenwereld kijken met de overtuiging dat er meestal geen goedheid en liefde gevonden kan worden in de mensen in de samenleving die geen onderdeel zijn van de sekte.

Het effect hiervan is dat leden van de sekte het wereldbeeld ingebeeld krijgen dat niemand anders liefdevol en te vertrouwen is behalve de mensen binnen de sekte. Dat mensen buiten de sekte je bedriegen en niks goeds voor de wereld doen.

Zo kan er gesproken worden – en angst gezaaid worden over ‘destructieve krachten' in de wereld buiten de sekte: een amorele, gevoelloze, verloren, problematische samenleving met racisme, haat, terrorisme en vooroordeel.

De samenleving is verdorven, amoreel en bevat ‘destructieve krachten'. Alleen de leden van de sekte zijn te vertrouwen en moreel.

Er wordt een beeld gecreëerd voor de leden van de sekte dat niet-leden bij voorbaat al niet te vertrouwen zijn en dat ze per definitie geen liefde kunnen hebben. Simpelweg omdat ze geen lid zijn. Leden krijgen het beeld dat alleen leden van de sekte goede mensen zijn.

Dit zorgt voor een botsing met de buitenwereld, bijvoorbeeld omdat het sektelid gelooft dat hij de uitverkorene is om de onwetenden te verbeteren. Het sektelid ziet alle andere mensen in de wereld dan ook als onwetenden en amoreel en gaat compleet voorbij aan het idee dat er liefde in ieder mens is – en waarschijnlijk zelfs veel meer buiten de sekte dan in de sekte.

Kenmerk 17 – Psychologisch geweld, fysiek geweld en/of gaslighting

Hoeveelheid goedkeuring van geweld door de groep, de doctrine of de leider. Ook psychologisch geweld past hieronder, zoals angst en paranoia ontwikkelen en gaslighting: de leden laten twijfelen aan hun eigen mentale gezondheid, bijvoorbeeld met als reden: zodat ze geen kritische houding durven aan te nemen.

Kenmerk 18 – De hoeveelheid haat van leden naar interne en externe critici

Bijvoorbeeld naar de critici en de pogingen om de doctrine te verifiëren of anders te interpreteren. Zij kunnen bijvoorbeeld worden weggezet als ‘amoreel', ‘destructief', ‘onwetend', ‘verrot' of ‘mentaal ziek'.

Kenmerk 19 – Censuur

Mate van controle op de toegang van informatie door de leden. Dit betekent bijvoorbeeld: de mate van vaag blijven en overdrijven over het ledenaantal, de mate van achtergehouden doctrine, de mate van censuur van meningen van buiten, de mate van ontmoediging om bronnen buiten de eigen doctrine te raadplegen of de mate van het verborgen houden van de leider.

Kenmerk 20 – Kritisch nadenken is niet toegestaan: geen vrijheid van meningsuiting

Leden mogen geen andere invalshoeken inbrengen op de doctrine van de sekte. Er wordt afhankelijkheid en gehoorzaamheid bevorderd, waarbij consequenties in het verschiet zitten als iemands gedrag niet is zoals de sekte het wil hebben. Er is geen vrijheid van meningsuiting: afwijkende meningen zijn not done.

Je mag het niet ergens mee oneens zijn en je mag niet je eigen mening hebben. Leden moeten genegeerd en hard tegengesproken worden als ze zich kritisch uitlaten, tegenspraak hebben of als ze de sekte verlaten.

Meestal komt het niet zover, omdat de leden hun afwijkende mening bij voorbaat al niet uit durven te spreken: het is not done, dermate dat het als een schok bij de hele groep zou aankomen als de mening daadwerkelijk geuit wordt.

De stille kracht van politieke correctheid is altijd voelbaar: er is geen tolerantie voor afwijkende meningen.

Kenmerk 21 – Leden worden geëxcommuniceerd als ze de sekte verlaten of een afwijkende mening hebben

Leden met een afwijkende mening of verlaters van de sekte moeten ofwel hard aangepakt worden om zich alsnog te conformeren, ofwel voorgoed genegeerd worden.

De sektarische gemeenschap kan bovendien gaan roddelen over de persoon met de afwijkende mening, waarbij deze persoon met behulp van metaforen als rotte appel, kankergezwel of terrorist weggezet kan worden.

Dit komt omdat de leden die achterblijven, een gevoel krijgen alsof iemand hun identiteit heeft verlaten. De leden hebben namelijk zóveel geïnvesteerd in de sekte en zich er zóveel mee geïdentificeerd – terwijl je enige echte identiteit je eigen ziel (louter bewustzijn) is – dat ze het er zelfs voor over hebben om hun eigen familie en vrienden te excommuniceren.

Het resultaat is dat sektes moeilijk te verlaten zijn. Het zorgt ervoor dat veel leden die eigenlijk willen stoppen, toch lid blijven en politiek correct blijven. Ze zijn namelijk geïndoctrineerd dat andersdenkenden slecht zijn en vermeden moeten worden. Verlaat je de sekte, dan raak je al je vrienden, sociale contacten en familie kwijt die je in de sekte had. Veel jongeren die in deze positie zitten, verlaten hun sekte niet vanwege familiedruk.

Dit betekent ook dat – van jongs af aan – jouw sociale kring nauw rond ‘het geloof' is gestructureerd. Het verlaten van ‘het geloof' betekent vaak het verlies van je hele sociale kring, omdat de mensen om wie je bent opgegroeid je plotseling meer als een ketter zien dan als een bekeerling die is afgetreden.

Kenmerk 22 – Mind control door verwarring, abstractie en indoctrinatie

Leden moeten lange teksten met abstracte taal, moeilijke termen en jargon lezen, zodat ze verward raken. Ook metaforen kunnen veelvuldig gebruikt worden om ieder mogelijk punt te kunnen ondersteunen. Daarnaast kan bepaalde soort muziek worden ingezet om een positief gevoel op te wekken.

De klassieke invloed van het Marxisme is het inspelen op mooie waarden in abstracte verwoordingen. Want wie wil er nou geen gelijkwaardigheid en eerlijkheid? Iedereen kan zich daarin vinden, dus onder het mom van die prachtige waarden, kunnen schadelijke dingen gedaan worden.

Daarnaast moeten leden zinnen hardop voorlezen, wat indoctrinatie bevordert. Herhaling speelt hier ook een rol bij: dubieuze sprekers, ‘teachers', politieke leiders, religieuze leiders, salesmensen of andere beïnvloeders van welke aard dan ook doen het verzoek om hun regels/zinnen te herhalen.

Ook het uitlokken van meerdere ‘ja's' is een beïnvloedingswapen dat ingezet kan worden. De beïnvloeder kan vragen stellen voor een vooraf bepaald antwoord – zoals: “Wil je succes/geluk/geld/verlichting”?

Het zet de luisteraar in een bepaalde geestesgesteldheid om de ontvankelijkheid te verhogen. Het stemt de luisteraar af op de woorden van de spreker en verhoogt de kans op het winnen van een volgeling – of het maken van een verkoop.

Ook gaslighting kan ingezet worden om aan je eigen verstand, mening, mentale gezondheid en herinneringen te twijfelen. Een goede gelegenheid om dit toe te passen, is wanneer iemand kritiek geeft op de doctrine of een afwijkende mening heeft.

Kenmerk 23 – Sektes hebben eigen jargon om dingen mooier te doen lijken dan ze zijn

Sektes gebruiken zelf-ontwikkelde jargon voor zaken die in werkelijkheid iets heel anders betekenen. Zo kan “We zijn allemaal één” en “De hele wereld moet als één familie samenkomen en handjes vasthouden” een positief klinkend jargon zijn voor:

“Vermeng met elkaar zodat we één grijze, homogene, prototypische, consumerende, belasting betalende wereldreligie worden met één wereldregering. We willen alle macht over jullie en we willen al jullie geld. Geen tegenspraak. Geen kritiek. Gehoorzaamheid voor de onfeilbare leiders. Geen vrijheid van meningsuiting. Confirmeren. Geen eigenheid. Geen vrijheid.”

Meer voorbeelden zijn:

  • “Seeker” – niet-lid.
  • “Social teachings” – politieke theologie.
  • “Pionier” – missionaris.
  • “Onderrichten” – bekeren.
  • “Dienstbaarheid” – bekeringsactiviteiten.
  • “Review” – censuur voordat nieuwe doctrine gepubliceerd wordt.
  • “Beheer” – geestelijken.
  • “Spiritualiteit” – dit zou van alles kunnen zijn.
  • “Broeders / zussen / vrienden” – leden.
  • “Consolidatie” – “Hey, er lopen leden weg.”
  • “Eenheid” – religieuze conformiteit.
  • “Sekte” – aftakking van een bestaande hoofdreligie.
  • “Dogma” – Regels van menselijke aftakkingen van een geloof.
  • “Doneren in naam van overledenen” – Aflaat.
  • “Gemeenschapsopbouw” – uitbreiden van de sekte.
  • “Betekenisvolle gesprekken” – gesprekken die ervoor bedoeld zijn om mensen te bekeren.
  • “Interreligieus programma” = {Naam van de sekte}-programma.

Kenmerk 24 – Hypocrisie

Een sekte zou nooit zelf zeggen dat het een sekte is. Een sekte zou dat juist actief willen verbergen. Sterker nog: een sekte zal – onder andere door gebruik te maken van eigen jargon – juist stellen dat het zelfs het tegenovergestelde van een sekte is. Ondertussen is het gewoon wel een sekte – en dat is mede te achterhalen door de hypocrisie.

Een sekte kan officieel zeggen: “Wij hebben geen organisatie, geen hiërarchie, geen politiek, geen ritueel, geen bekeringsactiviteiten, geen missionarissen, geen censuur, geen geestelijken, geen religieuze conformiteit, geen aflaten, geen controle, geen dogma en geen vaste plaatsen van aanbidding en tijden van samenkomst.”

Terwijl het officieus al die dingen wél doet – waaronder bekeringsactiviteiten – vaak onder een andere benaming. Zie vorig kenmerk over jargon.

Marketing en sektarisme ligt heel dicht bij elkaar. En we weten van marketing-auteur Seth Godin: All marketers are liars.

Een bekende ‘marketingtactiek' van sektes – zoals de Jehova Getuigen – is dat ze aan de oppervlakte aan andersdenkenden vertellen dat ook hun religie ‘een pad naar God' is. Of dat ‘elke religie de enige ware religie is'. Achter de rug van deze mensen om, zijn de sekteleden echter geobsedeerd door het bekeren van anderen tot hun eigen religie. Want eigenlijk zijn alle andere religies wel onwaar, verouderd of incompleet.

Tot zover de marketingleus ‘wij respecteren iedereen en zien alle overtuigingen als gelijkwaardig' en blijkt de sekte toch wel de enige waarheid te bezitten.

Kenmerk 25 – Verplichte donaties door leden

Er wordt financieel misbruik gemaakt van de leden, dus aan leden wordt hardnekkig aangekondigd of verplicht gesteld om te doneren. Ook kan het doneren als een voorrecht geframed worden.

Binnen een sekte kan er sprake zijn van verplichte donaties. Is het niet officieel verplicht, dan kan het officieus alsnog verwacht worden van de leden. De donaties worden vervolgens ingezet voor het bekeren van nieuwe mensen of voor het financieren van de administratieve constructies.

Het kan bijvoorbeeld als continue leefregel ingevoerd worden om te blijven doneren. Ook kan het zich bijvoorbeeld aandienen in de vorm van het kopen van ‘aflaten', waarmee je je eigen leven – of het leven van een dierbare – zuivert voor in het hiernamaals.

Kenmerk 26 – Bureaucratie

Nieuwe leden van sektes denken vaak in een praktische, actieve, altruïstische en vooral pragmatische omgeving te komen. Echter, zodra ze lid worden, krijgen ze voor het eerst inzicht in het grote aantal comités, commissies, vergaderingen, verkiezingen, politiek en formulieren. 

De organisatie blijkt weinig activiteiten – en zelfs weinig doctrines – te hebben rondom spiritualiteit en goede daden, maar vooral activiteiten te hebben rondom administratie, overleg, uitbreiding en overhead. In plaats van daadwerkelijk de hoge idealen van de sekte uit te voeren en bijvoorbeeld geld te doneren aan een wijshuis, wordt al het geld besteed aan het in stand houden van de administratieve structuren van de sekte – en de groei ervan.

Preach and do not practice.

Zijn sektes gevaarlijk?

sekte gevaarlijk

Dat sektes gevaarlijk zouden zijn, komt onder andere vanuit het voorbeeld van de massamoord binnen de sekte van Tim Jones, die op 18 november 1978 in Guyana ongeveer 900 leden overhaalde om zelfmoord te plegen. Hierdoor is er een (extra) gevaarlijk randje rondom het woord ‘sekte' gaan hangen, vooral wanneer er bij de leider sprake is van een Jezus-complex.

Ook zou je sektes als gevaarlijk kunnen zien, doordat het erg verleidelijk is voor mensen die zich lange tijd eenzaam voelen en graag het gevoel willen hebben om bij een groep te horen. Zij zullen zich sneller aansluiten bij een sekte, en zij zijn extra kwetsbaar doordat ze goedkeuring van buitenaf zoeken. Hierdoor zijn ze uitstekende opvolgers van orders.

Aan de andere kant komen veel hoogopgeleide, logisch nadenkende mensen in sektes terecht. Dat komt doordat ze op een rationele en verleidelijke manier zijn binnengehaald, en doordat ze door hun gebrek aan intuïtieve ontwikkeling niet kunnen aanvoelen wat goed voor ze is. Zo kan het zijn dat de ‘seeker' ernstig spiritueel ziek wordt verklaard, waarna hem/haar verteld wordt dat de enige genezing in de sekte zit. Dit soort manipulatie kan schadelijk zijn voor mensen die niet sterk in hun schoenen staan.

Voorbeelden van gevaarlijke sektes Nederland (lijst)

Of we het nu over JW, CoS, Bhagwan (Osho) of nieuwe communes gaat: sekten bestaan, en niet alleen in Amerika. Wikipedia had een lijst met voorbeelden van sektes in Nederland en België, maar die is nu niet meer actief. Momenteel is er op het internet dan ook geen lijst met sektes in Nederland te vinden.

Waardoor lijkt een sekte voor een lid zo echt en ‘waar'?

sektarisme uitleg

Geen enkele sekte zal toegeven een sekte te zijn en geen enkel lid van een sekte zal dat toegeven. Hoe kan dat toch? Het antwoord is in een woord te vangen: illusie. Het komt doordat ze zelf zo heftig in hun illusie geloven dat ze het als absolute waarheid gaan zien. Deze illusie wordt volledig in stand gehouden door… het ego.

Laten we sekte A en sekte B nemen. De leden van beide sekten zien hun waarheid als absolute én exclusieve waarheid. Ze worden aangemoedigd om regelmatig mensen te bekeren.

Een lid van sekte A ontmoet op een dag een lid van sekte B en ze hebben een discussie over waarom hun sekte de ware is. Ze doen zich hierbij heel vriendelijk voor. Hun sekte gaat ten slotte over liefde en bevrijding.

Aan het einde van de dag komt lid van sekte A naar de vergadering van sekte A. Hij vertelt wat hij die dag had meegemaakt: ‘Ik heb contact met iemand die aanhanger is van sekte B maar het wil maar niet tot hem doordringen dat wij de waarheid zijn. Hoe moet ik daarop reageren?' De leden geven tips om de ander te bekeren.

Wat bijna nooit tot de leden van sekte A doordringt, is dat het lid van sekte B precies hetzelfde aan het doen is, misschien wel precies op datzelfde tijdstip, maar dan met de leden van zijn sekte: ‘Ik heb contact met iemand die aanhanger is van sekte A maar het wil maar niet tot hem doordringen dat wij de waarheid zijn. Hoe moet ik daarop reageren?'

De leden van sekte A en sekte B verkeren beide in een illusie. Ben je lid van sekte A, dan heb je er geen begrip voor als iemand van sekte B tegen jou zegt: “Hoe kun je in zoiets geloven?” Het is zo absurd omdat jij juist hetzelfde over de ander zegt of denkt: “Hoe kun jij in zoiets geloven? Christus zei toch dat alleen hij de weg naar de hemel (redding) is?” En dan komt er weer een ander die dat allemaal overtreft en zegt: “Hoe kunnen jullie in zoiets geloven?”

Andere redenen waarom men lid blijft van een sekte:

  • Cognitieve dissonantie.
  • Groepsdruk.
  • Consistent willen blijven met wat ze geloofden.
  • De sekte is hun hele wereld. Al hun vrienden, familie en/of bezigheden horen bij de sekte.
  • Het is moeilijk om flexibel te zijn en je leven om te gooien.

We zijn pas bij het begin van deze kwestie… Wat is de oplossing?

Lees hier meer over in het artikel over religies en conflict. Daarin wordt het verschil uitgelegd tussen een oppervlakkige beleving van religie en een respectvolle, onthechte beleving van religie.

Tot slot hebben we de volgende bronnen voor je: