coach model

Coach-model: compleet stappenplan voor coaches

Het coach-model is een waanzinnige tool voor de intake-fase van coaching. Je krijgt de situatie van de client direct helder, inclusief opties, obstakels en doelen. Tegelijk is het al erg helend om dit model op een client toe te passen, ondanks dat dit ‘enkel’ een intake-model is. Hier lees je alle stappen van dit model.

Ieder traject met een cliënt begint met een intakegesprek. Vaak wordt er ook nog geen interventie gedaan tijdens deze eerste ontmoeting. Dat kan overigens wel want NLP is er voor snelle hulp en voor snel effect.

Onderstaand stappenplan bevat alle onderdelen die je kunt gebruiken bij een intakegesprek. Je kunt dit ook voor jezelf doen door alle puntjes voor jezelf af te lopen.

Stap 1 – Rapport ontwikkelen en inzicht in de persoon verkrijgen

Verwelkom de cliënt terwijl je haar compleet spiegelt, en bouw vervolgens eerst wat rapport op met de cliënt. Dan kan je straks veel eenvoudiger coaching en positieve suggesties geven. Leer ze kennen. Treed hun referentiekader binnen.

  • “Hoe gaat het met je?”
  • “Hoe voel je je”

Terwijl je rapport aan het maken bent en de cliënt beter aan het leren kennen bent, kun je goed op de gegeven informatie letten zodat je dat straks kan ‘utilizen’ bij de oefeningen en bij het aanreiken van de bemoedigingen. Als hulpmiddel kun je het metaprofiel-model gebruiken. Ook kun je zo meteen tijdens het neerleggen van de tijdlijn observeren hoe de client is. Tijdens die opgave kan je ook goed observeren wat voor persoon iemand is.

Stap 2 – Metaprofiel van de client achterhalen

Hierover komt binnenkort een artikel ;). Dit is meer een verfijning, en is niet essentieel.

Stap 3 – Alvast kort vragen wat het doel is

  • Waar wil je aan werken?
  • “Wat wil je vandaag oplossen?” in plaats van: “Wat is je probleem?” Dat laatste impliceert dat het vastzit en niet opgelost gaat worden.
  • Is er iets waar je ontevreden over bent dat je wil verbeteren, of is er iets waar je al heel sterk in bent dat je wil versterken?

coach model

Stap 4 – Tijdlijn neerleggen

  1. Laat de client met een touwtje zijn tijdlijn op de grond neerleggen in de ruimte waar jullie zijn. Hoe loopt ie? Loop hem af van de geboorte tot het heden tot het eind. Meestal is dit een v vorm naar links om te herinneren en dan naar rechts om te genereren.
  2. Laat hem met kaartjes het heden, verleden en de toekomst neerleggen op de tijdlijn. Kies ook een metapositie, een plek waar je de tijdlijn neutraal kan observeren.
  3. Denk aan iets neutraals dat je regelmatig doet in een week.
  4. Stel je voor dat je die activiteit nu aan het doen bent. Wat zie, hoor en voel je?
  5. Loop naar achteren via de tijdlijn om erachter te komen waar gisteren is op je tijdlijn. Stel jezelf voor dat je de neutrale activiteit gisteren aan het doen bent. Wat zie, hoor en voel je?
  6. Doe hetzelfde met een week, een maand, een jaar en 10 jaar in het verleden. Plaats op ieder punt een markering.
  7. Herhaal stap 5 en 6, maar dan met de toekomst.
  8. Ga naar de metapositie, observeer de tijdlijn en benoem samen wat je opvalt. Stap dus altijd van de tijdlijn af en ga naar de metapositie als je dissocieert.
    Wat zijn de afstanden tussen de kaartjes?
    Stond de client op de tijdlijn of ernaast?
    Ernaast staan betekent dat je rationeel bent en dus goed emoties van gebeurtenissen kan scheiden. Deze mensen zijn zich bewust van de waarde van tijd, ze zijn doelgericht, willen afspraken nakomen, kunnen goed plannen, en vinden het moeilijk om in het nu te leven.
    Erin staan betekent dat de persoon creatief is, goed kan multitasken, emoties intensief kan ervaren en in het nu leeft.

Stap 5 – Structuur uitleggen

“Wat gaan we doen. We gaan zometeen 4 puntjes langs: de huidige situatie, de gewenste situatie, de obstakels en de hulpmiddelen.”

Stap 6 – ‘Permissieve’ elementen

  • Sta ik aan je goede kant? Is je voorkeur dat ik links of rechts van je sta?
  • Wat heb je liever: zullen we de 4 puntjes op kaartjes schrijven om ze een voor een op de tijdlijn af te kunnen lopen of zullen we een gewoon gesprek houden?
  • Wil je zelf de kaartjes neerleggen?
    – Plaats de ongewenste situatie ergens in het verleden. Doordat je dit niet in het nu plaatst kan je het idee al installeren dat de ongewenste/huidige situatie en jij niet (meer) met elkaar verbonden zijn. Wanneer het om een reeds goede situatie gaat die de client gewoon nog beter wil maken kan je het wel in het heden neerleggen.
    – Plaats de gewenste situatie in de toekomst op het tijdstip waarop je het doel behaald wil hebben.
    – Plaats de hindernissen aan de ene kant buiten de tijdlijn.
    – Plaats de hulpbronnen ergens aan de andere kant buiten de tijdlijn.

Stap 7 – De vier punten van het model aflopen:

Dit zijn de vier punten van het model:

  • Huidige situatie
  • Gewenste situatie
  • Hindernissen
  • Hulpbronnen

coach model

Punt 1 – Huidige situatie

Redenen om dit te verkennen

  • Voordat je een doel stelt, of een cliënt helpt met een doel, is het zaak om de noodzaak goed te voelen. Zou je beter meewerken als er een pistool tegen je hoofd gehouden werd of wanneer je je niet bewust bent van de consequenties van het niks doen? Onderstaande vragen helpen je om de consequenties, dat pistool tegen je hoofd, goed te voelen.
  • Bovendien zijn de komende vragen nuttig wanneer de cliënt nog niet weet of ontkent dat het probleem er is.
  • Je kan niet zomaar een probleem oplossen zonder diagnose.
  • Vaak wil iemand gewoon over zijn probleem praten: rapport maken dus. Dus pace het probleem eerst voor je een oplossing kan vinden of geven. Daar draait deze stap om.

Erachter komen

  • Wat is de huidige situatie die je wil aanpakken met het doel? Waar ben je tevreden/ontevreden over?
  • Wat is er nog niet perfect?

Dissociatie

Als je in een deuropening staat en naar jezelf kijkt, wat zie je jezelf doen, wat hoor je je zeggen, wat zie je aan haar lichaamshouding?

Associatie

Wat voel je? Welk gevoel hoort daar bij?

Verder verkennen

  • Hoe lang speelt die ongewenste situatie al?
  • Wat is het recept om in zo’n situatie terecht te komen?
  • Wat is het slechtste voorbeeld?
  • Wat levert deze huidige situatie je op?
  • Wat bereik je met dit gedrag?
  • Wat vermijd je met dit gedrag?
  • Hoe belemmert dit gedrag je? Op welke manier beperkt het je?
  • Waar doet het pijn?
  • Waarom denk je dat je dit probleem hebt?
  • Wat is de positieve intentie?
  • Waarom heb je het/denk je dat je die ongewenste situatie hebt?
  • Wat zou er gebeuren als je dit gedrag verandert?
  • Waar ben je van overtuigd als je dit gedrag voortzet?
  • Waar ben je van overtuigd als je dit gedrag verandert?
  • Wat gebeurt er als het niet opgelost wordt, wat kost het je dan? Wat kost het je nu al? Wat gebeurt er als het over 10/20 jaar nog niet opgelost is?
  • Waarom heb he nog geen actie ondernomen in het verleden?

Misschien besef je hierna wel dat je wel moet veranderen en het doel moet halen! Evenwel is de sterkste pijn de pijn van binnen: weten dat je gefaald hebt voor je eigen standaarden van je eigen leven.

Zorg dat je nu even in een neutrale state komt. Schud bijvoorbeeld even los.

Observeer/calibreer

  • Ik zie/hoor dat je {waarneembaar gedrag}.
  • Wat betekent dat?

Punt 2 – Gewenste situatie

Als er een fee kwam en als je een wens mocht doen, waarin wil je dan slagen? Welk doel? Zij zorgt ervoor dat je over alle macht, contacten en bronnen beschikt om dat doel te bereiken. Het is misschien wel slimmer om het element ‘realistisch’ van een SMART-doel, wat verderop aan bod komt, hier ook alvast in te verwerken. In dat geval kun je de vraag met de fee vervangen met: ‘Als je een Realistische toverstaf had, waar zou je dan over een jaar willen zijn?’

Vervolgens vraag je het volgende uit:

  • Je ziet de gewenste situatie voor je. Wat gebeurt er?
  • Wat zie je, hoor je en voel je?
  • Als je in een deuropening staat en naar jezelf kijkt, wat zie je jezelf doen, wat hoor je je zeggen, wat zie je aan haar lichaamshouding?

Associatie

  • Stap naar de gewenste situatie! Stel je voor dat je in de toekomst bent op het tijdstip dat het doel is bereikt.
  • Wat voel je? Welk gevoel hoort daarbij?
  • Versterk de beelden geluiden en gevoelens, maak ze briljanter.

Observeer/kalibreer

  • Ik zie/hoor dat je {waarneembaar gedrag, bijv. ik hoor hoge tonen}. Wat betekent dat?
  • Zie de verschillen en geef de veranderingen aan bij de cliënt.

Stel het doel met de client

Doelen stellen is erg belangrijk in een intake-gesprek / het coach-model.Gebruik op dit punt het model voor SMART-doelen.

Punt 3 – Obstakels

Erachter komen

  • Zover is het nog niet, hoe komt dat?
  • Hoe komt het dat je daar nog niet bent?
  • Wat houdt je tegen?
  • Welke hindernissen zijn er?
  • Welke blokkades of weerstanden ervaar je?
  • Wat je jouw favoriete manier om het te bereiken doel, en jezelf, te saboteren?
  • Wat triggert jouw gedrag in de huidige situatie? Wat maakt dat je dit gedrag blijft vertonen?
  • Wat zijn je belemmerende/beperkende gedachten?
  • Waar neem je op dit moment in je leven genoegen mee, waardoor je jezelf van je doel afhoudt?
  • Welke drie zaken die geen bijdrage aan jezelf leveren, doe je regelmatig ?
  • Bonnie Ware, een palliatieve zuster uit Groot-Brittanië heeft aan verschillende stervende patiënten gevraagd wat hun top 5 is van dingen waar ze spijt van hebben. Deze top 5 ziet er als volgt uit:
    1. Ik wou dat ik de moed had gehad om mijn leven te leven volgens mijn eigen overtuigingen. in de plaats van hoe anderen vinden dat het hoort.
    2. Ik wou dat ik niet zo hard gewerkt had.
    3. Ik wou dat ik mijn gevoelens beter had uitgedrukt.
    4. Ik wou dat ik meer in contact was gebleven met mijn vrienden.
    5. Ik wou dat ik mezelf gelukkiger had laten zijn.
    Hoe denk je dat jouw top 5 eruit gaat zien?

Erop ingaan

  • Wat is de positieve intentie?
  • Wat bereik je ermee?
  • Wat vermijd je ermee?
  • Wat maakt dat je dit gedrag of deze overtuiging blijft vertonen?
  • Hoe belemmert het je?
  • Weet je zeker dat deze overtuiging waar is? Kan je absolut weten dat dit waar is? Weet je dat 100% zeker?
  • Waar, wanneer en hoe heb je deze overtuiging aangeleerd? Waar komt deze overtuiging vandaan? Hoe is het om te weten dat het daar vandaan komt?
  • Wiens overtuiging is het?
  • Wat is het ergste wat kan gebeuren?
  • Wat gebeurt er als je die gedachte gelooft en als je je hieraan vasthoudt? Hoe reageer je dan? Wat gebeurt er?
  • Waar ben je van overtuigd als je deze overtuiging/dit gedrag voortzet?
  • Welke reden heb je om je hieraan vast te houden?
  • Wie zou je zijn zonder die gedachte?
  • Hoe zou je je voelen zonder die gedachte?
  • Wat kost het je nu? Wat heeft het je tot nu toe gekost?
  • Wat gebeurt er als je dat gewoon niet meer toestaat?’
  • Wat wil je veranderen aan dit gedrag? Wat zou er dan gebeuren?
  • Je haar, hoort dat bij jou? Ja. Maar je overtuigingen niet. We zijn eraan gehecht, en ze hebben een positieve intentie, maar we trekken ze (uit gemak) door in ons hele leven. Gedachten zijn ook niet per se echt. Nu is er niks aan het gebeuren met betrekking tot datgene waarover je overtuigd bent.
  1. Denk aan een overtuiging die je wil hebben, bijvoorbeeld: ik verdien succes!
  2. Denk aan een overtuiging die voor jou absoluut waar is, bijvoorbeeld: s’ochtends gaat de zon op.
  3. Spoor de submodaliteiten van deze absoluut ware overtuiging op.
  4. Plaats de gewenste overtuiging in exact dezelfde submodaliteiten als die van de absoluut ware overtuiging.
    PLUS:
    Zoek: Beperkende overtuiging wijzigen.
    Dit is ‘mapping across.’
  • Wat jouw beperkende overtuiging ook is, doe je ogen dicht en denk eraan nu. Ik doe met je mee. Ik garandeer je: iedereen heeft het, wij allemaal. Stel je voor dat dat verhaal je omlaag haalt als een kilo bakstenen. En ik wil dat je voelt voor een momentje voor jezelf over iets waar je nog nooit over hebt nagedacht: dat jij het gecreëerd hebt. het is niet echt, het heeft je gediend voor een heel kleine hoeveelheid, en je bent nu klaar om het los te laten. En ik wil dat je jezelf vergeeft voor het zo streng zijn voor jezelf.
    Ik wil dat je je ogen opent, en ik wil dat je je voorstelt dat precies voor je op tafel een knop is. En alles wat je hoeft te doen is die knop in te drukken, en een valluik opent zich dan onder je, En al die slechte zware vreselijke gedachtes worden daardoorheen doorgespoeld. Welke kleur heeft de knop? Je spoelt die shit gewoon uit je, voor eens en altijd. Je mag hem nog niet aanraken. Ik ga aftellen van 3 en bij 1 ga je het indrukken, je beste schreeuw die je hebt uitschreeuwen. Dit is geen activiteit je gaat het eruit halen.
    Hoe voelde dat? Jaa voelde dat niet goed? Laatste beetje van je schoenen af schudden en schreeuwen nog.

Punt 4 – Hulpmiddelen

Erachter komen

  • Wat zou de oplossing zijn?
  • Wat heb je nodig?
  • Wat zou je kunnen doen?
  • Beschrijf eens een moment waarin je je in het bijzonder {gemotiveerd voelde}.
  • Wat ben je bereid te doen om het zo te krijgen zoals je het wil?
  • Wat ben je bereid niet meer te doen om het zo te krijgen zoals je het wil?
  • Hoe kunnen we dat proces leuk maken, terwijl je doet wat nodig is om het te krijgen zoals je het wil?
  • Welke hulpmiddelen zijn er, binnen je en buiten je?
  • Wat zijn je drie sterkste eigenschappen?
  • Waar ben je zo enthousiast over, betreffende dit doel, dat je er erg naar uitkijkt?
  • Wie kan je modelleren?
  • Welke mensen zitten in je netwerk, die jouw doel al een tijdje behaald hebben en waarvan je weet dat ze je hier goed bij kunnen helpen?
  • Hoe kun je aan de informatie komen die nodig is?
  • Welke stappen kan je nemen?
  • Waar moet je in geloven om te slagen?
  • Wat zijn je bevorderende/helpende overtuigingen? Dat kan van alles zijn, iets dat uit jezelf komt.
  • Welke positieve eigenschappen, bronnen, vaardigheden, gemoedstoestanden of oplossingen heb je al?
  • Over welke hulpmiddelen kan je doen alsof je ze hebt?
  • Welke extra hulpbronnen die je nog niet hebt heb je nodig die ertoe bijdragen dat je je doel haalt?
  • “Wat is er zo geweldig aan dit probleem?”
  • “Hoe kunnen we gebruiken wat er zo geweldig is aan dit probleem?”

Erop ingaan

  • Hoe kunnen we die hulpmiddelen inzetten?

Stap 8 – Gesprek samenvatten in wij-vorm

  • We hebben net {vat samen wat besproken en gedaan is}.
  • Ga naar de gewenste situatie. Kijk over de tijdlijn geassocieerd terug naar het pad dat je hebt afgelegd vanaf het heden om tot dat doel te komen en laat je onbewuste vastleggen wat het moet weten om het doel te bereiken. Kijk letterlijk op de tijdlijn en zie alle hindernissen overwonnen worden en zie alles ontvouwd worden op een manier waardoor je nu hier staat. Welke obstakels heb je overwonnen? Hoe heb je dat gedaan? Zie ze op de tijdlijn.

Stap 9 – Nog een keer de contrasten benoemen voor extra noodzaak en motivatie

  • Dissocieer van de gewenste situatie. Je bent er namelijk nog niet!
  • Vergelijk de huidige situatie met de gewenste situatie. Waarschijnlijk is het ene enorm geluk en genot, en het andere enorme pijn.
  • Wat zal er gebeuren als je het doet?
    Wat zal er gebeuren als je het niet doet?
    Wat zal er niet gebeuren als je het doet?
    Wat zal er niet gebeuren als je het niet doet?
  • Ga weer geassocieerd terug naar het nu. Geniet van de anticipatie op het behalen van je doel!

Stap 10 – Afsluiten met een vooronderstelling dat de client iets meeneemt

  • Wat heb je geleerd?
  • Wat neem je hieruit mee?
  • Wat is er veranderd?
  • Wat is er nu anders?
  • Wat heeft het je opgeleverd?
  • Vertel me eens drie andere manieren om {behoefte}?

Stap 11 – Denk tijdens het gesprek aan de volgende technieken

Gebruik de coaching-vragen

Gebruik de coaching-vragen om onder andere:

  • hoger in de logische niveaus te raken.
  • Tussen waarnemingsposities te schakelen.

Gebruik taal om de cliënt gerust te stellen

  • Ik blijf bij je, het is OK

Gebruik alle overige technieken voor coaches

Onder andere:

  • Het metamodel.
  • Positief laten formuleren.
  • TOTE: vraag of je op de goede weg zit, of je het goed begrepen hebt.
  • Echoën van zijn of haar woorden en controleren of je goed begrijpt wat de client bedoelt.
  • De coachingstips.

Je bent klaar met het coach-model. Wat komt nu?

De volgende zaken kan je met je cliënt behandelen voordat de oefening begint.

Seeding

Pas een aantal keer tijdens het gesprek seeding en priming toe, om het referentiekader van de client voor te bereiden op het gewenste resultaat.

Klaarzitten

Gebruik de instructies van ‘Coaching voorbereiden’, stap voor stap, om klaar te zitten.

Gerelateerde artikelen: ook interessant?

Bedankt voor het lezen. Reageer even hieronder & deel dit met je vrienden!